{"id":1192,"date":"2026-03-08T17:31:03","date_gmt":"2026-03-08T17:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/?p=1192"},"modified":"2026-03-08T17:31:03","modified_gmt":"2026-03-08T17:31:03","slug":"braggablus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2026\/03\/08\/braggablus\/","title":{"rendered":"Braggabl\u00fas"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">S\u00f6ngvask\u00e1ldi\u00f0 g\u00f3\u00f0a Magn\u00fas Eir\u00edksson l\u00e9st 9. jan\u00faar sl. Me\u00f0al bestu s\u00f6ngva hans er\u00a0<em>Braggabl\u00fas<\/em>\u00a0sem kom \u00fat \u00e1 pl\u00f6tu Mannakorna\u00a0<em>\u00cd gegnum t\u00ed\u00f0ina\u00a0<\/em>\u00e1 \u00e1rinu 1977. \u00c9g kynntist \u00feessu lagi vel og textanum, \u00fev\u00ed um \u00fea\u00f0 leyti og eftir a\u00f0 plata \u00feessi kom \u00fat f\u00f3r \u00e9g helst ekki \u00ed part\u00ed nema me\u00f0 g\u00edtarinn \u00ed t\u00f6sku hangandi \u00e1 bakinu. Skeytti \u00e9g \u00ed engu hvort heldur gestgj\u00f6funum l\u00edka\u00f0i betur e\u00f0a verr. Var \u00feetta lag \u00fe\u00e1 \u00e1 s\u00f6ngskr\u00e1 minni og staula\u00f0ist \u00e9g gjarnan \u00feegar lei\u00f0 \u00e1 kv\u00f6ldi\u00f0 \u00ed gegnum \u00fea\u00f0 me\u00f0 g\u00edtarglamri og s\u00f6ng. Vakti \u00fea\u00f0 stundum nokkurn f\u00f6gnu\u00f0 \u00f6lk\u00e6rra manna og kvenna, sem ekki vissu betur en a\u00f0 um v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a framb\u00e6rilegan t\u00f3nlistarflutning af minni h\u00e1lfu. \u00c9g er h\u00e6ttur a\u00f0 glamra \u00e1 g\u00edtar og syngja \u00e1 mannam\u00f3tum. Ger\u00f0i \u00e9g t\u00f3nlistarl\u00edfinu \u00ed landinu \u00f6rugglega meira gagn me\u00f0 \u00feeirri \u00e1kv\u00f6r\u00f0un, en annars hef\u00f0i veri\u00f0. Raula \u00fe\u00f3 stundum fyrir munni m\u00e9r textann \u00ed Braggabl\u00fas, einkum \u00feegar enginn heyrir til. Snjallt innr\u00edmi\u00f0 \u00ed honum situr enn nokku\u00f0 vel \u00ed kollinum \u00e1 m\u00e9r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Minn \u00e1g\u00e6ti f\u00e9lagi fr\u00e1 menntask\u00f3la\u00e1runum \u00ed MT, Gu\u00f0mundur Andri Thorsson rith\u00f6fundur, s\u00f6ngvask\u00e1ld o.fl., skrifa\u00f0i \u00ed tilefni af fr\u00e1falli Magn\u00fasar st\u00f6\u00f0uf\u00e6rslu \u00e1 f\u00e9sb\u00f3kina s\u00edna um 35 bestu l\u00f6g hans. Fylgir \u00fear r\u00f6kstu\u00f0ningur fyrir hverju og einu lagi sem \u00e1 listann komst og er \u00fea\u00f0 skemmtileg lesning eins og h\u00f6fundarins er von og v\u00edsa. \u00c1 listanum er Braggabl\u00fas \u00ed \u00f6\u00f0ru s\u00e6ti \u00e1 eftir laginu\u00a0<em>\u00c9g er \u00e1 lei\u00f0inni<\/em>\u00a0(sem \u00e9g skil samt ekki alveg Andri!). Hann fer f\u00f6grum or\u00f0um um Braggabl\u00fas, b\u00e6\u00f0i lagi\u00f0\u00a0\u00a0og textann og innr\u00edmi\u00f0 \u00ed honum. Allt er \u00fea\u00f0 ver\u00f0skulda\u00f0. Hann l\u00fdsir textanum sem n\u00f6turlegri sm\u00e1s\u00f6gu um \u00f3g\u00e6fu og sorg M\u00f6ggu \u00ed bragganum og er \u00fea\u00f0 a\u00f0 minni hyggju s\u00f6nn og r\u00e9tt t\u00falkun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd texta Magn\u00fasar Eir\u00edkssonar er einnig \u00f6nnur saga, einskonar hli\u00f0arsaga, sem er hluti af lengri s\u00f6gu um hervarnir \u00cdslands og \u00e1hrif hennar \u00e1 l\u00edf M\u00f6ggu \u00ed bragganum og margra annarra \u00ed \u00fe\u00e1 daga. \u00cd fyrri hluta fyrsta erindis segir:<\/p>\n<blockquote><p><em>Ein \u00ed bragga, Magga, g\u00e6gist \u00fat um gluggann,<br \/>\n<\/em><em>br\u00e1\u00f0um s\u00e9r h\u00fan Skuggabaldur skunda hj\u00e1.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">Skuggabaldur er kynjaskepna \u00far \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gum J\u00f3ns \u00c1rnasonar, afkv\u00e6mi fresskattar og refs. Vi\u00f0sj\u00e1rvert kvikindi eftir s\u00f6gum a\u00f0 d\u00e6ma og \u00ed textanum bo\u00f0beri illra anda og v\u00e1legra t\u00ed\u00f0inda fyrir M\u00f6ggu. H\u00fan er st\u00farin og henni er kalt, \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan er f\u00e1t\u00e6k og \u00e1 ekki aur til a\u00f0 kaupa ol\u00edu svo kynda megi \u00ed k\u00f6ldum og saggafullum bragganum. Hugur hennar hvarflar til li\u00f0inna t\u00edma.<\/p>\n<blockquote><p>\u00cd vetur, betur gekk henni a\u00f0 galdra<br \/>\ntil s\u00edn gla\u00f0a og kalda karla sem oft g\u00e1fu aur.<br \/>\nEn Magga \u00ed sagga, situr ein \u00ed bragga<br \/>\n\u00e1 ekki fyrir ol\u00edu er alveg staur.<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">H\u00e9r hefur halla\u00f0 undan f\u00e6ti hj\u00e1 M\u00f6ggu \u00fev\u00ed h\u00fan haf\u00f0i a\u00f0 s\u00f6nnu lifa\u00f0 betri t\u00edma. Gengi\u00f0 haf\u00f0i b\u00e6rilega veturinn sem var a\u00f0 l\u00ed\u00f0a, en samt kannski ekki n\u00e6gilega vel til a\u00f0 kynda almennilega \u00ed bragganum og losna vi\u00f0 saggann. \u00c9g lei\u00f0i l\u00edkum a\u00f0 \u00feetta hafi veri\u00f0 veturinn 1947-8 \u00feegar M\u00f6ggu gekk enn s\u00e6milega vel a\u00f0 galdra til s\u00edn gla\u00f0a og kalda karla sem oft g\u00e1fu aur. H\u00fan hugsar lengra til baka um betri t\u00edma.<\/p>\n<blockquote><p>Fyrst kom Bretinn, rj\u00f3\u00f0ur, yndislega g\u00f3\u00f0ur<br \/>\n\u00de\u00e1 bj\u00f3 h\u00fan Magga \u00e1 Borginni \u00ed bleikum kj\u00f3l.<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">Magga hugsar me\u00f0 hl\u00fdju \u00ed hjarta til 10. ma\u00ed 1940, dagsins \u00feegar Bretar hern\u00e1mu \u00cdsland, sem ekkert r\u00edki haf\u00f0i \u00e1\u00f0ur gert \u00ed s\u00f6gu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar. \u00de\u00f3 m\u00e1 kannski segja a\u00f0 heims\u00f3kn J\u00f6rundar hundadagakonungs, og hans drukknu sj\u00f3li\u00f0a, \u00ed j\u00fan\u00ed 1809, hafi veri\u00f0 einskonar \u201ehern\u00e1m\u201c enda upph\u00f3f hann allan danskan myndugleika \u00e1 \u00cdslandi me\u00f0an hann dvaldi \u00e1 landinu! Me\u00f0 komu Bretanna f\u00f3ru g\u00f3\u00f0ir dagar f\u00f3ru \u00ed h\u00f6nd hj\u00e1 M\u00f6ggu og h\u00fan dansa\u00f0i og da\u00f0ra\u00f0i vi\u00f0 d\u00e1tana ung og falleg \u00ed bleikum kj\u00f3l \u00e1 Borginni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00deetta var \u00e1 \u00feeim d\u00f6gum \u00feegar verulega halla\u00f0i undan f\u00e6ti hj\u00e1 breska heimsveldinu sem haf\u00f0i t\u00e6past herna\u00f0arlega getu til a\u00f0 halda \u00fati herli\u00f0i \u00e1 \u00cdslandi svo bragur v\u00e6ri \u00e1. Enda h\u00f6f\u00f0u \u00dej\u00f3\u00f0verjar \u00fe\u00e1 gerst uppiv\u00f6\u00f0slusamir \u00ed meira lagi \u00e1 meginlandinu svo vi\u00f0 \u00fev\u00ed var\u00f0 a\u00f0 breg\u00f0ast. \u00dea\u00f0 var s\u00ed\u00f0an 28. ma\u00ed 1941 a\u00f0 Franklin D. Roosevelt, forseti Bandar\u00edkjanna, \u00e1kva\u00f0 a\u00f0 Bandar\u00edkin skyldu taka vi\u00f0 hervernd \u00cdslands af Bretum. \u00deetta var \u00e1\u00f0ur en Adolf Hitler l\u00fdsti yfir str\u00ed\u00f0i \u00e1 hendur Bandar\u00edkjunum \u00ed desember sama \u00e1r og \u00feremur \u00e1rum fyrir innr\u00e1s Bandar\u00edkjamanna \u00ed Normand\u00ed \u00ed j\u00fan\u00ed 1944. \u00de\u00f3tt Magga sakna\u00f0i rj\u00f3\u00f0u og g\u00f3\u00f0u d\u00e1tanna bresku, bo\u00f0a\u00f0i \u00feetta samt enn betri daga fyrir hana, \u00fev\u00ed eins og segir \u00ed s\u00ed\u00f0ari hluta \u00feri\u00f0ja erindis:<\/p>\n<blockquote><p>Svo kom Kaninn, \u00feaninn, komm\u00fanistabaninn<br \/>\n\u00fe\u00e1 k\u00e6ttist Magga ofsalega og h\u00e9lt s\u00edn j\u00f3l.<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">J\u00f3lin hennar M\u00f6ggu \u00e1ttu eftir a\u00f0 standa nokkur \u00e1r \u00fev\u00ed \u00cdslendingar ger\u00f0u herverndarsamning vi\u00f0 Bandar\u00edkin 1941, en s\u00e1 samningur markar t\u00edmam\u00f3t \u00ed s\u00f6gu \u00edslenskra utanr\u00edkism\u00e1la og me\u00f0 honum lag\u00f0ur grunnur a\u00f0 skipan m\u00e1la um hervernd \u00e1 \u00cdslandi n\u00e6stu \u00e1ratugina. Str\u00ed\u00f0inu lauk, svo sem allir vita, 1945 og var \u00fe\u00e1 hlutverki Bandar\u00edkjahers \u00ed raun loki\u00f0 h\u00e9r \u00e1 landi, \u00ed bili a\u00f0 minnsta kosti. J\u00f3lin hennar M\u00f6ggu h\u00e9ldu \u00fe\u00f3 \u00e1fram enn um sinn. Br\u00e1tt var \u00fe\u00f3, \u00fev\u00ed mi\u00f0ur fyrir M\u00f6ggu, ger\u00f0ur Keflav\u00edkursamningurinn 1946, sem m\u00e6lti svo fyrir a\u00f0 bandar\u00edski herinn skyldi halda af landi brott, en bandar\u00edskir borgaralegir starfsmenn \u00e1fram reka Keflav\u00edkurflugv\u00f6ll. F\u00f3ru s\u00ed\u00f0an bandar\u00edsku d\u00e1tarnir af landi brott 1947. Magga var \u00fe\u00e1 ein eftir \u00ed bragganum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00de\u00e1 f\u00f3r s\u00fa t\u00ed\u00f0in \u00ed h\u00f6nd er depur\u00f0 settist a\u00f0 M\u00f6ggu. Skuggabaldur f\u00f3r \u00e1 stj\u00e1 og saggi og kuldi t\u00f3k s\u00e9r b\u00f3lsta\u00f0 \u00ed s\u00e1l hennar og l\u00edkama. \u00de\u00e1 gerast \u00feau t\u00ed\u00f0indi 1949 a\u00f0 \u00cdsland gekk \u00ed NATO og ger\u00f0i s\u00ed\u00f0ar varnarsamning vi\u00f0 Bandar\u00edkin 1951, sem enn er \u00ed gildi. Komu \u00fe\u00e1 amer\u00edsku d\u00e1tarnir aftur til landsins og gla\u00f0na\u00f0i \u00fe\u00e1 a\u00f0 n\u00fdju yfir M\u00f6ggu, a\u00f0 minnsta kosti um sinn. En eftir \u00fev\u00ed sem lei\u00f0 \u00e1 eftirstr\u00ed\u00f0s\u00e1rin versnu\u00f0u hennar kj\u00f6r frekar, eins og segir \u00ed fj\u00f3r\u00f0a erindi:<\/p>\n<blockquote><p>Svo f\u00e6r\u00f0ist aldur yfir eins og galdur<br \/>\nog \u00e1vallt verra og verra var \u00ed karl a\u00f0 n\u00e1.<br \/>\nN\u00fa er Magga st\u00farin \u00fev\u00ed ol\u00edu \u00e1 sk\u00farinn<br \/>\ner erfitt nema fyrir fjandans aur a\u00f0 f\u00e1.<\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd Braggabl\u00fas Magn\u00fasar Eir\u00edkssonar segir ekki frekar af \u00f6rl\u00f6gum M\u00f6ggu. Braggarnir og \u00f6nnur f\u00e1t\u00e6krahverfi \u00ed Reykjav\u00edk hurfu \u00feegar lei\u00f0 \u00e1 eftirstr\u00ed\u00f0s\u00e1rin. \u00de\u00e1 h\u00f6f\u00f0u hafist \u00ed Brei\u00f0holti miklar framkv\u00e6mdir vi\u00f0 byggingu \u00edb\u00fa\u00f0a fyrir efnal\u00edti\u00f0 f\u00f3lk. Magga hefur kannski keypt \u00edb\u00fa\u00f0 \u00ed verkamannab\u00fasta\u00f0 hafi h\u00fan \u00fe\u00e1 haft efni til. Kannski f\u00e9kk h\u00fan m\u00f6gulega \u00edb\u00fa\u00f0 \u00ed \u201eb\u00e6jarblokk\u201c \u00ed hverfinu, \u00fe\u00f3tt ekki v\u00e6ri nema litla kytru, me\u00f0 hitaveitu og \u00f6\u00f0rum helstu \u00fe\u00e6gindum, sem ekki \u00fe\u00f3ttu \u00ed \u00fe\u00e1 daga sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0 fyrir f\u00e1t\u00e6kt f\u00f3lk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sj\u00e1lfur, \u00e1samt fj\u00f6lskyldunni, flutti \u00e9g \u00ed fyrstu blokkina sem bygg\u00f0 var \u00ed Brei\u00f0holtinu og bj\u00f3 \u00fear n\u00e6stum allan annan \u00e1ratug \u00e6vi minnar. \u00c1 t\u00ed\u00f0um g\u00f6ngum m\u00ednum um hverfi\u00f0 \u00e1 \u00feessum \u00e1rum man \u00e9g samt ekki eftir a\u00f0 hafa rekist \u00e1 M\u00f6ggu \u00ed Bragganum. M\u00f6gulega f\u00e9kk h\u00fan aldrei a\u00f0 lifa \u00feann muna\u00f0 a\u00f0 b\u00faa \u00fear sem h\u00fan var laus vi\u00f0 kulda, sagga og Skuggabaldur \u00e1 stj\u00e1i utan vi\u00f0 gluggann.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><em>H\u00f6fundur er pr\u00f3fessor \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 HA og h\u00e6star\u00e9ttarl\u00f6gma\u00f0ur hj\u00e1 Thales l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i\u00fej\u00f3nustu\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6ngvask\u00e1ldi\u00f0 g\u00f3\u00f0a Magn\u00fas Eir\u00edksson l\u00e9st 9. jan\u00faar sl. Me\u00f0al bestu s\u00f6ngva hans er\u00a0Braggabl\u00fas\u00a0sem kom \u00fat \u00e1 pl\u00f6tu Mannakorna\u00a0\u00cd gegnum t\u00ed\u00f0ina\u00a0\u00e1 \u00e1rinu 1977. \u00c9g kynntist \u00feessu lagi vel og textanum, \u00fev\u00ed um \u00fea\u00f0 leyti og eftir a\u00f0 plata \u00feessi kom \u00fat &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2026\/03\/08\/braggablus\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1298,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"link","meta":{"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"class_list":["post-1192","post","type-post","status-publish","format-link","hentry","category-oflokkad","post_format-post-format-link"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1193,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1192\/revisions\/1193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}