{"id":230,"date":"2014-02-20T16:51:29","date_gmt":"2014-02-20T16:51:29","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/?p=230"},"modified":"2014-02-20T17:00:40","modified_gmt":"2014-02-20T17:00:40","slug":"icelandic-virdisauki-med-visindum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2014\/02\/20\/icelandic-virdisauki-med-visindum\/","title":{"rendered":"Vir\u00f0isauki me\u00f0 v\u00edsindum"},"content":{"rendered":"<p>Greinin Vir\u00f0isauki me\u00f0 v\u00edsindum birtist \u00ed Morgunbla\u00f0inu 19. febr\u00faar 2014.<\/p>\n<p>Arnar P\u00e1lsson erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ingur, d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/p>\n<p>Fiskvei\u00f0i\u00fej\u00f3\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 spyrja, hvernig n\u00e1st fleiri kr\u00f3nur \u00far hverjum fiski? Ver\u00f0m\u00e6ti m\u00e1 auka \u00e1 nokkra vegu. Til d\u00e6mis me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vei\u00f0a fiskinn \u00feegar hann er ver\u00f0m\u00e6tastur, b\u00e6ta vinnslu og geymslu. E\u00f0a me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 kortleggja marka\u00f0i, vinna v\u00f6rumerkjum or\u00f0spor og kynna v\u00f6rurnar markvisst. Einnig m\u00e1 n\u00fdta afur\u00f0irnar betur, t.d. nota afganga \u00ed n\u00fdjar og ver\u00f0m\u00e6tar afur\u00f0ir. Margt hefur \u00e1unnist \u00e1 \u00f6llum \u00feessum svi\u00f0um undanfarna \u00e1ratugi. Til d\u00e6mis fara \u00edslenskir sj\u00f3menn mun betur me\u00f0 fiskinn en norskir sj\u00f3menn, vi\u00f0 t\u00f6kum sm\u00e6rri holl og afhausum ekki. H\u00e9r ver\u00f0ur a\u00f0allega fjalla\u00f0 um n\u00fdtingu fisksins og hvernig m\u00e1 n\u00e1 ver\u00f0m\u00e6tum \u00far afskur\u00f0i og \u00fev\u00ed sem \u00e1\u00f0ur var hent.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 auka ver\u00f0m\u00e6ti \u00fearf b\u00e6\u00f0i hugvit og skipuleg vinnubr\u00f6g\u00f0. Upphugsa \u00fearf a\u00f0fer\u00f0ir e\u00f0a n\u00fdjungar, og pr\u00f3fa hvort \u00fe\u00e6r s\u00e9u betri en eldri a\u00f0fer\u00f0ir. Me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um, \u00fea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 vinna v\u00edsindalega. \u00cd n\u00fdlegri sk\u00fdrslu Sj\u00e1varklasans kemur fram a\u00f0 ver\u00f0m\u00e6ti sj\u00e1varafur\u00f0a hefur aukist um marga milljar\u00f0a me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3stra n\u00fdjungar og beita n\u00e1kv\u00e6mum vinnubr\u00f6g\u00f0um. Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna fyrirt\u00e6kin Kerecis sem vinnur gr\u00e6\u00f0andi pl\u00e1stra \u00far ro\u00f0i, Iceprotein sem vinnur pr\u00f3t\u00edn \u00far afskur\u00f0i, og Gen\u00eds sem \u00fer\u00f3ar b\u00f3lguey\u00f0andi lyf \u00far r\u00e6kjuskel. Sammerkt \u00feessum fyrirt\u00e6kjum er a\u00f0 \u00feau vinna v\u00edsindalega. <b>Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fej\u00e1lfa unga v\u00edsindamenn, \u00fe\u00e1 b\u00e6tum vi\u00f0 framt\u00ed\u00f0arm\u00f6guleika \u00feessara og annarra \u00e1\u00feekkra fyrirt\u00e6kja. <\/b><\/p>\n<p>H\u00e9rlendis hafa samkeppnissj\u00f3\u00f0ir alltaf veri\u00f0 veikir og umgj\u00f6r\u00f0 v\u00edsinda losaraleg. \u00cd sk\u00fdrslu Sj\u00e1varklasans segir \"\u00dea\u00f0 er enganveginn \u00e1s\u00e6ttanlegt a\u00f0 \u00e6tla veikum opinberum ranns\u00f3knasj\u00f3\u00f0um a\u00f0 \u00fatvega br\u00f3\u00f0urpart \u00feess fj\u00e1r sem \u00fearf til ranns\u00f3kna og \u00fer\u00f3unar \u00ed n\u00fdja sj\u00e1var\u00fatveginum\". H\u00e9r eru forsvarsmenn sj\u00e1varklasans a\u00f0 bi\u00f0la til annarra sj\u00e1var\u00fatvegsfyrirt\u00e6kja, banka og stj\u00f3rnvalda um meira fj\u00e1rmagn. En undirstrika um lei\u00f0 hve illa b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 ranns\u00f3knasj\u00f3\u00f0um h\u00e9rlendis.<br \/>\nNi\u00f0urskur\u00f0ur r\u00edkistj\u00f3rnarinnar \u00e1 samkeppnisj\u00f3\u00f0um \u00ed s\u00ed\u00f0asta fj\u00e1rlagafrumvarpi og fyrirhuga\u00f0ur ni\u00f0urskur\u00f0ur grefur undan framt\u00ed\u00f0arvexti \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi. Hann dregur \u00far n\u00fdli\u00f0un v\u00edsindamanna sem eru nau\u00f0synlegir fyrir ranns\u00f3knir t.d. \u00ed sj\u00e1varl\u00edft\u00e6kni og matv\u00e6lafr\u00e6\u00f0i. \u00c1 s\u00ed\u00f0ustu fj\u00e1rl\u00f6gum var T\u00e6kni\u00fer\u00f3unarsj\u00f3\u00f0ur l\u00e6kka\u00f0ur um 22%, Ranns\u00f3knasj\u00f3\u00f0ur um 19% og mark\u00e1\u00e6tlun um 50%. Bo\u00f0a\u00f0ur \u00e1framhaldandi ni\u00f0urskur\u00f0ur mun b\u00e6\u00f0i draga \u00far \u00fej\u00e1lfun nau\u00f0synlegs mannafla og h\u00e6gja \u00e1 klaki n\u00fdrra fyrirt\u00e6kja.<\/p>\n<p>\u00cdslenskur sj\u00e1var\u00fatvegur er st\u00e6rsta og sterkasta afli\u00f0 \u00ed efnahag landsins og e\u00f0lilegt a\u00f0 hann leggi sitt af m\u00f6rkum til a\u00f0 styrkja sto\u00f0ir atvinnul\u00edfs. St\u00e6rstu fyrirt\u00e6ki \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi \u00feurfa a\u00f0 fj\u00e1rfesta \u00ed hagn\u00fdtum ranns\u00f3knum. En \u00feau \u00feurfa l\u00edka a\u00f0 sannf\u00e6ra stj\u00f3rnv\u00f6ld um a\u00f0 styrkja samkeppnissj\u00f3\u00f0i og grunnranns\u00f3knir, \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0an kemur s\u00e9rmennta\u00f0 og f\u00e6rt starfsf\u00f3lk. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 efla samkeppnisj\u00f3\u00f0i V\u00edsinda- og t\u00e6knir\u00e1\u00f0s stu\u00f0lum vi\u00f0 a\u00f0 n\u00fdsk\u00f6pun og ver\u00f0m\u00e6ti \u00ed sj\u00e1var\u00fatvegi \u00fej\u00f3\u00f0inni til heilla.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Greinin Vir\u00f0isauki me\u00f0 v\u00edsindum birtist \u00ed Morgunbla\u00f0inu 19. febr\u00faar 2014. Arnar P\u00e1lsson erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ingur, d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands Fiskvei\u00f0i\u00fej\u00f3\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 spyrja, hvernig n\u00e1st fleiri kr\u00f3nur \u00far hverjum fiski? Ver\u00f0m\u00e6ti m\u00e1 auka \u00e1 nokkra vegu. Til d\u00e6mis me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vei\u00f0a &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2014\/02\/20\/icelandic-virdisauki-med-visindum\/\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":132,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13968],"tags":[],"class_list":["post-230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articles-about-science"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=230"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":234,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/230\/revisions\/234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}