{"id":1294,"date":"2024-12-09T15:59:48","date_gmt":"2024-12-09T15:59:48","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/?p=1294"},"modified":"2024-12-09T16:04:58","modified_gmt":"2024-12-09T16:04:58","slug":"uppeldissvaedi-laxfiska-i-thingvallavatni-og-tengdum-am","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2024\/12\/09\/uppeldissvaedi-laxfiska-i-thingvallavatni-og-tengdum-am\/","title":{"rendered":"Uppeldissv\u00e6\u00f0i laxfiska \u00ed \u00deingvallavatni og tengdum \u00e1m"},"content":{"rendered":"<p>Uppeldissv\u00e6\u00f0i laxfiska \u00ed \u00deingvallavatni og tengdum \u00e1m \/ Areas used by Salmonid juveniles in Lake \u00deingvallavatn and connected rivers. Gu\u00f0bj\u00f6rg \u00d3sk J\u00f3nsd\u00f3ttir, Ben\u00f3n\u00fd J\u00f3nsson, Magn\u00fas J\u00f3hannsson og Arnar P\u00e1lsson.\u00a0 (<a href=\"https:\/\/nmsi.is\/natturufraedingurinn\/\">N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingurinn<\/a>).<\/p>\n<p>UPPELDISSV\u00c6\u00d0I SEI\u00d0A og ungra fiska veita \u00feeim athvarf og f\u00e6\u00f0u og eru \u00fev\u00ed mikilv\u00e6g fyrir l\u00edf einstaklingsins, stofninn og tegundina sem heild. \u00cd \u00deingvallavatni lifa tv\u00e6r tegundir af \u00e6tt laxfiska, urri\u00f0i (Salmo trutta) og bleikja (Salvelinus alpinus), sem \u00e1 \u00edslensku hafa samheiti\u00f0 silungur. Hafa umfangsmiklar ranns\u00f3knir veri\u00f0 stunda\u00f0ar \u00e1 fullor\u00f0num einstaklingum \u00feessara tegunda, en minna fari\u00f0 fyrir athugunum \u00e1 sei\u00f0a- og ungstigi tegundanna. Vegna mikilv\u00e6gis uppeldissv\u00e6\u00f0a fyrir fiskana og \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00feeirra fyrir l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegan fj\u00f6lbreytileika var \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 leitast me\u00f0 ranns\u00f3kn vi\u00f0 a\u00f0 varpa lj\u00f3si \u00e1 dreifingu og \u00fe\u00e9ttleika bleikju og urri\u00f0asei\u00f0a \u00ed fj\u00f6ruvist \u00deingvallavatns og straumv\u00f6tnum sem tengjast vatninu. Spurt var:<br \/>\n1) Hvar \u00ed vatninu og tengdum \u00e1m finnast sei\u00f0i \u00feessara tegunda?<br \/>\n2) Hefur \u00fe\u00e9ttleiki og dreifing sei\u00f0a bleikju og\/e\u00f0a urri\u00f0a breyst \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu tuttugu \u00e1rum?<br \/>\n3) Er tenging milli umhverfisa\u00f0st\u00e6\u00f0na (\u00f3l\u00edfr\u00e6nna (e. abiotic) og l\u00edfr\u00e6nna (e. biotic) \u00fe\u00e1tta) og tilvistar sei\u00f0a?<br \/>\nGreind voru g\u00f6gn \u00far v\u00f6ktun Vei\u00f0im\u00e1lastofnunar (n\u00fa Hafranns\u00f3knastofnunar) \u00ed \u00deingvallavatni og n\u00e6rliggjandi \u00e1m fr\u00e1 2000 til 2021. Sumari\u00f0 2022 voru t\u00edu sv\u00e6\u00f0i \u00ed \u00deingvallavatni k\u00f6nnu\u00f0, fiskar veiddir og m\u00e6ldir og umhverfisa\u00f0st\u00e6\u00f0ur kanna\u00f0ar. Helstu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur eru a\u00f0 tegundirnar n\u00fdta \u00f3l\u00edk sv\u00e6\u00f0i. Urri\u00f0asei\u00f0i finnast helst \u00ed n\u00e6rliggjandi \u00e1m og hefur \u00fe\u00e9ttleiki aukist fr\u00e1 2000 til 2021. Bleikjan er fyrst og fremst \u00ed vatninu sj\u00e1lfu og hefur \u00fe\u00e9ttleiki hennar l\u00edti\u00f0 breyst, e\u00f0a jafnvel a\u00f0eins dv\u00edna\u00f0. \u00c1ri\u00f0 2022 fundust sei\u00f0i \u00e1 sex m\u00f6gulegum uppeldissv\u00e6\u00f0um \u00ed \u00deingvallavatni. \u00c1 fj\u00f3rum \u00feeirra var bleikjan \u00ed miklum meirihluta en \u00e1 tveimur var \u00fea\u00f0 urri\u00f0inn. Tegundirnar sk\u00f6ru\u00f0ust l\u00edti\u00f0. Gr\u00f3\u00f0ur \u00e1 strandlengju var eini umhverfis\u00fe\u00e1tturinn sem virtist hafa \u00e1hrif \u00e1 \u00fea\u00f0 hvort sei\u00f0i fundust. \u00cd framhaldi af \u00feessari ranns\u00f3kn v\u00e6ri forvitnilegt a\u00f0 kanna n\u00fdtingu mismunandi afbrig\u00f0a bleikju og arfger\u00f0a urri\u00f0ans \u00e1 \u00f3l\u00edkum uppeldissv\u00e6\u00f0um og kanna samspil umhverfis\u00fe\u00e1tta og gena vi\u00f0 \u00feroskun fullor\u00f0inna fiska og \u00fdmsa eiginleika \u00feeirra, svo sem st\u00e6r\u00f0 og f\u00e6\u00f0u- og b\u00fasv\u00e6\u00f0aatferli.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uppeldissv\u00e6\u00f0i laxfiska \u00ed \u00deingvallavatni og tengdum \u00e1m \/ Areas used by Salmonid juveniles in Lake \u00deingvallavatn and connected rivers. Gu\u00f0bj\u00f6rg \u00d3sk J\u00f3nsd\u00f3ttir, Ben\u00f3n\u00fd J\u00f3nsson, Magn\u00fas J\u00f3hannsson og Arnar P\u00e1lsson.\u00a0 (N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingurinn). UPPELDISSV\u00c6\u00d0I SEI\u00d0A og ungra fiska veita \u00feeim athvarf og f\u00e6\u00f0u &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2024\/12\/09\/uppeldissvaedi-laxfiska-i-thingvallavatni-og-tengdum-am\/\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":132,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-1294","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1294"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1298,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1294\/revisions\/1298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}