{"id":1105,"date":"2025-08-16T18:22:30","date_gmt":"2025-08-16T18:22:30","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/?p=1105"},"modified":"2025-08-16T18:22:30","modified_gmt":"2025-08-16T18:22:30","slug":"stjornarskrain-og-esb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2025\/08\/16\/stjornarskrain-og-esb\/","title":{"rendered":"Stj\u00f3rnarskr\u00e1in og ESB"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">\u00cd umr\u00e6\u00f0u um m\u00f6gulega a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 ESB ber hugtaki\u00f0 \u201efullveldi\u201c gjarnan \u00e1 g\u00f3ma. Margir eru \u00e1 \u00feeirri sko\u00f0un a\u00f0 a\u00f0ild f\u00e6li \u00ed s\u00e9r \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlega sker\u00f0ingu \u00e1 fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>Fullveldi<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd lagalegum og \u00fej\u00f3\u00f0r\u00e9ttarlegum skilningi felst \u00ed fullveldi r\u00e9ttur \u00fej\u00f3\u00f0ar til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a eigin m\u00e1lefnum innan l\u00f6gs\u00f6gu sinnar, \u00fear me\u00f0 tali\u00f0 utanr\u00edkism\u00e1lum, \u00e1n afskipta annarra r\u00edkja e\u00f0a al\u00fej\u00f3\u00f0astofnana (<em>innra fullveldi<\/em>). \u00cd hugtakinu felst einnig a\u00f0 \u00f6nnur r\u00edki (og al\u00fej\u00f3\u00f0astofnanir) vi\u00f0urkenna r\u00e9tt r\u00edkis til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a s\u00e9r sj\u00e1lft, \u00fear me\u00f0 tali\u00f0 utanr\u00edkism\u00e1lum s\u00ednum (<em>ytra fullveldi<\/em>).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Um inntak hugtaksins er \u00fe\u00f3 l\u00edtil samsta\u00f0a a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti. \u00de\u00e1 er umr\u00e6\u00f0an oft gildishla\u00f0in og stundum tala\u00f0 \u00feannig a\u00f0 s\u00e9rhver \u00e6tlu\u00f0 takm\u00f6rkun \u201efullveldis\u201c s\u00e9 \u00f3\u00e6skileg \u00f3h\u00e1\u00f0 \u00feeim hagsmunum sem fullveldinu er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 vernda e\u00f0a \u00feeim markmi\u00f0um sem stefnt er a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00e1 me\u00f0 \u00e6tla\u00f0ri takm\u00f6rkun \u00feess.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Til a\u00f0 s\u00fdna hva\u00f0 \u00feessi umr\u00e6\u00f0a um fullveldi og inntak \u00feess skilar stundum \u00f3lj\u00f3sum ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um m\u00e1 nefna a\u00f0 \u00ed sambandsl\u00f6gunum 1918 var teki\u00f0 fram a\u00f0 \u00cdsland v\u00e6ri frj\u00e1lst og fullvalda r\u00edki og 1. desember 1918 \u00ed s\u00f6gub\u00f3kunum sag\u00f0ur vera fullveldisdagurinn. Samt var \u00fej\u00f3\u00f0h\u00f6f\u00f0inginn \u00e1 \u00feessum degi ekki kj\u00f6rinn af \u00fej\u00f3\u00f0inni, heldur danskur arfak\u00f3ngur sem f\u00f3r me\u00f0 konungsvald \u00ed Danm\u00f6rku og \u00e1 \u00cdslandi. \u00de\u00e1 f\u00f3ru Danir einnig me\u00f0 utanr\u00edkism\u00e1l \u00cdslands \u00ed umbo\u00f0i \u00cdslendinga og H\u00e6stir\u00e9ttur Danmerkur f\u00f3r me\u00f0 \u00e6\u00f0sta d\u00f3msvald \u00ed landinu fram til 1920. Samt var fullveldi \u00cdslands fagna\u00f0 \u00e1 \u00feessum degi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u00fa \u00e1 t\u00edmum neytir \u00edslenska r\u00edki\u00f0 fullveldisr\u00e9ttinda sinna me\u00f0al annars me\u00f0 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0legu samstarfi, \u00fear me\u00f0 \u00ed samstarfi Evr\u00f3pur\u00edkja, af f\u00fasum og frj\u00e1lsum vilja. Jafnframt m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed sl\u00edku samstarfi hverju sinni s\u00e9 reist \u00e1 a\u00f0 \u00fe\u00e1tttakan s\u00e9 \u00ed \u00fe\u00e1gu hagsmuna \u00edslenskra borgara. \u00deetta er \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 v\u00e6ntingar \u00cdslendinga \u00e1 t\u00edma sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttunnar sem st\u00f3\u00f0u til \u00feess a\u00f0 til sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i og fullveldi \u00cdslendinga trygg\u00f0i best a\u00f0 \u00edslensku r\u00edkisvaldi yr\u00f0i beitt \u00ed \u00fe\u00e1gu \u00edslenskra borgara, \u00fear me\u00f0 tali\u00f0 me\u00f0 samvinnu vi\u00f0 \u00f6nnur r\u00edki. \u00cd samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fatbreiddar hugmyndir um fullveldi r\u00edkja er \u00fea\u00f0 grundvallarregla \u00ed r\u00e9tti sambandsins a\u00f0 ESB hefur engar valdheimildir a\u00f0rar en \u00fe\u00e6r sem runnar eru fr\u00e1 fullvalda a\u00f0ildarr\u00edkjunum. \u00deetta m\u00e1 l\u00edka or\u00f0a svo a\u00f0 ESB er ekki \u00ed neinum skilningi fullvalda eins og r\u00edkin sem standa a\u00f0 sambandinu eru \u00f6ll samkv\u00e6mt \u00fej\u00f3\u00f0ar\u00e9tti. Vegna \u00feessa er a\u00f0 m\u00ednu mati sk\u00fdrara \u00feegar stj\u00f3rnarskr\u00e1na ber \u00e1 g\u00f3ma a\u00f0 tala um m\u00f6gulegar heimildir \u00ed henni til a\u00f0 deila valdheimildum r\u00edkisins me\u00f0 ESB frekar en a\u00f0 um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a afsal e\u00f0a takm\u00f6rkun fullveldis r\u00edkisins me\u00f0 inng\u00f6ngu. \u00cd \u00fev\u00ed sambandi er bent \u00e1 a\u00f0 \u00ed s\u00e1ttm\u00e1lanum um ESB og s\u00e1ttm\u00e1lanum um starfsh\u00e6tti ESB sem eru grundvallarl\u00f6g sambandsins er tala\u00f0 um a\u00f0 \u201edeila valdi me\u00f0 a\u00f0ildarr\u00edkjunum\u201c, sbr. til d\u00e6mis 4. gr. \u00feess fyrrnefnda.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>Um EES og stj\u00f3rnarskr\u00e1na<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">Umr\u00e6\u00f0an um fullveldi\u00f0 og EES-samninginn h\u00f3fst strax og samningurinn f\u00f3r a\u00f0 taka \u00e1 sig mynd um og eftir 1990. \u00cd samningavi\u00f0r\u00e6\u00f0unum um EES var, a\u00f0 \u00fev\u00ed \u00cdsland og Noreg var\u00f0ar, l\u00f6g\u00f0 \u00e1hersla \u00e1 a\u00f0 l\u00f6ndin fengju a\u00f0gang a\u00f0 innri marka\u00f0i ESB \u00e1n a\u00f0ildar a\u00f0 sambandinu. Lagaleg ger\u00f0 EES-samningsins m\u00f3ta\u00f0ist \u00feannig af \u00e1herslu \u00feessara r\u00edkja \u00e1 a\u00f0 \u00feetta yr\u00f0i gert me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti a\u00f0 \u00fe\u00e1tttaka \u00e1 innri marka\u00f0i sambandsins f\u00e6li ekki \u00ed s\u00e9r a\u00f0 sameiginlegar stofnanir fengu vald til a\u00f0 hlutast til um framkv\u00e6md EES-reglna innanlands \u00ed meira m\u00e6li en stj\u00f3rnarskr\u00e1r \u00feessara r\u00edkja heimilu\u00f0u. M\u00f3ta\u00f0i \u00feessi afsta\u00f0a \u00ed r\u00edkum m\u00e6li lagalega ger\u00f0 samningsins.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Allt a\u00f0 einu ur\u00f0u har\u00f0ar deilur h\u00e9r \u00e1 landi um hvort \u00feetta hef\u00f0i tekist. Sn\u00fdst \u00e1greiningurinn fyrst og fremst um sk\u00fdringu \u00e1 2. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar sem m\u00e6lir svo fyrir a\u00f0 Al\u00feingi og forseti \u00cdslands fari saman me\u00f0 l\u00f6ggjafarvaldi\u00f0, forseti og \u00f6nnur stj\u00f3rnarv\u00f6ld samkv\u00e6mt stj\u00f3rnarskr\u00e1nni, og \u00f6\u00f0rum landsl\u00f6gum, fari me\u00f0 framkv\u00e6mdarvaldi\u00f0 og d\u00f3mendur fari me\u00f0 d\u00f3msvaldi\u00f0. Ekki er \u00e1greiningur um a\u00f0 v\u00edsa\u00f0 er til innlendra handhafa \u00feessara \u00feriggja \u00fe\u00e1tta r\u00edkisvaldsins. \u00dev\u00ed er vi\u00f0 a\u00f0 b\u00e6ta a\u00f0 \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1nni er ekki a\u00f0 finna s\u00e9rstakt \u00e1kv\u00e6\u00f0i sem heimilar a\u00f0 valdi \u00feessu s\u00e9 deilt me\u00f0 \u00f6\u00f0rum r\u00edkjum e\u00f0a al\u00fej\u00f3\u00f0astofnunum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00dar var\u00f0 a\u00f0 nefnd fj\u00f6gurra l\u00f6gfr\u00e6\u00f0inga var fengin til a\u00f0 meta EES-samninginn me\u00f0 tilliti til \u00feess hvort hann m\u00e6tti fullgilda og l\u00f6gfesta \u00ed \u00edslenskan r\u00e9tt \u00e1n breytinga \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1. Ni\u00f0ursta\u00f0a fj\u00f3rmenninganna var s\u00fa a\u00f0 hinn almenni l\u00f6ggjafi g\u00e6ti a\u00f0 \u00f3breyttri stj\u00f3rnarskr\u00e1 deilt valdheimildum r\u00edkisins me\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0legum stofnunum a\u00f0 vissu marki og a\u00f0 EES-samningurinn r\u00fama\u00f0ist innan \u00feess svigr\u00fams sem l\u00f6ggjafinn hef\u00f0i \u00ed \u00feessu efni. \u00de\u00f3tt stj\u00f3rnarskr\u00e1in heimila\u00f0i \u00feetta ekki berum or\u00f0um var allt a\u00f0 einu tali\u00f0 a\u00f0 regla \u00fear um hef\u00f0i m\u00f3tast me\u00f0 t\u00falkun \u00e1 lagaframkv\u00e6md og fr\u00e6\u00f0ilegum vi\u00f0horfum, en inntak og e\u00f0li stj\u00f3rnskipunarreglna m\u00f3tast gjarnan \u00feannig. Hin l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ilega spurning er \u00fe\u00e1 s\u00fa hvort regla \u00feessi sem talin er \u00ed gildi r\u00fami \u00fea\u00f0 framsal valdheimilda r\u00edkisins sem full a\u00f0ild a\u00f0 sambandinu \u00fatheimtir.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>Valdheimildir ESB koma fr\u00e1 fullvalda a\u00f0ildarr\u00edkjum<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd samanbur\u00f0i vi\u00f0 EES horfa \u00e1litaefnin um framsal r\u00edkisvalds vegna ESB a\u00f0ildar vi\u00f0 me\u00f0 nokku\u00f0 \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti en \u00ed tilfelli EES. Hefur jafnan veri\u00f0 gengi\u00f0 \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed umr\u00e6\u00f0unni h\u00e9r \u00e1 landi a\u00f0 ESB a\u00f0ild f\u00e6li \u00ed s\u00e9r a\u00f0 fari\u00f0 v\u00e6ri \u00fat fyrir \u00fe\u00e6r heimildir sem hinn almenni l\u00f6ggjafi hefur til a\u00f0 deila\u00a0 r\u00edkisvaldi me\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0astofnunum og a\u00f0 breyta yr\u00f0i stj\u00f3rnarskr\u00e1nni til a\u00f0 ganga \u00ed sambandi\u00f0. \u00c1st\u00e6\u00f0an er einkum s\u00fa a\u00f0 samstarfi\u00f0 innan ESB er a\u00f0 hluta til yfir\u00fej\u00f3\u00f0legt sem kalla\u00f0 er. \u00deetta gildir einkum \u00e1 svi\u00f0i innri marka\u00f0arins, \u00fe.e. fj\u00f3rfrelsisins, samkeppni, r\u00edkisa\u00f0sto\u00f0ar og hugverkar\u00e9ttinda, en \u00feetta eru einmitt \u00feau svi\u00f0 sem EES tekur til.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Grunns\u00e1ttm\u00e1lar ESB eru tveir. Annars vegar s\u00e1ttm\u00e1linn um ESB og hins vegar s\u00e1ttm\u00e1linn um starfsh\u00e6tti ESB. Finna m\u00e1 \u00fe\u00e1 b\u00e1\u00f0a \u00ed sama skjalinu \u00ed \u00edslenskri \u00fe\u00fd\u00f0ingu\u00a0<a href=\"https:\/\/reiknistofnun-my.sharepoint.com\/personal\/davidthor_unak_is\/Documents\/Documents\/Blogg\/h%C3%A9r\">h\u00e9r<\/a>. Um valdheimildir sambandsins er fjalla\u00f0 \u00ed 4. og 5. gr. fyrrnefnda samningsins. A\u00f0alreglan er s\u00fa a\u00f0 a\u00f0ildarr\u00edkin fara me\u00f0 \u00fe\u00e6r valdheimildir s\u00ednar sem ekki eru veittar sambandinu, eins og \u00fea\u00f0 er or\u00f0a\u00f0. Valdm\u00f6rk sambandsins r\u00e1\u00f0ast \u00feannig af \u00fev\u00ed sem nefnt er \u201emeginreglan um veittar valdheimildir\u201c. Samkv\u00e6mt \u00feessu er \u00fea\u00f0 grunnregla \u00ed sambandsr\u00e9tti a\u00f0 ESB hefur engar valdheimildir sem ekki eru runnar fr\u00e1 a\u00f0ildarr\u00edkjunum sj\u00e1lfum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00deegar r\u00e6tt er um valdheimildir sambandsins er ger\u00f0ur greinarmunur \u00e1 \u00fev\u00ed sem nefnt er \u00f3skiptar valdheimildir annars vegar og skiptar hins vegar. \u00deetta er \u00fatf\u00e6rt frekar \u00ed 2. gr. s\u00e1ttm\u00e1lans um starfsh\u00e6tti ESB. \u00dear kemur fram a\u00f0 \u00feegar sambandinu eru veittar \u00f3skiptar valdheimildir (exclusive competences) \u00e1 tilteknu svi\u00f0i \u00ed s\u00e1ttm\u00e1lunum s\u00e9 \u00fev\u00ed einu heimilt a\u00f0 setja l\u00f6g og sam\u00feykkja lagalega bindandi ger\u00f0ir, e\u00f0a veita a\u00f0ildarr\u00edkjunum umbo\u00f0 til \u00feess. Samkv\u00e6mt 3. gr. sama s\u00e1ttm\u00e1la falla undir \u00f3skiptar heimildir sambandsins: tollabandalagi\u00f0, setning nau\u00f0synlegra samkeppnisreglna vegna starfsemi innri marka\u00f0arins, peningam\u00e1lastefna fyrir \u00feau a\u00f0ildarr\u00edki sem hafa evru sem gjaldmi\u00f0il, var\u00f0veisla l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegra au\u00f0linda hafsins innan ramma sameiginlegu sj\u00e1var\u00fatvegsstefnunnar og sameiginleg vi\u00f0skiptastefna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Skiptar (sameiginlegar) valdheimildir (shared competences) eru heimildir sem sambandi\u00f0 deilir me\u00f0 a\u00f0ildarr\u00edkjunum \u00e1 tilteknum svi\u00f0um og er \u00fe\u00e1 b\u00e6\u00f0i sambandinu og a\u00f0ildarr\u00edkjunum heimilt a\u00f0 setja l\u00f6g og sam\u00feykkja lagalega bindandi ger\u00f0ir \u00e1 \u00fev\u00ed svi\u00f0i. \u00cd 2. mgr. 4. gr. kemur fram a\u00f0 \u00feetta taki me\u00f0al annars til innri marka\u00f0arins, landb\u00fana\u00f0ar og sj\u00e1var\u00fatvegs. Enn fremur til umhverfism\u00e1la, neytendaverndar, flutningastarfsemi og orkum\u00e1la. Flestir \u00feeir \u00fe\u00e6ttir sem h\u00e9r eru nefndir tengjast jafnframt EES-samningnum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Loks er \u00ed 6. gr. s\u00e1ttm\u00e1lans um starfsemi ESB tala\u00f0 um stu\u00f0ningsheimildir (supporting competences) sem heimila ESB a\u00f0 sty\u00f0ja vi\u00f0 a\u00f0ger\u00f0ir a\u00f0ildarr\u00edkja, svo sem \u00e1 svi\u00f0i menntunar, heilsuverndar og b\u00e6ttrar l\u00fd\u00f0heilsu, menningar, fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu, menntunar, \u00e6skul\u00fd\u00f0sm\u00e1la, \u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00e1la og almannavarna (t.d. vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 n\u00e1tt\u00faruhamf\u00f6rum).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00deegar m\u00e1li\u00f0 er r\u00e6tt \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed hvort unnt s\u00e9 a\u00f0 deila valdheimildum \u00edslenska r\u00edkisins me\u00f0 ESB \u00e1n breytinga \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1 er til margs a\u00f0 l\u00edta. \u00cd \u00fev\u00ed sambandi \u00fearf a\u00f0 sko\u00f0a hvort samkv\u00e6mt \u00edslensku stj\u00f3rnarskr\u00e1nni h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 fela ESB \u00f3skiptar valdheimildir \u00e1 \u00feeim svi\u00f0um sem nefnd eru, svo sem \u00e1 svi\u00f0i tollam\u00e1la, samkeppnisreglna innri marka\u00f0arins og peningam\u00e1lastefnu me\u00f0 uppt\u00f6ku evru. Samb\u00e6rilegar spurningar vakna var\u00f0andi skiptar valdheimildir, en \u00fea\u00f0 er einkum tvennt sem \u00e1st\u00e6\u00f0a er til a\u00f0 staldra vi\u00f0. \u00cd fyrsta lagi hefur a\u00f0ild \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 stofnanir ESB f\u00e1 heimild til a\u00f0 setja reglur, me\u00f0al annars um innri marka\u00f0inn, sem f\u00e1 beint lagagildi \u00e1 \u00cdslandi \u00e1n millig\u00f6ngu Al\u00feingis e\u00f0a r\u00e1\u00f0herra (me\u00f0 almennum stj\u00f3rns\u00fdslufyrirm\u00e6lum). \u00deetta \u00e1 vi\u00f0 \u00fe\u00e6r lagager\u00f0ir sambandsins sem nefnast \u00e1 \u00edslensku regluger\u00f0ir (e. regulations). Tilskipanir (e. directives) \u00fearf aftur \u00e1 m\u00f3ti a\u00f0 fella \u00ed landsr\u00e9ttinn me\u00f0 sama h\u00e6tti og EES-samningurinn gerir r\u00e1\u00f0 fyrir. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi fengi Evr\u00f3pud\u00f3mst\u00f3llinn heimild til a\u00f0 kve\u00f0a upp for\u00farskur\u00f0i um t\u00falkun ESB reglna sem bindandi yr\u00f0u fyrir \u00edslenska d\u00f3mst\u00f3la og f\u00e6ri s\u00e1 d\u00f3mst\u00f3ll \u00fe\u00e1 me\u00f0 d\u00f3msvald me\u00f0 innlendum d\u00f3mst\u00f3lum. Auk \u00feess \u00fearf einnig a\u00f0 sko\u00f0a valdheimildir sem framkv\u00e6mdastj\u00f3rnin fengi til a\u00f0 hlutast til um framkv\u00e6md Evr\u00f3pureglna \u00e1 \u00cdslandi, einkum \u00e1 svi\u00f0i samkeppni. Hin lagalega spurning ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 s\u00fa hvort stj\u00f3rnarskr\u00e1 \u00cdslands heimilar a\u00f0 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 deili valdheimildum s\u00ednum me\u00f0 ESB vi\u00f0 framkv\u00e6md l\u00f6ggjafar sambandsins h\u00e9r \u00e1 landi?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd stuttu m\u00e1li er \u00ed huga undirrita\u00f0s hafi\u00f0 yfir allan vafa a\u00f0 ESB a\u00f0ild f\u00e6li \u00ed s\u00e9r v\u00ed\u00f0t\u00e6kara, sk\u00fdrara og beinna framsal valdheimilda r\u00edkisins en EES-samningurinn gerir r\u00e1\u00f0 fyrir. Enn m\u00e1 geta \u00feess a\u00f0 flest a\u00f0ildarr\u00edki sambandsins hafa gengi\u00f0 \u00ed sambandi\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 beita framsals\u00e1kv\u00e6\u00f0i sem fyrir var \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 \u00feeirra e\u00f0a sett var \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 \u00feeirra \u00ed tilefni af a\u00f0ild, en um \u00feetta fjalla\u00f0i \u00e9g \u00ed b\u00f3k minni um\u00a0<em>EES-r\u00e9tt og landsr\u00e9tt<\/em>\u00a0fr\u00e1 2006.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>Breytingar \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1 vegna ESB<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u00e9r er ekki kunnugt um a\u00f0 n\u00e1kv\u00e6m og r\u00f6kstudd l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ileg e\u00f0a stj\u00f3rnm\u00e1lafr\u00e6\u00f0ileg \u00fattekt liggi fyrir sem fjallar s\u00e9rstaklega um hvort \u00f3breytt stj\u00f3rnarskr\u00e1 r\u00famar a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 ESB. A\u00f0 minnsta kosti hef \u00e9g ekki fundi\u00f0 hana \u00e1 opinberum vettvangi. Fram til \u00feessa hefur \u00fe\u00f3 almennt veri\u00f0 gengi\u00f0 \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed me\u00f0al l\u00f6gspekinga og flestra stj\u00f3rnm\u00e1lamanna a\u00f0 svo s\u00e9 ekki. \u00deess utan er alveg \u00f6ruggt a\u00f0 ef \u00e1 \u00fea\u00f0 yr\u00f0i l\u00e1ti\u00f0 reyna hvort a\u00f0ild v\u00e6ri m\u00f6guleg \u00e1n breytinga \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1 myndi \u00fea\u00f0 eitt og s\u00e9r m\u00e6ta mj\u00f6g har\u00f0ri andst\u00f6\u00f0u. M\u00e1 nefna a\u00f0 \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1rvinnu s\u00ed\u00f0ustu tveggja \u00e1ratuga e\u00f0a svo, sem engu hefur skila\u00f0, hafa komi\u00f0 fram \u00fdmsar hugmyndir a\u00f0 \u00fatf\u00e6rslu \u00e1kv\u00e6\u00f0is \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 um almenna heimild til framsals r\u00edkisvalds \u00e1n \u00feess a\u00f0 tengja \u00fea\u00f0 ESB s\u00e9rstaklega, en m\u00f6rg r\u00edki h\u00f6f\u00f0u einmitt sl\u00edkt \u00e1kv\u00e6\u00f0i \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 sinni \u00e1\u00f0ur en Evr\u00f3pubandal\u00f6gin (s\u00ed\u00f0ar Evr\u00f3pusambandi\u00f0) ur\u00f0u til. Hugmyndir um breytingar \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1 \u00ed \u00feessa veru hafa ekki n\u00e1\u00f0 fram a\u00f0 ganga h\u00e9r \u00e1 landi og \u00e1st\u00e6\u00f0ur \u00feess eru me\u00f0al annars \u00f3tti andst\u00e6\u00f0inga ESB a\u00f0ildar vi\u00f0 a\u00f0 sl\u00edkt \u00e1kv\u00e6\u00f0i yr\u00f0i nota\u00f0 til a\u00f0 au\u00f0velda inng\u00f6ngu \u00ed sambandi\u00f0. \u00deannig er \u00e1greiningurinn um sl\u00edkar breytingar \u00e1 stj\u00f3rnarskr\u00e1 n\u00e1tengdur \u00feeim dj\u00fapst\u00e6\u00f0a \u00e1greiningi sem er um a\u00f0ild a\u00f0 ESB h\u00e9r \u00e1 landi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><em>H\u00f6fundur er h\u00e6star\u00e9ttarl\u00f6gma\u00f0ur og pr\u00f3fessor \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 lagadeild HA<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0u um m\u00f6gulega a\u00f0ild \u00cdslands a\u00f0 ESB ber hugtaki\u00f0 \u201efullveldi\u201c gjarnan \u00e1 g\u00f3ma. Margir eru \u00e1 \u00feeirri sko\u00f0un a\u00f0 a\u00f0ild f\u00e6li \u00ed s\u00e9r \u00f3\u00e1s\u00e6ttanlega sker\u00f0ingu \u00e1 fullveldi \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. Fullveldi \u00cd lagalegum og \u00fej\u00f3\u00f0r\u00e9ttarlegum skilningi felst \u00ed fullveldi r\u00e9ttur \u00fej\u00f3\u00f0ar &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2025\/08\/16\/stjornarskrain-og-esb\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1298,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"link","meta":{"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"class_list":["post-1105","post","type-post","status-publish","format-link","hentry","category-oflokkad","post_format-post-format-link"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1105"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1106,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions\/1106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}