{"id":542,"date":"2016-02-18T09:44:07","date_gmt":"2016-02-18T09:44:07","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/?p=542"},"modified":"2016-02-18T09:44:07","modified_gmt":"2016-02-18T09:44:07","slug":"icelandic-kerfisbundinn-launamunur-fraedagreina-og-kynja-vid-opinbera-haskola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2016\/02\/18\/icelandic-kerfisbundinn-launamunur-fraedagreina-og-kynja-vid-opinbera-haskola\/","title":{"rendered":"Kerfisbundinn launamunur fr\u00e6\u00f0agreina og kynja vi\u00f0 opinbera h\u00e1sk\u00f3la"},"content":{"rendered":"<p>Eftirfarandi grein eftir nokkra kennara vi\u00f0 H\u00cd birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 10. feb. 2016.<\/p>\n<p>Kerfisbundinn launamunur fr\u00e6\u00f0agreina og kynja vi\u00f0 opinbera h\u00e1sk\u00f3la<\/p>\n<p>Vi\u00f0 opinbera h\u00e1sk\u00f3la \u00e1 \u00cdslandi er notast vi\u00f0 svokalla\u00f0 vinnumatskerfi. Vinnumatskerfi\u00f0 byggir \u00e1 talningum \u00e1 einingum m.a. fj\u00f6lda greina, tilvitnana, \u00fatskrifa\u00f0ra nema, b\u00f3ka o.s.frv. Kerfi\u00f0 hefur bein \u00e1hrif \u00e1 launab\u00f3nusa, launaflokk, framg\u00f6ngu \u00ed starfi, eftirlaun, r\u00e9tt \u00e1 ranns\u00f3knarleyfum og fl\u00e6\u00f0i fj\u00e1rmagns til deilda. Kerfi\u00f0 er h\u00e1lfgert a\u00f0hl\u00e1tursefni \u00e1 erlendri grund. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 ekki er h\u00e6gt a\u00f0 bera saman \u00f3l\u00edkar fr\u00e6\u00f0agreinar e\u00f0a einstaklinga sem takast \u00e1 vi\u00f0 \u00f3l\u00edk vi\u00f0fangsefni me\u00f0 talningum \u00e1 greinum.<\/p>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir mikla gagnr\u00fdni \u00ed gegnum t\u00ed\u00f0ina hafa f\u00e1ar breytingar veri\u00f0 ger\u00f0ar til b\u00f3ta. Kerfi\u00f0 var hanna\u00f0 til a\u00f0 meta framlag \u00ed ranns\u00f3knum og launa ritvirkni, en er n\u00fa nota\u00f0 til a\u00f0 \u00fatdeila margv\u00edslegum g\u00e6\u00f0um og peningum innan h\u00e1sk\u00f3la og hefur bein \u00e1hrif \u00e1 laun. N\u00fa stendur yfir \u00fattekt \u00e1 vinnumatskerfinu og j\u00e1kv\u00e6\u00f0um og neikv\u00e6\u00f0um aflei\u00f0ingum \u00feess. Margir koma a\u00f0 \u00feessari \u00fattekt og s\u00fdnist sitt hverjum. S\u00fdn manna stj\u00f3rnast e\u00f0lilega nokku\u00f0 af \u00fev\u00ed hve miki\u00f0 vi\u00f0komandi f\u00e6r \u00ed sinn hlut \u00far kerfinu.<\/p>\n<p>Athyglisvert er a\u00f0 margir er koma beint a\u00f0 jafningjastj\u00f3rnun v\u00edsindastarfs (a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u allt virt og virkt fr\u00e6\u00f0af\u00f3lk) hagnast beint e\u00f0a \u00f3beint \u00e1 kerfinu og eiga \u00fev\u00ed erfitt me\u00f0 a\u00f0 gagnr\u00fdna \u00fea\u00f0. Einnig eru \u00ed nefndum sem eiga a\u00f0 meta kerfi\u00f0 innan fr\u00e1, a\u00f0ilar \u00far f\u00f6gum \u00fear sem birtingart\u00ed\u00f0ni er h\u00e1. \u00dea\u00f0 er nokku\u00f0 lj\u00f3st a\u00f0 \u00feessir a\u00f0ilar eru vanh\u00e6fir, \u00ed skilningi stj\u00f3rns\u00fdslulaga, til a\u00f0 meta og m\u00f3ta kerfi\u00f0, \u00fear sem \u00feeir eiga beinna og \u00f3beinna fj\u00e1rhagslegra hagsmuna a\u00f0 g\u00e6ta. \u00dattektin sem n\u00fa stendur yfir er \u00fev\u00ed meing\u00f6llu\u00f0. Besta lei\u00f0in til a\u00f0 meta kerfi\u00f0 hlutl\u00e6gt og v\u00edsindalega er utana\u00f0komandi mat erlends v\u00edsindaf\u00f3lks, \u00e1n \u00feess a\u00f0 byggt s\u00e9 \u00e1 sj\u00e1lfsmati kerfisins og \u00feeirra sem \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3nar. Vi\u00f0 og fleiri h\u00f6fum \u00edtreka\u00f0 bent \u00e1 \u00feetta.<\/p>\n<p><strong>Konur f\u00e1 minna greitt en karlar<\/strong><br \/>\nAnnar athyglisver\u00f0ur eiginleiki vinnumatskerfisins er s\u00e1 a\u00f0 konur f\u00e1 minna greitt en karlar. T\u00f6lur \u00far vinnumatssj\u00f3\u00f0i F\u00e9lags h\u00e1sk\u00f3lakennara s\u00fdna a\u00f0 \u00fea\u00f0 munar a\u00f0 me\u00f0altali hundru\u00f0um \u00fe\u00fasunda \u00e1 \u00e1ri hva\u00f0 konur og karlar f\u00e1 \u00far vinnumatskerfinu. L\u00edklegt m\u00e1 telja a\u00f0 \u00f6nnur \u00e1hrif t.d. \u00e1 launaflokka og framgang \u00ed starfi s\u00e9u s\u00edst minni. \u00c1st\u00e6\u00f0ur g\u00e6tu veri\u00f0 margar, t.d. aldursdreifing e\u00f0a kynjahlutf\u00f6ll \u00ed mismunandi greinum, sem svo hafa mismunandi birtingarhef\u00f0ir.<br \/>\nBr\u00fdnt er a\u00f0 greina vandlega hva\u00f0 liggur a\u00f0 baki \u00feessum kynjamun \u00e1 grei\u00f0slum \u00far vinnumatskerfinu og \u00f6\u00f0rum \u00e1hrifum \u00feess. Hvernig \u00feessi launamismunun hefur \u00fer\u00f3ast og dafna\u00f0 \u00ed skj\u00f3li s\u00e9rhagsmunag\u00e6slu, st\u00e9ttarf\u00e9laga, h\u00e1sk\u00f3lar\u00e1\u00f0s og v\u00edsindanefnda er ver\u00f0ugt ranns\u00f3knarefni \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r. Kerfisbundinn launamunur kynja er \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlegur, \u00e1 sama h\u00e1tt og \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlegt er a\u00f0 fr\u00e6\u00f0af\u00f3lk s\u00e9 meti\u00f0 eftir talningum eing\u00f6ngu og \u00fea\u00f0 er \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlegt a\u00f0 f\u00f3lk hafi \u00e1hrif \u00e1 m\u00f3tun stefnu sem umbunar \u00fev\u00ed sj\u00e1lfu, \u00e1 kostna\u00f0 starfsf\u00e9laga sinna.<\/p>\n<p><strong><em>Arnar P\u00e1lsson <\/em><\/strong>d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Erna Magn\u00fasd\u00f3ttir<\/em><\/strong> ranns\u00f3knas\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Gu\u00f0r\u00fan Valdimarsd\u00f3ttir <\/em><\/strong>lektor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>H\u00e1kon Hrafn Sigur\u00f0sson<\/em><\/strong> pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Helga \u00d6gmundsd\u00f3ttir<\/em><\/strong> pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>J\u00f3runn E. Eyfj\u00f6r\u00f0<\/em><\/strong> pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>\u00d3lafur S. Andr\u00e9sson <\/em><\/strong>pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>P\u00e9tur Henry Petersen<\/em><\/strong> d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Sigr\u00ed\u00f0ur Rut Fransd\u00f3ttir <\/em><\/strong>lektor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Stef\u00e1n \u00de. Sigur\u00f0sson<\/em><\/strong> d\u00f3sent vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>Zophon\u00edas O. J\u00f3nsson<\/em><\/strong> pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<br \/>\n<strong><em>\u00de\u00f3r Eysteinsson<\/em><\/strong> pr\u00f3fessor vi\u00f0 H\u00cd<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eftirfarandi grein eftir nokkra kennara vi\u00f0 H\u00cd birtist \u00ed Fr\u00e9ttabla\u00f0inu 10. feb. 2016. Kerfisbundinn launamunur fr\u00e6\u00f0agreina og kynja vi\u00f0 opinbera h\u00e1sk\u00f3la Vi\u00f0 opinbera h\u00e1sk\u00f3la \u00e1 \u00cdslandi er notast vi\u00f0 svokalla\u00f0 vinnumatskerfi. Vinnumatskerfi\u00f0 byggir \u00e1 talningum \u00e1 einingum m.a. fj\u00f6lda greina, &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/2016\/02\/18\/icelandic-kerfisbundinn-launamunur-fraedagreina-og-kynja-vid-opinbera-haskola\/\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":132,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13968],"tags":[],"class_list":["post-542","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articles-about-science"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":543,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542\/revisions\/543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/apalsson\/IS\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}