{"id":1140,"date":"2025-10-08T12:16:37","date_gmt":"2025-10-08T12:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/?p=1140"},"modified":"2025-11-28T12:37:21","modified_gmt":"2025-11-28T12:37:21","slug":"utlensk-log-a-islandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2025\/10\/08\/utlensk-log-a-islandi\/","title":{"rendered":"Af \u00fatlenskum l\u00f6gum \u00e1 \u00cdslandi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">\u00cdsland starfar n\u00e1i\u00f0 me\u00f0 \u00fdmsum al\u00fej\u00f3\u00f0legum stofnunum. Einna mikilv\u00e6gast er samstarf \u00cdslands vi\u00f0 ESB, en st\u00f3r hluti af st\u00f6rfum Al\u00feingis og r\u00e1\u00f0uneyta felst einmitt \u00ed a\u00f0 innlei\u00f0a l\u00f6ggj\u00f6f sambandsins um innri marka\u00f0inn. \u00deetta er gert \u00e1 grundvelli EES-samningsins en me\u00f0 honum var \u00cdslendingum heimilu\u00f0 \u00fe\u00e1tttaka \u00e1 \u00feessum marka\u00f0i sem telur um 450 millj\u00f3nir manna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00deeir sem tortryggja alla \u00feessa \u00fatlensku l\u00f6ggj\u00f6f l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 h\u00fan taki ekki mi\u00f0 af \u00edslenskum lagahef\u00f0um e\u00f0a s\u00e9rst\u00f6\u00f0u \u00edslensks samf\u00e9lags \u00ed s\u00f6gulegu, efnahagslegu og menningarlegu tilliti. Til lengri t\u00edma grafi h\u00fan undan \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkinu og sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i landsmanna \u00feeim til tj\u00f3ns. Ekki megi hleypa \u00feessum \u00fatlensku l\u00f6gum d\u00fdpra inn \u00ed hina helgu lagas\u00e1l \u00cdslendinga umfram \u00fea\u00f0 sem hagst\u00e6tt er fyrir landann. \u00cd \u00feessu birtist s\u00fa hugmynd a\u00f0 eitthva\u00f0 s\u00e9 til sem heitir \u00edslensk lagahef\u00f0 sem hafi a\u00f0 geyma lagas\u00e1l af s\u00e9rst\u00f6kum uppruna og s\u00e9rstakrar ger\u00f0ar sem \u00fej\u00f3\u00f0inni s\u00e9 hollast a\u00f0 halla s\u00e9r a\u00f0 eigi ekki illa fyrir henni a\u00f0 fara.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00c9g \u00e6tla a\u00f0 gerast svo djarfur a\u00f0 halda fram a\u00f0 lagahef\u00f0 sem s\u00e9 alfari\u00f0 \u00edslensk s\u00e9 strangt til teki\u00f0 ekki til. \u00c9g rifja \u00ed \u00feessu sambandi upp fyrirlestur sem \u00e9g h\u00e9lt \u00e1 fullveldisr\u00e1\u00f0stefnu Dansk-\u00cdslenska f\u00e9lagsins \u00ed Eddu, h\u00fasi \u00edslenskunnar, 30. n\u00f3vember 2023. Me\u00f0al \u00feess sem \u00e9g h\u00e9lt fram \u00fear er a\u00f0 \u00edslensk l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i s\u00e9 \u00ed raun d\u00f6nsk, ekki \u00edslensk!<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>Me\u00f0 l\u00f6gum skal land vort byggja en me\u00f0 \u00f3l\u00f6gum ey\u00f0a<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd skjaldarmerki \u00edslensku l\u00f6greglunnar segir \u201eMe\u00f0 l\u00f6gum skal land byggja\u201c. \u00ddmsir \u00e6tla a\u00f0 h\u00e9r s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 til \u00edslenskra lagahugmynda um a\u00f0 \u00e1n \u00edslenskra laga s\u00e9 ekki h\u00e6gt a\u00f0 byggja \u00cdsland svo vel fari. H\u00f6fundur Nj\u00e1lu var einnig \u00e1\u00feekkrar sko\u00f0unar, en samt \u00e1 brei\u00f0ari grundvelli. \u00cd 70. kafla s\u00f6gunnar segir fr\u00e1 \u00fev\u00ed er M\u00f6r\u00f0ur Valgar\u00f0sson saka\u00f0i Gunnar \u00e1 Hl\u00ed\u00f0arenda um a\u00f0 hafa rofi\u00f0 s\u00e6tt sem ger\u00f0 haf\u00f0i veri\u00f0. \u00de\u00e1 svara\u00f0i Nj\u00e1ll sem \u00fear mun hafa veri\u00f0 vi\u00f0staddur: \u201eEigi er \u00fea\u00f0 s\u00e6ttarof a\u00f0 hver hafi l\u00f6g vi\u00f0 annan \u00fev\u00ed a\u00f0 me\u00f0 l\u00f6gum skal land vort byggja en me\u00f0 \u00f3l\u00f6gum ey\u00f0a\u201c. H\u00f6fundur Nj\u00e1lu var fr\u00f3\u00f0ur um norr\u00e6n l\u00f6g, og \u00fear me\u00f0 talin \u00edslensk, enda \u00feetta tvennt eitt og hi\u00f0 sama \u00e1 \u00feeim t\u00edma er samtal \u00feetta \u00e1 a\u00f0 hafa \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0. Er \u00fe\u00e1 \u00feess a\u00f0 geta a\u00f0 Nj\u00e1la l\u00fdsir atbur\u00f0um sem eiga a\u00f0 hafa gerst \u00e1 \u00e1rabilinu 950-1020, \u00fe\u00f3tt elsti texti s\u00f6gunnar sem vita\u00f0 er um s\u00e9 talinn skrifa\u00f0ur mun seinna e\u00f0a um 1300. Or\u00f0in finnast aftur \u00e1 m\u00f3ti hvergi \u00ed Gr\u00e1g\u00e1s n\u00e9 J\u00f3nsb\u00f3k. \u00deau er \u00e1 hinn b\u00f3ginn a\u00f0 finna \u00ed 3. kafla \u00feingfararb\u00e1lks J\u00e1rns\u00ed\u00f0u, sem gilti \u00ed um t\u00edu \u00e1r \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 milli fyrrnefndra l\u00f6gb\u00f3ka. \u00deannig ef ekki v\u00e6ri fyrir Nj\u00e1lu hef\u00f0u v\u00edsd\u00f3msor\u00f0 \u00feessi varla n\u00e1\u00f0 haldfestu \u00ed huga \u00cdslendinga.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd \u00e6sku tr\u00fa\u00f0i \u00e9g a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri al\u00edslensk hugsun um nau\u00f0syn laga \u00ed samf\u00e9lagi manna, og \u00fe\u00e1 helst \u00edslenskra laga. \u00c9g var\u00f0 \u00fev\u00ed hissa \u00feegar \u00e9g kom til Kaupmannahafnar \u00ed fyrst sinn vori\u00f0 1977. \u00dear st\u00f3\u00f0 nefnilega (og stendur enn) \u00e1 h\u00fasinu vi\u00f0 K\u00f3ngsins N\u00fdjatorg sem h\u00fdsir B\u00e6jarr\u00e9tt Kaupmannahafnar \u201eMed lov skal man land bygge\u201c. \u00c9g \u00e1lykta\u00f0i au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 \u00feetta hlyti a\u00f0 koma \u00far Nj\u00e1lu, n\u00fa e\u00f0a jafnvel skjaldarmerki \u00edslensku l\u00f6greglunnar. \u00c9g rannsaka\u00f0i m\u00e1li\u00f0 og hi\u00f0 r\u00e9tta er a\u00f0 \u00feessi v\u00edsd\u00f3mur kemur \u00far Codex Holmiensis (Landskaparb\u00e1lki fyrir J\u00f3tland, Fj\u00f3n og Sl\u00e9sv\u00edk) sem sta\u00f0festur var af Valdemar II konungi Danmerkur \u00e1ri\u00f0 1241. \u00d3l\u00edklegt er a\u00f0 Valdemar konungur hafi \u00e1 \u00feessum t\u00edma \u00feekkt til Nj\u00e1lu og enn s\u00ed\u00f0ur til skjaldarmerkis \u00edslensku l\u00f6greglunnar. Hann hl\u00fdtur a\u00f0 hafa haft \u00feennan v\u00edsd\u00f3m annars sta\u00f0ar fr\u00e1. L\u00edklega \u00far nor\u00f0anver\u00f0ri Evr\u00f3pu \u00far hyld\u00fdpi l\u00f6gspeki mi\u00f0alda. \u00deetta er g\u00f3\u00f0 speki sem germanskir villimenn \u00ed Svartask\u00f3gi snemma \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum h\u00f6f\u00f0u \u00e1tta\u00f0 sig \u00e1, l\u00edklega um tv\u00f6 til \u00ferj\u00fa hundru\u00f0 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur norr\u00e6nir menn bygg\u00f0u \u00cdsland.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>\u00dej\u00f3\u00f0veldi\u00f0<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cdslendingar tala gjarnan um stj\u00f3rnskipan \u00fej\u00f3\u00f0veldisins 930-1262\/4 sem kjarna \u00edslenskrar lagahugsunar og \u00e1 \u00feeim t\u00edma hafi fornaldarfr\u00e6g\u00f0 landsins risi\u00f0 h\u00e6st, sem og frelsi\u00f0 og mannd\u00e1\u00f0in best, svo leita\u00f0 s\u00e9 \u00ed kv\u00e6\u00f0asmi\u00f0ju J\u00f3nasar Hallgr\u00edmssonar. Samt vita allir sem vilja vita a\u00f0 ranns\u00f3knir \u00e1 l\u00f6gum \u00feessa t\u00edma eins og \u00feau eru skr\u00e1\u00f0 \u00ed Gr\u00e1g\u00e1s gefa til kynna a\u00f0 \u00feau hafi a\u00f0allega veri\u00f0 innflutt. Sagan af \u00dalflj\u00f3tsl\u00f6gum vitnar um \u00feetta en fyrirmynd \u00feeirra voru l\u00f6g fyrir H\u00f6r\u00f0aland \u00ed Noregi. \u00deessi l\u00f6g voru aldrei skr\u00e1\u00f0, nema ef vera skyldi fyrst \u00ed Hafli\u00f0askr\u00e1 M\u00e1ssonar l\u00f6gs\u00f6gumanns veturinn 1117 \u2013 1118 a\u00f0 Brei\u00f0ab\u00f3lsta\u00f0 \u00ed Vesturh\u00f3pi \u00ed H\u00fanavatnss\u00fdslu. Ekki hefur var\u00f0veist eintak af \u00feessari skr\u00e1 en Ari fr\u00f3\u00f0i sta\u00f0h\u00e6fir a\u00f0 h\u00fan hafi veri\u00f0 til. V\u00edst m\u00e1 telja a\u00f0 l\u00f6g \u00fej\u00f3\u00f0veldisaldar, eins og \u00feau eru skr\u00e1\u00f0 \u00ed Gr\u00e1g\u00e1s, eigi s\u00e9r beina hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed Gula\u00feingsl\u00f6gum fr\u00e1 Noregi og hafi byggst \u00e1 norr\u00e6num og germ\u00f6nskum r\u00e9ttarhugmyndum me\u00f0 r\u00e6tur \u00ed nor\u00f0urhluta meginlands Evr\u00f3pu. \u00deannig hafa \u00feessar r\u00e9ttarhugmyndir fer\u00f0ast alla lei\u00f0 fr\u00e1 nor\u00f0anver\u00f0ri Evr\u00f3pu, einkum \u00feeim hluta sem kenndur er vi\u00f0 German\u00edu (Sviss, \u00de\u00fdskaland, Austurr\u00edki, Holland) og \u00e1fram \u00fea\u00f0an til Danmerkur og Noregs og loks alla lei\u00f0 til \u00cdslands. A\u00f0 s\u00f6nnu m\u00e1 segja a\u00f0 fr\u00e1 upphafi bygg\u00f0ar \u00e1 \u00cdslandi hafi \u201eEvr\u00f3pur\u00e9tturinn\u201c streymt um \u00e6\u00f0ar \u00edslensks samf\u00e9lags.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>\u00cdslenskt konungd\u00e6mi<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">Vi\u00f0 lok Sturlungaaldar g\u00e1fust \u00cdslendingar upp \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0veldinu s\u00ednu og sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0inu sem \u00fev\u00ed var samfara, sem og erjum h\u00f6f\u00f0ingja\u00e6tta \u00e1 \u00cdslandi. S\u00e1u \u00feeir ekki anna\u00f0 r\u00e1\u00f0 v\u00e6nna en a\u00f0 leita \u00e1 n\u00e1\u00f0ir Noregskonungs til a\u00f0 koma \u00e1 fri\u00f0i innanlands, gegn \u00fev\u00ed me\u00f0al annars a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 halda \u00edslenskum l\u00f6gum. Ger\u00f0ur var vi\u00f0 hann Gamli-s\u00e1ttm\u00e1li sem svo er nefndur (1261-1262\/4). Sam\u00feykkt var l\u00f6gb\u00f3k sem nefnd var J\u00f3nsb\u00f3k en J\u00f3n Erlendsson kom me\u00f0 b\u00f3kina til Al\u00feingis 1281 fr\u00e1 Noregi. J\u00f3nsb\u00f3k, sem \u00e1 s\u00e9r sk\u00fdra hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed landsl\u00f6gum Magn\u00fasar lagab\u00e6tis Noregskonungs, sem er \u00ed raun samsu\u00f0a \u00far l\u00f6gum \u00fej\u00f3\u00f0veldisins (upphaflega fr\u00e1 Noregi), evr\u00f3pskri lagahef\u00f0, me\u00f0 dassi af r\u00f3mverskum \u00e1hrifum, einkum \u00e1 svi\u00f0i kirkjur\u00e9ttar, sem og reglum sem telja m\u00e1 \u00edslenskar a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti a\u00f0 \u00fe\u00e6r voru a\u00f0 nokkru sni\u00f0nar a\u00f0 b\u00faskaparh\u00e1ttum og a\u00f0st\u00e6\u00f0um \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Me\u00f0 l\u00f6gt\u00f6ku J\u00f3nsb\u00f3kar t\u00f3k vi\u00f0 \u00fea\u00f0 t\u00edmabili \u00cdslandss\u00f6gunnar sem stundum er vi\u00f0 hana kennt, en endalok \u00feess eru gjarnan mi\u00f0u\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feegar r\u00e9ttarfarsreglur Norsku laga fr\u00e1 1687 voru l\u00f6gteknar \u00e1 \u00cdslandi 1732. \u00cd lagalegu tilliti einkenndist J\u00f3nsb\u00f3kart\u00edmabili\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 sm\u00e1tt og sm\u00e1tt dr\u00f3 \u00far lagasetningu Al\u00feingis, jafnframt kvarna\u00f0ist \u00far J\u00f3nsb\u00f3k og v\u00e9k h\u00fan fyrir norskum og s\u00ed\u00f0an d\u00f6nskum l\u00f6gum fyrir tilverkna\u00f0 Kalmarssambandsins sem ger\u00f0i a\u00f0 verkum a\u00f0 \u00cdsland f\u00e9ll a\u00f0 lokum undir Danm\u00f6rku \u00fe\u00f3tt \u00edslenskir h\u00f6f\u00f0ingjar hef\u00f0u upphaflega gert Gamla s\u00e1ttm\u00e1la vi\u00f0 Noregskonung. \u00deannig einkennist r\u00e9ttarsaga \u00cdslendinga \u00e1 J\u00f3nsb\u00f3kart\u00edmabilinu, sem st\u00f3\u00f0 \u00ed um \u00fea\u00f0 bil fimm hundru\u00f0 \u00e1r, af \u00fev\u00ed a\u00f0 d\u00f6nsk og norsk l\u00f6g viku reglulega fyrir \u00f6\u00f0rum n\u00fdrri d\u00f6nskum og norskum l\u00f6gum. \u00cd reynd f\u00f3r l\u00edti\u00f0 fyrir l\u00f6gum sem segja m\u00e1 a\u00f0 hafi veri\u00f0 alfari\u00f0 \u00edslensk \u00fe\u00f3tt \u00ed sumum tilfellum megi segja a\u00f0 erlend l\u00f6g hafi veri\u00f0 a\u00f0l\u00f6gu\u00f0 a\u00f0 \u00edslenskum a\u00f0st\u00e6\u00f0um, me\u00f0 einskonar alt\u00e6kri a\u00f0l\u00f6gun eins og \u00fea\u00f0 heitir \u00ed EES-samningnum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Vald Danakonungs n\u00e1\u00f0i mestum h\u00e6\u00f0um \u00e1 \u00cdslandi me\u00f0 einveldishyllingunni \u00ed K\u00f3pavogi 1662. Ni\u00f0url\u00e6ging Al\u00feingis var algj\u00f6r \u00feegar lei\u00f0 \u00e1 18. \u00f6ld og var \u00ed raun lagt ni\u00f0ur \u00e1 \u00e1rinu 1800 og var \u00fe\u00e1 eing\u00f6ngu d\u00f3mst\u00f3ll. A\u00f0 v\u00edsu var Al\u00feingi s\u00ed\u00f0an endurreist sem r\u00e1\u00f0gjafar\u00feing 1843 me\u00f0 tilskipun Danakonungs.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00c1 18. og 19. \u00f6ld voru d\u00f6nsk laga\u00e1hrif \u00e1fram r\u00edkjandi \u00e1 \u00cdslandi. Emb\u00e6ttismenn voru danskir og rentukammeri\u00f0 \u00ed Kaupmannah\u00f6fn streymdi \u00ed s\u00edfellu danskri l\u00f6ggj\u00f6f til \u00cdslands. \u00cdslendingar l\u00e6r\u00f0u l\u00edka s\u00edna l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i \u00ed Kaupmannah\u00f6fn allt fram \u00e1 20. \u00f6ld og st\u00faderu\u00f0u svo sem v\u00e6nta m\u00e1tti d\u00f6nsk l\u00f6g. \u00deetta breyttist \u00fe\u00f3 me\u00f0 stofnun lagask\u00f3la vi\u00f0 \u00deingholtstr\u00e6ti 28 \u00ed Reykjav\u00edk 1908 \u00fear sem l\u00e6ra m\u00e1tti \u00edslenska l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 breytti ekki \u00feeirri sta\u00f0reynd a\u00f0 kennslub\u00e6kurnar voru \u00e1fram \u00e1 d\u00f6nsku enda l\u00f6gin a\u00f0 mestu enn d\u00f6nsk a\u00f0 uppruna. Eftir a\u00f0 lagakennsla h\u00f3fst \u00e1 \u00cdslandi hafa \u00cdslendingar haldi\u00f0 \u00e1fram a\u00f0 fara \u00ed framhaldsn\u00e1m til Danmerkur, n\u00fa or\u00f0i\u00f0 mest til a\u00f0 st\u00fadera Evr\u00f3pur\u00e9tt og evr\u00f3pskar mannr\u00e9ttindareglur.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>\u00cdslenskt l\u00f6ggjafarvald eftir 1874<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">Me\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1nni fr\u00e1 1874 fengu \u00cdslendingar l\u00f6ggjafarvaldi\u00f0 \u00ed s\u00ednar hendur \u00e1samt konungi Danmerkur. Al\u00feingi h\u00e9lt \u00e1fram a\u00f0 sam\u00feykkja lagab\u00e1lka langt fram \u00e1 20. \u00f6ld \u00e1 \u00fdmsum mikilv\u00e6gum svi\u00f0um opinbers r\u00e9ttar og einkar\u00e9ttar sem \u00ed \u00f6llum meginatri\u00f0um voru reist \u00e1 d\u00f6nskum l\u00f6gum sem fyrirmynd. \u00de\u00e1 voru danskar kennslub\u00e6kur \u00e1berandi \u00ed lagan\u00e1mi fram undir lok 20. aldar. \u00de\u00e6r \u00edslensku kennslub\u00e6kur sem t\u00f3ku vi\u00f0 eru l\u00edka st\u00fatfullar af tilv\u00edsunum \u00ed rit danskra fr\u00e6\u00f0imanna. M\u00e1 h\u00e9r nefna svi\u00f0 eins og refsil\u00f6ggj\u00f6f, samningal\u00f6g, fj\u00f6lskyldur\u00e9tt og r\u00e9ttarfar \u00ed einkam\u00e1lum, sem og sakam\u00e1lum. \u00d6nnur svi\u00f0 m\u00f3tast af d\u00f6nskum \u00f3skr\u00e1\u00f0um reglum, svo sem \u00ed ska\u00f0ab\u00f3tar\u00e9tti, kr\u00f6fur\u00e9tti og stj\u00f3rns\u00fdslur\u00e9tti, en vitaskuld fundu Danir \u00feessar reglur ekki upp heldur fengu \u00fe\u00e6r flestar a\u00f0 l\u00e1ni sunnar \u00ed \u00e1lfunni. \u00cd stuttu m\u00e1li, l\u00f6gfr\u00e6\u00f0in \u00e1 \u00cdslandi var alveg fram undir lok 20. aldar meira og minna d\u00f6nsk ef grannt er sko\u00f0a\u00f0, og s\u00fa danska raunar a\u00f0allega \u00fe\u00fdsk. Meira segja er l\u00fd\u00f0veldisstj\u00f3rnarskr\u00e1in fr\u00e1 1944 a\u00f0allega d\u00f6nsk eins og menn \u00feekkja me\u00f0 \u00edslenskri a\u00f0l\u00f6gun \u00fear sem kj\u00f3sa var\u00f0 forseta \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hafa arfak\u00f3ng sem ekki fannst \u00e1 \u00cdslandi. J\u00e1, og svo loks a\u00f0 lokum \u00fearf a\u00f0 nefna mannr\u00e9ttindakafla \u00edslensku stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar sem er samsu\u00f0a upp \u00far d\u00f6nsku stj\u00f3rnarskr\u00e1nni, sem aftur er so\u00f0in upp \u00far \u00feeirri Belg\u00edsku, og \u00feessu \u00f6llu s\u00ed\u00f0an blanda\u00f0 saman vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0lega mannr\u00e9ttindas\u00e1ttm\u00e1la, ekki s\u00edst Mannr\u00e9ttindas\u00e1ttm\u00e1la Evr\u00f3pu.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: justify\"><strong>\u00der\u00f3un \u00edslenskra laga s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugi<\/strong><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\">Upp \u00far 1990 hafa \u00e1hrif danskra laga og danskra fr\u00e6\u00f0imanna \u00e1 l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ii\u00f0kun \u00e1 \u00cdslandi fari\u00f0 \u00feverrandi. \u00cd sta\u00f0 \u00feessara \u00e1hrifa koma \u00e1hrif \u00fej\u00f3\u00f0r\u00e9ttarsamninga \u00e1 m\u00f6rgum svi\u00f0um. Einkum eru fyrirfer\u00f0armiklar reglur sem var\u00f0a innri marka\u00f0 ESB vegna EES-samningsins og evr\u00f3pskar mannr\u00e9ttindareglur, svo sem eins og \u00fe\u00e6r birtast \u00ed Mannr\u00e9ttindas\u00e1ttm\u00e1la Evr\u00f3pu. Vitaskuld ber ekki a\u00f0 skilja \u00fea\u00f0 svo a\u00f0 l\u00f6ggj\u00f6f sem alfari\u00f0 m\u00e1 segja a\u00f0 s\u00e9 \u00edslensk skipti ekki m\u00e1li, en \u00fea\u00f0 gerir h\u00fan au\u00f0vita\u00f0 \u00ed mj\u00f6g r\u00edkum m\u00e6li.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">A\u00f0alpunkturinn \u00ed \u00feessum pistli er \u00fe\u00f3 a\u00f0 halda \u00fev\u00ed til haga a\u00f0 allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00cdsland bygg\u00f0ist hafa l\u00f6gin \u00ed landinu m\u00f3tast af innfluttum r\u00e9ttarhugmyndum fr\u00e1 meginlandi Evr\u00f3pu! \u00dea\u00f0 byrja\u00f0i svo sannarlega ekki me\u00f0 ESB og EES-samningnum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><em>H\u00f6fundur er h\u00e6star\u00e9ttarl\u00f6gma\u00f0ur og pr\u00f3fessor \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 lagadeild HA.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdsland starfar n\u00e1i\u00f0 me\u00f0 \u00fdmsum al\u00fej\u00f3\u00f0legum stofnunum. Einna mikilv\u00e6gast er samstarf \u00cdslands vi\u00f0 ESB, en st\u00f3r hluti af st\u00f6rfum Al\u00feingis og r\u00e1\u00f0uneyta felst einmitt \u00ed a\u00f0 innlei\u00f0a l\u00f6ggj\u00f6f sambandsins um innri marka\u00f0inn. \u00deetta er gert \u00e1 grundvelli EES-samningsins en me\u00f0 &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2025\/10\/08\/utlensk-log-a-islandi\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1298,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"link","meta":{"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"class_list":["post-1140","post","type-post","status-publish","format-link","hentry","category-oflokkad","post_format-post-format-link"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1140"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1168,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1140\/revisions\/1168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}