{"id":296,"date":"2014-09-17T09:21:13","date_gmt":"2014-09-17T09:21:13","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/?p=296"},"modified":"2014-09-17T09:22:17","modified_gmt":"2014-09-17T09:22:17","slug":"icelandic-stefnumot-skilvirkni-og-breytileika-snertiflotur-throskunar-og-throunar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2014\/09\/17\/icelandic-stefnumot-skilvirkni-og-breytileika-snertiflotur-throskunar-og-throunar-2\/","title":{"rendered":"Stefnum\u00f3t skilvirkni og breytileika - snertifl\u00f6tur \u00feroskunar og \u00fer\u00f3unar"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd aldanna r\u00e1s hafa n\u00e1tt\u00faruunnendur og fr\u00e6\u00f0imenn heillast af margbreytilegum formum, atferli og l\u00edfsh\u00e1ttum \u00f3l\u00edkra tegunda. \u00c1ri\u00f0 1858 f\u00e6r\u00f0u Charles Darwin og Alfred Wallace r\u00f6k fyrir mikilv\u00e6gi n\u00e1tt\u00farulegs vals \u00ed m\u00f3tun og vi\u00f0haldi fj\u00f6lbreytileika l\u00edfvera. Kenningin um \u00fer\u00f3un vegna n\u00e1tt\u00farulegs vals \u00fatsk\u00fdrir samt ekki efnislegar r\u00e6tur breytileikans; hvernig svartbakar \u00feroskast og kr\u00f3nubl\u00f6\u00f0 s\u00f3lbl\u00f3manna taka sitt n\u00e1kv\u00e6ma form. Eiginleikar l\u00edfvera m\u00f3tast af erf\u00f0um, umhverfi og tilviljun. Arfger\u00f0 einstaklings \u00ed vi\u00f0eigandi umhverfi lei\u00f0ir af s\u00e9r svipger\u00f0 \u00ed gegnum fl\u00f3ki\u00f0 og fj\u00f6l\u00fe\u00e6tt ferli sem kallast \u00feroskun. H\u00e9r ver\u00f0ur fjalla\u00f0 um grundvallaratri\u00f0i \u00feroskunar og hvernig \u00feau tengjast \u00fer\u00f3un l\u00edfvera. Greinin er \u00feannig uppbygg\u00f0 a\u00f0 fyrst eru svipfar og erf\u00f0ir skilgreind, og samspil \u00feeirra og umhverfisins r\u00e6dd. S\u00ed\u00f0an ver\u00f0a l\u00f6gm\u00e1l \u00fer\u00f3unar \u00fatlistu\u00f0. \u00deroskun er kynnt s\u00e9rstaklega, og samspil hennar vi\u00f0 \u00fer\u00f3un, t.d. \u00fat fr\u00e1 vexti og s\u00e9rh\u00e6fingu fruma. Einnig ver\u00f0ur fjalla\u00f0 s\u00e9rstaklega um \u00f6rlagakort \u00feroskunar og var\u00f0veislu \u00feroskunarferla sem afhj\u00fapa skyldleika l\u00edfvera. A\u00f0 endingu ver\u00f0ur r\u00e6tt um hvernig \u00fer\u00f3un getur nota\u00f0 breytileika \u00ed \u00feroskun, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00feroskunin s\u00e9 mj\u00f6g st\u00f6\u00f0ug.<\/p>\n<p>\u00deetta er upphaf greinar sem \u00e9g skrifa\u00f0i fyrir <a href=\"http:\/\/nmsi.is\/natturufraedingurinn-2\/\">N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0inginn<\/a>, sem kom \u00fat n\u00fa \u00ed vikunni (N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingurinn 84 (1\u20132), bls. 53\u201360, 2014). Reyndar h\u00f3fust skrifin \u00e1ri\u00f0 2009 \u00feegar vi\u00f0 nokkrir l\u00edffr\u00e6\u00f0ingar st\u00f3\u00f0um fyrir fyrirlestrar\u00f6\u00f0 um Darwin og \u00fatg\u00e1fu riger\u00f0arsafns honum til hei\u00f0urs. Grein \u00feessi var ekki tilb\u00fain \u00ed t\u00edma og var\u00f0 \u00fev\u00ed ekki hluti af <a href=\"http:\/\/apalsson.blog.is\/blog\/apalsson\/category\/2704\/\">Arfleif\u00f0 Darwins<\/a>, \u00fe.e.a.s. b\u00f3kinni sem kom \u00fat hj\u00e1 <a href=\"http:\/\/www.hib.is\/index.php?s=bokaflokkar&amp;bok=68\">Hinu \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lagi.<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd aldanna r\u00e1s hafa n\u00e1tt\u00faruunnendur og fr\u00e6\u00f0imenn heillast af margbreytilegum formum, atferli og l\u00edfsh\u00e1ttum \u00f3l\u00edkra tegunda. \u00c1ri\u00f0 1858 f\u00e6r\u00f0u Charles Darwin og Alfred Wallace r\u00f6k fyrir mikilv\u00e6gi n\u00e1tt\u00farulegs vals \u00ed m\u00f3tun og vi\u00f0haldi fj\u00f6lbreytileika l\u00edfvera. Kenningin um \u00fer\u00f3un vegna n\u00e1tt\u00farulegs &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2014\/09\/17\/icelandic-stefnumot-skilvirkni-og-breytileika-snertiflotur-throskunar-og-throunar-2\/\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":132,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-296","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publications"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions\/298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}