﻿{"id":100,"date":"2010-04-10T12:46:56","date_gmt":"2010-04-10T12:46:56","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/?page_id=100"},"modified":"2010-04-15T23:00:49","modified_gmt":"2010-04-15T23:00:49","slug":"kall-613-4to","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/rannsoknir\/kall-613-4to\/","title":{"rendered":"Kall 613 4to"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><\/p>\n<table style=\"height: 188px\" border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"641\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"213\" valign=\"top\"><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><\/p>\n<h1 style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #33cccc\"> <\/span><span style=\"color: #33cccc\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"color: #33cccc\">Kall 613 4to<\/span><\/span><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #000000\">Kall          613 4to er safnmark handrits sem er var\u00f0veitt \u00ed <a href=\"http:\/\/www.kb.dk\/\"><span style=\"color: #000000\">Konunglega          b\u00f3kasafninu<\/span><\/a> \u00ed Kaupmannah\u00f6fn. \u00deessi          merkilega b\u00f3k er, eftir \u00fev\u00ed sem best ver\u00f0ur s\u00e9\u00f0,          elst var\u00f0veittra sagnab\u00f3ka, sem skrifa\u00f0ar voru s\u00e9rstaklega          fyrir b\u00f6rn e\u00f0a unglinga \u00e1 \u00cdslandi.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"213\" valign=\"top\"><a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/files\/2010\/04\/nymph2.gif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-102\" title=\"nymph2\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/files\/2010\/04\/nymph2.gif\" alt=\"\" width=\"204\" height=\"214\" \/><\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Undir lok  \u00cdslandsdvalar          sinnar, veturinn 1750\u201351, dvaldi <a href=\"http:\/\/www.lexis.hi.is\/godvinir\/\"><span style=\"color: #33cccc\">J\u00f3n \u00d3lafsson Grunnv\u00edkingur<\/span><\/a><span style=\"color: #ff0000\"> <\/span>hj\u00e1 Einari Nikul\u00e1ssyni, fr\u00e6nda s\u00ednum,          b\u00f3nda \u00e1 S\u00f6ndum vi\u00f0 Mi\u00f0fj\u00f6r\u00f0. Einar          var sonur Nikul\u00e1sar Einarssonar s\u00fdslumanns \u00e1 Reynista\u00f0         \u00ed Skagafir\u00f0i. D\u00f3ttir Einars var Ragnhei\u00f0ur, sem          s\u00ed\u00f0ar bj\u00f3 \u00e1 Reynista\u00f0 og var m\u00f3\u00f0ir          \u00feeirra Bjarna og Einars, e\u00f0a \"Reynista\u00f0abr\u00e6\u00f0ra\",          sem ur\u00f0u \u00fati \u00e1 Kjalvegi, svo sem sagt er fr\u00e1         \u00ed \u00e1rb\u00f3kum og \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gnum. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">\u00cd         minnisbl\u00f6\u00f0um s\u00ednum (n\u00fa AM 993 4to) getur J\u00f3n          \u00feess a\u00f0 \u00feennan tiltekna vetur hafi hann kennt Ragnhei\u00f0i          fr\u00e6nku sinni a\u00f0 lesa og draga til stafs og hafi \u00fe\u00e1         \u00ed \u00feeim tilgangi skrifa\u00f0 handa henni sagnakver. Jafnframt          segist hann hafa \u00fe\u00fdtt \u00f3tilteknar s\u00f6gur \u00far          d\u00f6nsku og skrifa\u00f0 inntak r\u00edmna \u00feennan vetur \u00e1         S\u00f6ndum. \u00deegar J\u00f3n segist hafa skrifa\u00f0 inntak r\u00edmna          m\u00e1 gera r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 hann eigi vi\u00f0 a\u00f0 hann          setji sj\u00e1lfur saman pr\u00f3satexta eftir r\u00edmum, ekki          a\u00f0 hann skrifi eftir tilb\u00fainni pr\u00f3sager\u00f0, \u00fear          sem hann f\u00e9kkst me\u00f0 vissu vi\u00f0 nokkur sl\u00edk verk,          m.a. samdi hann pr\u00f3sager\u00f0ir af Sveins r\u00edmum M\u00fakssonar          og r\u00edmum af Drauma J\u00f3ni.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Fornaldarsagan <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/b%C3%A6kurrit\/ulfhams-saga-2\/\"><span style=\"color: #33cccc\">\u00dalfhams saga<\/span><\/a> <a href=\"http:\/\/notendur.hi.is\/adalh\/ULFHAMS.HTM\"><span style=\"color: #996600\"> <\/span><\/a>er var\u00f0veitt \u00ed r\u00edmum sem \u00fdmist          eru nefndar \u00dalfhams r\u00edmur e\u00f0a Vargst\u00f6kur og \u00feremur          sagnager\u00f0um. Tv\u00e6r \u00feeirra eru skrifa\u00f0ar upp eftir r\u00edmunum,          en s\u00fa \u00feri\u00f0ja v\u00e6ntanlega eftir munnm\u00e6lum,          sem einnig m\u00e1 rekja til r\u00edmnanna. S\u00fa pr\u00f3sager\u00f0         sem \u00e9g hef nefnt B-ger\u00f0 er var\u00f0veitt \u00ed handritinu          Kall 613 4to. \u00cd handritaskr\u00e1 sinni getur Kristian K\u00e5lund          s\u00e9r \u00feess til a\u00f0 l\u00edklegur ritari \u00feessa handrits          s\u00e9 \u00e1\u00f0urnefndur Einar Nikul\u00e1sson. \u00de\u00f3         svo a\u00f0 Einar muni eitthva\u00f0 hafa fengist vi\u00f0 skriftir sj\u00e1lfur,          leikur ekki vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ritari handritsins er          J\u00f3n \u00d3lafsson \u2013 og er \u00fe\u00e1 komi\u00f0 \u00ed         leitirnar sagnakver \u00fea\u00f0 sem hann skrifa\u00f0i handa Ragnhei\u00f0i          fr\u00e6nku sinni veturinn 1750\u201351. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Kall 613 4to er papp\u00edrshandrit          sem samanstendur af 201 bla\u00f0i. Handriti\u00f0 er vandlega unni\u00f0         og nokku\u00f0 er lagt upp \u00far skreytingum. Framan e\u00f0a aftan          vi\u00f0 sumar s\u00f6gurnar er geti\u00f0 um ritunart\u00edma \u00feeirra.          Kaflaskil \u00dalfhams s\u00f6gu eru greinileg. \u00deau eru einkennd          me\u00f0 skreyttum upphafsst\u00f6fum og vanda\u00f0ri brotaskrift. \u00cd         \u00feessum fyrstu l\u00ednum hvers kafla, auk mannanafna, fyrnir J\u00f3n          b\u00e6\u00f0i stafager\u00f0 og or\u00f0myndir. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">\u00dalfhams saga          er ritu\u00f0 me\u00f0 flj\u00f3taskrift, en nokkrar l\u00ednur \u00fe\u00f3         af \u00f6\u00f0rum en J\u00f3ni. B\u00e6\u00f0i hafa \u00fe\u00e6r          anna\u00f0 og heldur vi\u00f0vaningslegra ritlag og afbrig\u00f0i \u00ed         stafsetningu. \u00dea\u00f0 er vel hugsanlegt a\u00f0 \u00feessar l\u00ednur          s\u00e9u skrifa\u00f0ar af Ragnhei\u00f0i Einarsd\u00f3ttur, sem, eins          og fyrr segir, l\u00e6r\u00f0i a\u00f0 skrifa hj\u00e1 J\u00f3ni \u00feennan          vetur. H\u00fan hefur veri\u00f0 u.\u00fe.b. 8\u20139 \u00e1ra um          \u00fea\u00f0 leyti.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Af  handritinu m\u00e1         draga \u00fe\u00e6r \u00e1lyktanir a\u00f0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">(1)  Ragnhei\u00f0ur          hafi l\u00e6rt a\u00f0 lesa mismunandi skrifletur, og \u00fe.\u00e1         m. fornt.<br \/>\n(2) A\u00f0 e.t.v hafi h\u00fan \u00ed og me\u00f0 l\u00e6rt a\u00f0         skrifa mismunandi letur.<br \/>\nOg s\u00ed\u00f0ast en ekki s\u00edst er, eins og \u00e1\u00f0ur segir,          hugsanlegt a\u00f0 handriti\u00f0 var\u00f0veiti s\u00fdnishorn af framvindu          n\u00e1msins.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">En Kall 613  er anna\u00f0         og meira en kennslukver \u00ed lestri og skrift. Svo vir\u00f0ist sem          efni\u00f0 s\u00e9 beinl\u00ednis vali\u00f0 \u00e1 \u00feann h\u00e1tt          a\u00f0 \u00fea\u00f0 h\u00e6fi Ragnhei\u00f0i sem best, a.m.k. vir\u00f0ist          unni\u00f0 \u00feannig \u00far \u00fev\u00ed, a\u00f0 \u00fea\u00f0         henti vel uppfr\u00e6\u00f0slu hennar. <\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Flestar  \u00feeirra          t\u00f3lf sagnauppskrifta sem handriti\u00f0 var\u00f0veitir l\u00edta          \u00fat fyrir a\u00f0 vera eftirrit annarra handrita. Nokkrar \u00feessara          sagna eru efnisinnt\u00f6k, \u00fe.e.a.s. s\u00f6gur sem ger\u00f0ar hafa          veri\u00f0 eftir efni r\u00edmna, sbr. \u00dalfhams saga. A\u00f0ra          og \u00feri\u00f0ju s\u00f6guna \u00fe\u00fdddi J\u00f3n \u00far          d\u00f6nsku b\u00f3kinni Tobacks-Discurser og s\u00ed\u00f0asta sagan,          \u201eLaurins K\u00f6nngs Chronika\u201c, er skv. handriti prentu\u00f0         \u00e1 d\u00f6nsku 1714 og \u00fe\u00fddd yfir \u00e1 \u00edslensku          1743 (sj\u00e1 tilv. \u00ed AM 421 fol, bls. 27). \u00deetta tiltekna          sumar dvaldi J\u00f3n einnig \u00e1 S\u00f6ndum, og mun hann hafa          \u00fe\u00fdtt s\u00f6guna \u00fear, skv. uppl\u00fdsingum \u00e1         titilbla\u00f0i. Hann hefur \u00fev\u00ed m.\u00f6.o. hafist handa vi\u00f0         ger\u00f0 sagnasafnsins fr\u00e1 S\u00f6ndum vi\u00f0 upphaf \u00cdslandsdvalar          sinnar (1743), en ekki loki\u00f0 \u00fev\u00ed fyrr en sk\u00f6mmu          \u00e1\u00f0ur en hann f\u00f3r utan aftur (1751). <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\"><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><\/span><\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" width=\"641\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"213\" valign=\"top\">\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #33cccc\"><em>Titilbla\u00f0 s\u00f6gunnar um Laurin dvergak\u00f3ng, og \u00fear me\u00f0 talin s\u00fa mynd sem \u00fea\u00f0 pr\u00fd\u00f0ir, er n\u00e1kv\u00e6m eftirl\u00edking titilbla\u00f0s d\u00f6nsku \u00fatg\u00e1funnar.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Aftan vi\u00f0 form\u00e1la          s\u00f6gunnar hefur J\u00f3n gert athugasemdir var\u00f0andi efni hennar,          \u00fear sem fram kemur a\u00f0 sagan er \u00fe\u00fddd til d\u00e6grastyttingar,          auk \u00feess sem hann \u00fatleggur bo\u00f0skap hennar \u00ed st\u00f3rum          dr\u00e1ttum (sj\u00e1 Kall 613 4to, kver nr. 18). \u00cd \u00feessu          tilviki a.m.k. hefur hann vali\u00f0 fr\u00e6nku sinni s\u00f6gu me\u00f0         vi\u00f0eigandi si\u00f0abo\u00f0skap, sem bendir enn frekar til \u00feess          a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ingin hafi fr\u00e1 upphafi veri\u00f0 \u00e6tlu\u00f0         til kennslu.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td width=\"213\" valign=\"top\"><a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/files\/2010\/04\/MADURINN.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-101\" title=\"MADURINN\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/files\/2010\/04\/MADURINN.jpg\" alt=\"\" width=\"100\" height=\"172\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif;font-size: x-small\"> <span style=\"color: #ffffff\">xxxx<\/span>Titilbla\u00f0         s\u00f6gunnar um Laurin dvergad\u00f3ng, frum\u00fatg\u00e1fa<br \/>\n<span style=\"color: #ffffff\">xxxx<\/span>fr\u00e1         1701<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\">Um \u00fe\u00e6r             breytingar sem J\u00f3n ger\u00f0i \u00e1 \u00dafhams s\u00f6gu             og  hugsanlegan uppeldisfr\u00e6\u00f0ilegan bo\u00f0skap hans \u00fear,            m\u00e1         n\u00e1nar sj\u00e1 \u00ed <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/adalh\/b%C3%A6kurrit\/ulfhams-saga-2\/\"><span style=\"color: #33cccc\">\u00dalfhams s\u00f6gu<\/span><\/a><a href=\"http:\/\/www.am.hi.is\/e_baekur_a.htm\"><span style=\"color: #996600\"> <\/span><\/a>, \u00fatg. af <a href=\"http:\/\/arnastofnun.is\/page\/arnastofnun_rit%20arnastofnunar_53\"><span style=\"color: #33cccc\">Stofnun \u00c1rna Magn\u00fassonar<\/span><\/a> 2001, k. 2.5 og 4.2. Frekari          ranns\u00f3knir voru kynntar \u00ed erindinu Barnshugur vi\u00f0          b\u00f3k          \u2013 um uppeldishugmyndir J\u00f3ns \u00d3lafssonar, sem haldi\u00f0           var \u00e1 m\u00e1l\u00feinginu \u201eL\u00e6r\u00f0ur ma\u00f0ur            er til allra hluta \u00fe\u00e9nanlegur\u201c: Menntun og uppeldi \u00e1         18. \u00f6ld, \u00feann 27. apr\u00edl 2002 (birt \u00ed veft\u00edmaritinu <a href=\"http:\/\/vefnir.is\/rit.php?id=73\"><span style=\"color: #33cccc\"><em>Vefni<\/em><\/span><\/a>,          2003). Me\u00f0         n\u00e1kv\u00e6mri          ranns\u00f3kn \u00e1 handritinu sem heild m\u00e6tti varpa fram \u00feeirri           spurningu hvort \u00dalfhams saga \u00ed Kall 613 4to s\u00e9 hugsanlega             hluti af st\u00e6rra verki, \u00fe.e. sagnasafni, \u00fear sem            textar  hafa veri\u00f0 laga\u00f0ir a\u00f0 hlutverki b\u00f3karinnar. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: Verdana,Arial,Helvetica,sans-serif\"><span style=\"color: #ffffff\">.<\/span><br \/>\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>. . Kall 613 4to . Kall 613 4to er safnmark handrits sem er var\u00f0veitt \u00ed Konunglega b\u00f3kasafninu \u00ed Kaupmannah\u00f6fn. \u00deessi merkilega b\u00f3k er, eftir \u00fev\u00ed sem best ver\u00f0ur s\u00e9\u00f0, elst var\u00f0veittra sagnab\u00f3ka, sem skrifa\u00f0ar voru s\u00e9rstaklega fyrir b\u00f6rn e\u00f0a unglinga \u00e1 \u00cdslandi. . Undir lok \u00cdslandsdvalar sinnar, veturinn 1750\u201351, dvaldi J\u00f3n \u00d3lafsson Grunnv\u00edkingur hj\u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":0,"parent":95,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-100","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/100\/revisions\/298"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/95"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/adalh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}