﻿{"id":24,"date":"2010-11-15T14:51:22","date_gmt":"2010-11-15T14:51:22","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/agudm\/?p=24"},"modified":"2014-08-04T12:57:22","modified_gmt":"2014-08-04T12:57:22","slug":"tv%c3%a6r-viddir-62-gr-stjornarskrarinnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/2010\/11\/15\/tv%c3%a6r-viddir-62-gr-stjornarskrarinnar\/","title":{"rendered":"Tv\u00e6r v\u00edddir 62. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar"},"content":{"rendered":"<p><em>eftir Arnfr\u00ed\u00f0i Gu\u00f0mundsd\u00f3ttur og Hjalta Hugason<\/em><\/p>\n<p>\u00cd 62. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar er a\u00f0 finna svokalla\u00f0a kirkjuskipan landsins. \u00dear segir:<\/p>\n<blockquote><p>Hin evangeliska l\u00faterska kirkja skal vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja \u00e1 \u00cdslandi, og skal r\u00edkisvaldi\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti sty\u00f0ja hana og vernda.<br \/>\nBreyta m\u00e1 \u00feessu me\u00f0 l\u00f6gum.<\/p><\/blockquote>\n<p>Fyrri li\u00f0urinn er \u00f3breyttur fr\u00e1 1874 og  byggir \u00e1 fyrirmynd \u00far d\u00f6nsku stj\u00f3rnarskr\u00e1nni fr\u00e1 1849. Um mi\u00f0ja 19. \u00f6ld var \u00feetta frj\u00e1lslynt og frams\u00e6ki\u00f0 \u00e1kv\u00e6\u00f0i sem greindi kirkjuna fr\u00e1 r\u00edkinu og bo\u00f0a\u00f0i a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0in skyldi \u00f6\u00f0last aukin \u00e1hrif \u00ed kirkjunni. Me\u00f0 \u00feessu \u00e1kv\u00e6\u00f0i t\u00f3k \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6rla \u00e1 l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i \u00ed s\u00f6fnu\u00f0unum.<\/p>\n<p>Seinni li\u00f0urinn er vi\u00f0b\u00f3t fr\u00e1 1914 sem \u00e6tla\u00f0 var a\u00f0 gera kirkjuskipanina strauml\u00ednulaga\u00f0ri. Ekki \u00e1tti a\u00f0 \u00feurfa \u00feingrof, kosningar og sta\u00f0festingu n\u00fds \u00feings til a\u00f0 breyta kirkjuskipaninni e\u00f0a fella hana \u00far gildi. Um 1920 var b\u00e6tt vi\u00f0  \u00e1kv\u00e6\u00f0i sem n\u00fa er a\u00f0 finna \u00ed 79. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar og kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 yr\u00f0u sl\u00edk l\u00f6g sett skyldi bera \u00feau undir \u00fej\u00f3\u00f0aratkv\u00e6\u00f0i. <\/p>\n<p>\u00cd 62 gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar er ekki kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 s\u00e9 l\u00fatherskt. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti hurfu stj\u00f3rnarskr\u00e1rnar 1849 og 1874 fr\u00e1 sl\u00edku \u00e1kv\u00e6\u00f0i enda mundi \u00fea\u00f0 ekki samr\u00e6mast hugmyndum um n\u00fat\u00edmalegt l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0is- og fj\u00f6lhyggjusamf\u00e9lag. <\/p>\n<p>\u00cd 62. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar er heldur ekki kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 skuli sty\u00f0ja og vernda evangel\u00edska kirkju vegna \u00feess a\u00f0 h\u00fan er l\u00fathersk. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri mismunun.<br \/>\n\u00cd 62. gr. stj\u00f3rnarkr\u00e1rinnar er a\u00f0eins kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 skuli sty\u00f0ja og vernda l\u00fathersku kirkjuna a\u00f0 \u201e\u00fev\u00ed leyti\u201c sem h\u00fan er \u00fej\u00f3\u00f0kirkja, \u00fea\u00f0 er kirkja \u00fej\u00f3\u00f0arinnar e\u00f0a yfirgn\u00e6fandi meirihluta hennar.<\/p>\n<p>H\u00e9r er me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um sagt a\u00f0 r\u00edkisvaldi\u00f0 skuli sty\u00f0ja og vernda \u00fe\u00e1 kirkju sem meirihluti \u00fej\u00f3\u00f0arinnar k\u00fds a\u00f0 tilheyra. \u00deetta er j\u00e1kv\u00e6\u00f0 mismunun sem oftast er r\u00f6kstudd me\u00f0 yfirbur\u00f0ast\u00e6r\u00f0 kirkjunnar, langri s\u00f6gu hennar me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni og fj\u00f6l\u00fe\u00e6ttum f\u00e9lags- og menningarlegum hlutverkum sem \u00feessi st\u00f3ra kirkja gegnir og \u00f6nnur tr\u00faf\u00e9l\u00f6g hafa ekki gengi\u00f0 inn \u00ed \u00ed sama m\u00e6li og h\u00fan. Eitt af \u00feeim hlutverkum er a\u00f0 \u00fej\u00f3na \u00f6llum sem til \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar leita \u00ed gle\u00f0i e\u00f0a \u00feraut, koma til m\u00f3ts vi\u00f0 alla af vir\u00f0ingu, einl\u00e6gni og k\u00e6rleika, \u00e1n \u00feess a\u00f0 spyrja um kirkjua\u00f0ild e\u00f0a tr\u00faarsannf\u00e6ringu.    <\/p>\n<p>\u00c1 stj\u00f3rnlaga\u00feingi \u00fearf a\u00f0 r\u00e6\u00f0a framt\u00ed\u00f0 62. greinarinnar \u00ed \u00f3breyttri e\u00f0a breyttri mynd \u2014 e\u00f0a ni\u00f0urfellingu hennar. \u00de\u00e1 \u00fearf a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 h\u00fan hefur tv\u00e6r v\u00edddir: \u00d6nnur l\u00fdtur a\u00f0 tr\u00faarp\u00f3lit\u00edk og l\u00f6gformlegri st\u00f6\u00f0u evangel\u00edsk-l\u00fathersku meirihlutakirkjunnar. Hin er aftur \u00e1 m\u00f3ti hugl\u00e6gari og l\u00fdtur a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0gildunum.<\/p>\n<p>Hugsanlega fer afsta\u00f0a margra til framt\u00ed\u00f0ar 62. gr. eftir \u00fev\u00ed um hvora v\u00eddd hennar er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Greinina \u00fearf \u00fev\u00ed a\u00f0 brj\u00f3ta til mergjar, umor\u00f0a og hugsanlega flytja framar e\u00f0a aftar eftir atvikum. Svo er st\u00f3ra spurningin hvort markmi\u00f0um hennar \u00e1 21. \u00f6ldinni ver\u00f0i betur n\u00e1\u00f0 me\u00f0 allt \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti. \u2014 \u00dea\u00f0 b\u00ed\u00f0ur til annars pistils a\u00f0 svara henni.    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>eftir Arnfr\u00ed\u00f0i Gu\u00f0mundsd\u00f3ttur og Hjalta Hugason \u00cd 62. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar er a\u00f0 finna svokalla\u00f0a kirkjuskipan landsins. \u00dear segir: Hin evangeliska l\u00faterska kirkja skal vera \u00fej\u00f3\u00f0kirkja \u00e1 \u00cdslandi, og skal r\u00edkisvaldi\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti sty\u00f0ja hana og vernda. Breyta m\u00e1 \u00feessu me\u00f0 l\u00f6gum. Fyrri li\u00f0urinn er \u00f3breyttur fr\u00e1 1874 og byggir \u00e1 fyrirmynd \u00far d\u00f6nsku stj\u00f3rnarskr\u00e1nni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":427,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[123544],"tags":[],"class_list":["post-24","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kosning-til-stjornlagathings"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/427"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24\/revisions\/94"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/agudm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}