{"id":262,"date":"2021-08-26T15:07:43","date_gmt":"2021-08-26T15:07:43","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/?p=262"},"modified":"2022-11-07T09:29:35","modified_gmt":"2022-11-07T09:29:35","slug":"stadgongumaedrun-og-mannrettindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2021\/08\/26\/stadgongumaedrun-og-mannrettindi\/","title":{"rendered":"Sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run og mannr\u00e9ttindi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>1. Forsaga og atvik<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hinn 18. ma\u00ed sl. kva\u00f0 Mannr\u00e9ttindad\u00f3mst\u00f3ll Evr\u00f3pu (MDE) upp d\u00f3mi \u00ed m\u00e1li gegn \u00cdslandi sem var\u00f0ar r\u00e9ttarst\u00f6\u00f0u barns sem ali\u00f0 var me\u00f0 a\u00f0sto\u00f0 sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0ur (<a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/fre#{%22itemid%22:[%22001-209992%22]}\">h\u00e9r )<\/a>. Me\u00f0 \u00fev\u00ed er \u00ed almennu m\u00e1li \u00e1tt vi\u00f0 konu sem ber barn undir belti fyrir a\u00f0ra konu e\u00f0a par og elur \u00fea\u00f0 og afhendir \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0an \u00feeim s\u00ed\u00f0arnefndu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Atvik voru \u00feau a\u00f0 tv\u00e6r \u00edslenskar konur (A og B) sem \u00fe\u00e1 voru \u00ed hj\u00faskap ger\u00f0u s\u00e9r fer\u00f0 til Kaliforn\u00edu \u00ed Bandar\u00edkjunum og s\u00f6mdu \u00fear vi\u00f0 \u00f3nefnda konu um a\u00f0 h\u00fan b\u00e6ri barn undir belti fyrir \u00fe\u00e6r og afhenti \u00feeim \u00fea\u00f0 strax eftir f\u00e6\u00f0ingu sem \u00feeirra eigi\u00f0. \u00deetta gekk eftir. \u00c1r\u00e9tta ber a\u00f0 barni\u00f0 var geti\u00f0 me\u00f0 erf\u00f0aefni \u00far \u00f3nafngreindri konu og \u00f3nafngreindum karli og f\u00f3sturv\u00edsinum komi\u00f0 fyrir \u00ed m\u00f3\u00f0url\u00edfi sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0urinnar. \u00a0\u00deannig l\u00e1 ekkert fyrir um a\u00f0 nota\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 erf\u00f0aefni fr\u00e1 fyrirhugu\u00f0um \u201eforeldum\u201c og \u00fev\u00ed ekki gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 l\u00edffr\u00e6\u00f0ileg tengsl v\u00e6ru milli barnsins og hinna fyrirhugu\u00f0u foreldra sem \u00fe\u00e1\u00f0u \u00feessa \u00fej\u00f3nustu sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0urinnar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00deegar til \u00cdslands var komi\u00f0 synja\u00f0i \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1 um skr\u00e1ningu A og B sem foreldra barnsins \u00e1 \u00feeim grundvelli a\u00f0 til \u00feessa skorti grundv\u00f6ll a\u00f0 \u00edslenskum l\u00f6gum. Skipti engu m\u00e1li \u00fe\u00f3tt A og B v\u00e6ru samkv\u00e6mt l\u00f6gum \u00ed Kaliforn\u00edu foreldrar barnsins og hef\u00f0u undir h\u00f6ndum vottor\u00f0 \u00fearlendra yfirvalda \u00fev\u00ed til sta\u00f0festingar. Er \u00feess \u00fe\u00e1 me\u00f0al annars a\u00f0 geta a\u00f0 samkv\u00e6mt 4. mgr. 5. gr. laga nr. 55\/1996 er t\u00e6knifrj\u00f3vgun eins og h\u00fan er skilgreind \u00ed \u00feeim l\u00f6gum b\u00f6nnu\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi. \u00de\u00e1 var liti\u00f0 svo \u00e1 a\u00f0 barni\u00f0 v\u00e6ri erlendur r\u00edkisborgari sem ekki g\u00e6ti fengi\u00f0 \u00edslenskan r\u00edkisborgarar\u00e9tt. \u00cd kj\u00f6lfari\u00f0 var skipa\u00f0ur l\u00f6gr\u00e1\u00f0ama\u00f0ur fyrir barni\u00f0 og \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0an sett \u00ed umsj\u00e1 A og B \u00fear til \u00fev\u00ed v\u00e6ri komi\u00f0 fyrir \u00ed varanlegu f\u00f3stri. Barni\u00f0 f\u00e9kk s\u00ed\u00f0ar \u00edslenskan r\u00edkisborgarr\u00e9tt, \u00fe\u00f3tt til \u00feess k\u00e6mi s\u00ed\u00f0ar vegna lagabreytinga, en A og B voru \u00fe\u00f3 ekki skr\u00e1\u00f0ar foreldrar \u00feess.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00c1kv\u00f6r\u00f0unin var k\u00e6r\u00f0 til d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins \u00fear sem h\u00fan var sta\u00f0fest. A og B h\u00f6f\u00f0u\u00f0u \u00fe\u00e1 m\u00e1l fyrir d\u00f3mst\u00f3lum til a\u00f0 f\u00e1 \u00feessari \u00e1kv\u00f6r\u00f0un hnekkt, en synjunin var sta\u00f0fest \u00ed h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3mi, sem og \u00ed H\u00e6star\u00e9tti (Landsr\u00e9ttur var \u00fe\u00e1 ekki kominn til s\u00f6gunnar). \u00cd d\u00f3mi h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3ms var tali\u00f0 a\u00f0 vottor\u00f0 sem gefi\u00f0 var \u00fat \u00ed Kaliforn\u00edu, \u00fear sem A og B voru tilgreindar sem foreldrar, v\u00e6ri auglj\u00f3slega andst\u00e6tt grundvallarreglum \u00edslensks fj\u00f6lskyldur\u00e9ttar og ef fallast yr\u00f0i \u00e1 skr\u00e1ninguna \u00e1 \u00cdslandi v\u00e6ri opna\u00f0 fyrir grei\u00f0a lei\u00f0 til a\u00f0 sni\u00f0ganga bann vi\u00f0 sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run samkv\u00e6mt \u00edslenskum l\u00f6gum. \u00de\u00e1 var tali\u00f0, \u00fe\u00f3tt fallast m\u00e6tti \u00e1 a\u00f0 fj\u00f6lskyldutengsl hef\u00f0u myndast milli barnsins og A og B , v\u00e6ri sker\u00f0ing \u00e1 r\u00e9tti til fj\u00f6lskyldul\u00edfs sem \u00ed synjuninni f\u00e6list r\u00e9ttl\u00e6tanleg me\u00f0 tilliti til nau\u00f0synjar \u00e1 a\u00f0 g\u00e6ta hagsmuna kvenna af vernd gegn \u00fev\u00ed a\u00f0 ver\u00f0a ekki beittar \u00fer\u00fdstingi til a\u00f0 taka a\u00f0 s\u00e9r hlutverk sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0ur, sem og me\u00f0 tilliti til hagsmuna barns af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feekkja uppruna sinn. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fela barni\u00f0 A og\/e\u00f0a B til f\u00f3sturs v\u00e6ru sl\u00edk fj\u00f6lskyldutengsl n\u00e6gilega trygg\u00f0.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">H\u00e6stir\u00e9ttur sta\u00f0festi d\u00f3m h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3ms, en taldi \u00e1 hinn b\u00f3ginn a\u00f0 tengsl A og B vi\u00f0 barni\u00f0 hafi \u00fe\u00e1 fyrst \u00f6\u00f0last stj\u00f3rnarskr\u00e1rvernd eftir a\u00f0 barnaverndarnefnd haf\u00f0i sam\u00feykkt a\u00f0 barni\u00f0 skyldi vista\u00f0 hj\u00e1 A og B og \u00fe\u00e1 \u00e1 grundvelli \u00feess sambands sem s\u00ed\u00f0an var\u00f0 a\u00f0 formlegu f\u00f3stursambandi. Fram a\u00f0 \u00fev\u00ed hef\u00f0u \u00feau fj\u00f6lskyldutengsl ekki skapast a\u00f0 \u00edslenskum l\u00f6gum \u00fear sem hvorug \u00feeirra A og B haf\u00f0i gengi\u00f0 me\u00f0 og ali\u00f0 barni\u00f0 n\u00e9 hafi veri\u00f0 til sta\u00f0ar \u00feau l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegu tengsl sem \u00e1skilin s\u00e9u \u00ed 2. mgr. 6. gr. barnalaga. V\u00edsa\u00f0 var til d\u00f3ms MDE \u00ed m\u00e1li <a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/eng\/#{%22languageisocode%22:[%22ENG%22],%22appno%22:[%2225358\/12%22],%22documentcollectionid2%22:[%22GRANDCHAMBER%22],%22itemid%22:[%22001-170359%22]}\"><em>Paradiso o.fl. v Italy<\/em><\/a> \u00feessu til stu\u00f0nings. Enn er \u00feess a\u00f0 geta a\u00f0 me\u00f0an m\u00e1li\u00f0 var til me\u00f0fer\u00f0ar fyrir d\u00f3mst\u00f3lum slitu A og B hj\u00faskap s\u00ednum og f\u00e9ll \u00fe\u00e1 ni\u00f0ur ums\u00f3kn \u00feeirra um \u00e6ttlei\u00f0ingu barnsins sem \u00fe\u00e6r h\u00f6f\u00f0u \u00e1\u00f0ur sta\u00f0i\u00f0 sameiginlega a\u00f0, en \u00ed h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3mi er \u00feess geti\u00f0 a\u00f0 hef\u00f0i ekki til \u00feessa komi\u00f0 hef\u00f0i \u00feeim a\u00f0 \u00f6llum l\u00edkindum veri\u00f0 f\u00e6rt a\u00f0 \u00e6ttlei\u00f0a barni\u00f0 og me\u00f0 \u00feeim h\u00e6tti koma \u00e1 foreldratengslum a\u00f0 l\u00f6gum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u00a02. <\/strong><strong>D\u00f3mur MDE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00cd k\u00e6ru sinni til MDE \u00ed hinu \u00edslenska m\u00e1li h\u00e9ldu A og B \u00fev\u00ed fram a\u00f0 synjun um a\u00f0 skr\u00e1 \u00fe\u00e6r sem foreldra barnsins a\u00f0 l\u00f6gum og neita a\u00f0 vi\u00f0urkenna hi\u00f0 bandar\u00edska f\u00e6\u00f0ingarvottor\u00f0 f\u00e6li \u00ed s\u00e9r brot r\u00e9tti \u00feeirra og barnsins til fri\u00f0helgi einkal\u00edfs og fj\u00f6lskyldu samkv\u00e6mt 8. gr. MSE. Synjunin jafngilti \u00fev\u00ed a\u00f0 svipta \u00fe\u00e6r og barni\u00f0 r\u00e9tti til l\u00f6glegs og st\u00f6\u00f0ugs sambands barns og foreldris. S\u00e9rst\u00f6k \u00e1hersla var l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 st\u00f6\u00f0ug f\u00e9lagsleg tengsl v\u00e6ru ekki n\u00e6gileg til a\u00f0 tryggja r\u00e9tt barna, svo sem vegna erf\u00f0ar\u00e9ttar \u00feeirra. \u00de\u00e1 h\u00e9ldu k\u00e6rendur \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00feeim hef\u00f0i veri\u00f0 mismuna\u00f0 \u00ed b\u00e1ga vi\u00f0 14. gr. s\u00e1ttm\u00e1lans um bann vi\u00f0 mismunun vegna \u00feess a\u00f0 fyrir v\u00e6ri a\u00f0 fara \u00e1kv\u00f6r\u00f0unum \u00fear sem \u00e1 sl\u00edka skr\u00e1ningu hef\u00f0i veri\u00f0 fallist vi\u00f0 \u00e1\u00feekkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">MDE hefur \u00e1\u00f0ur fjalla\u00f0 um m\u00e1l sem var\u00f0a sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run. \u00cd fyrri m\u00e1lum hefur MDE byggt \u00e1 hagsmunum barnsins \u00ed tilvikum \u00fear sem ma\u00f0urinn sem gert er r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 yr\u00f0i fa\u00f0ir barnsins a\u00f0 l\u00f6gum var einnig l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegur fa\u00f0ir, sbr. <a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/fre#{%22itemid%22:[%22001-145389%22]}\"><em>Mennesson v France<\/em><\/a> og<em>\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/eng#{%22itemid%22:[%22001-145180*%22]}\"><em>Labassee v France<\/em><\/a>. \u00cd \u00fev\u00ed m\u00e1li sem h\u00e9r er til umr\u00e6\u00f0u var \u00feessari a\u00f0st\u00f6\u00f0u ekki til a\u00f0 dreifa, en hvorugt fyrirhuga\u00f0ra foreldra tengist barninu l\u00edffr\u00e6\u00f0ilega svo vita\u00f0 v\u00e6ri.\u00a0 A\u00f0 auki hefur MDE komist a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u \u00ed m\u00e1lum \u00fear sem hinir \u00e6tlu\u00f0u foreldrar hafa engin erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg tengsl vi\u00f0 barni\u00f0, a\u00f0 r\u00edki s\u00e9u ekki skyld til a\u00f0 vi\u00f0urkenna erlend f\u00e6\u00f0ingarvottor\u00f0 sem votta um l\u00f6gformleg foreldratengsl \u00e1 grundvelli samninga um sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run vi\u00f0 \u00feessar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur og n\u00e6gilegt s\u00e9 til a\u00f0 tryggja r\u00e9ttindi samkv\u00e6mt s\u00e1ttm\u00e1lanum a\u00f0 \u00feeim s\u00e9 komi\u00f0 \u00e1 e\u00f0a vi\u00f0haldi\u00f0 me\u00f0 \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti, svo sem me\u00f0 \u00e6ttlei\u00f0ingu e\u00f0a f\u00f3sturr\u00e1\u00f0st\u00f6fun. (sj\u00e1: <a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/spa#{%22itemid%22:[%22003-6380464-8364383%22]}\">Advisory Opinion<\/a>). Ni\u00f0ursta\u00f0a m\u00e1lsins var s\u00fa a\u00f0 synjun \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1r um skr\u00e1ningu A og B sem foreldra barnsins var ekki talin brj\u00f3ta gegn 8. gr. MSE. \u00de\u00e1 var tali\u00f0 a\u00f0 \u00feessi takm\u00f6rkun v\u00e6ri r\u00e9ttl\u00e6tanleg me\u00f0 v\u00edsan til hagsmuna annarra, \u00fe.e. vernd m\u00f6gulegra sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0ra. Enn er \u00e1r\u00e9tta\u00f0 \u00ed d\u00f3minum ekkert samm\u00e6li v\u00e6ri me\u00f0al a\u00f0ildarr\u00edkja Evr\u00f3pur\u00e1\u00f0sins um sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run og hvort heimila beri hana. V\u00e6ri svigr\u00fam r\u00edkja \u00feannig miki\u00f0 til a\u00f0 \u00e1kve\u00f0a hvernig m\u00e1lum \u00feessum skyldi haga\u00f0 \u00e1n \u00feess a\u00f0 fara \u00e1 svig vi\u00f0 skyldur samkv\u00e6mt s\u00e1ttm\u00e1lanum. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6nnur \u00farr\u00e6\u00f0i, eins og f\u00f3sturr\u00e1\u00f0st\u00f6fun e\u00f0a \u00e6ttlei\u00f0ing, til a\u00f0 tryggja \u00e1framhaldandi fj\u00f6lskyldutengsl st\u00e6\u00f0u til bo\u00f0a v\u00e6ri ekki unnt a\u00f0 skylda r\u00edki til a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0 foreldratengsl \u00ed l\u00f6gformlegum skilningi barnalaga hef\u00f0u stofnast \u00e1 grundvelli samnings e\u00f0a \u00e1\u00e6tlunar um sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run. \u00de\u00e1 hafna\u00f0i d\u00f3murinn einnig r\u00f6ksemdum sem bygg\u00f0ust \u00e1 banni vi\u00f0 mismunun samkv\u00e6mt 14. gr. MSE.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>3. Athugasemdir og huglei\u00f0ingar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(1) \u00de\u00f3tt d\u00f3mur \u00feessi falli \u00ed \u00f6llum meginatri\u00f0um a\u00f0 fyrri d\u00f3maframkv\u00e6md MDE um \u00e1\u00feekk \u00e1litaefni er \u00fe\u00f3 eitt atri\u00f0i \u00ed honum sem segja m\u00e1 a\u00f0 feli \u00ed s\u00e9r vi\u00f0b\u00f3t vi\u00f0 hana og telja m\u00e1 til t\u00ed\u00f0inda. \u00cd d\u00f3minum fjalla\u00f0i MDE fyrst um hvort myndast hef\u00f0u fj\u00f6lskyldutengsl. \u00cdslenska r\u00edki\u00f0 h\u00e9lt \u00fev\u00ed me\u00f0al annars fram a\u00f0 engin fj\u00f6lskyldutengsl hef\u00f0u myndast milli A og B og barnsins \u00e1\u00f0ur en \u00fev\u00ed var komi\u00f0 fyrir \u00ed f\u00f3stri hj\u00e1 k\u00e6rendum me\u00f0 l\u00f6gm\u00e6tum h\u00e6tti. \u00deessari r\u00f6ksemd, sem H\u00e6stir\u00e9ttur bygg\u00f0i me\u00f0al annars \u00e1 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u s\u00edna, var aftur \u00e1 m\u00f3ti hafna\u00f0 \u00ed d\u00f3mi MDE og tali\u00f0 a\u00f0 skilyr\u00f0i fj\u00f6lskyldul\u00edfs v\u00e6ru fyrir hendi, \u00fe\u00f3tt engin l\u00edffr\u00e6\u00f0ileg tengsl v\u00e6ru til sta\u00f0ar, en \u00feau bygg\u00f0ust \u00e1 l\u00f6ngum og \u00f3slitnum tengslum A og B vi\u00f0 barni\u00f0 fr\u00e1 f\u00e6\u00f0ingu \u00feess, sem hafi s\u00ed\u00f0ar veri\u00f0 treyst frekar me\u00f0 f\u00f3sturr\u00e1\u00f0st\u00f6fun \u00e1 \u00cdslandi. F\u00e9llst d\u00f3murinn \u00feannig a\u00f0 \u00e1 ni\u00f0ursta\u00f0a H\u00e6star\u00e9ttar f\u00e6li ekki \u00ed s\u00e9r brot \u00e1 s\u00e1ttm\u00e1lanum \u00fe\u00f3tt hann f\u00e9llist ekki \u00e1 r\u00f6k H\u00e6star\u00e9ttar um hven\u00e6r fj\u00f6lskyldutengsl sem nytu verndar s\u00e1ttm\u00e1lans hef\u00f0u fyrst stofnast. Er ni\u00f0ursta\u00f0a MDE a\u00f0 \u00feessu leyti \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 afst\u00f6\u00f0u h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3ms, en \u00fear segir a\u00f0 fr\u00e1 f\u00e6\u00f0ingu barnsins hafi A og B annast \u00fea\u00f0 og \u00ed reynd gegnt \u00f6llum um\u00f6nnunar- og uppeldisskyldum gagnvart \u00fev\u00ed allt til \u00feessa er d\u00f3murinn var kve\u00f0inn upp . Var \u00fev\u00ed fallist \u00e1 a\u00f0 me\u00f0 \u00feeim hafi myndast fj\u00f6lskyldutengsl sem nytu verndar 1. mgr. 71. gr. stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar og 1. mgr. 8. gr. mannr\u00e9ttindas\u00e1ttm\u00e1lans \u00e1\u00f0ur en l\u00f6gformleg \u00e1kv\u00f6r\u00f0un var tekin um vistun e\u00f0a f\u00f3stur \u00feess (<a href=\"https:\/\/www.haestirettur.is\/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&amp;id=5470fe9c-fda8-4c08-a1dd-ff014544612f\">d\u00f3mar H\u00e6star\u00e9ttar og h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3ms<\/a>). \u00c1 hinn b\u00f3ginn ver\u00f0ur lesi\u00f0 \u00fat \u00far d\u00f3mi MDE (r\u00e9tt eins og h\u00e9ra\u00f0sd\u00f3mi) a\u00f0 f\u00f3sturr\u00e1\u00f0st\u00f6fun (og eftir atvikum \u00e6ttlei\u00f0ing hef\u00f0i til hennar komi\u00f0) n\u00e6gi til a\u00f0 vernda \u00feessi tengsl og r\u00e9ttinn til fj\u00f6lskyldul\u00edfs \u00e1n \u00feess a\u00f0 A og B v\u00e6ru skr\u00e1\u00f0ir foreldar barnsins \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1. \u00deetta \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 r\u00edkjum ber engin skylda til a\u00f0 vi\u00f0urkenna samning e\u00f0a \u00e1\u00e6tlun um sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run sem vi\u00f0hl\u00edtandi grundv\u00f6ll undir \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um hverjir teljast foreldrar barns a\u00f0 l\u00f6gum jafnvel \u00fe\u00f3tt hann s\u00e9 ger\u00f0ur \u00ed r\u00edkjum \u00fear sem sl\u00edkt er heimilt. Sl\u00edk skr\u00e1ning s\u00e9 heldur ekki forsenda til a\u00f0 fj\u00f6lskyldutengsl teljist nj\u00f3ta fulln\u00e6gjandi verndar samkv\u00e6mt s\u00e1ttm\u00e1lanum. Aftur \u00e1 m\u00f3ti lei\u00f0ir af d\u00f3minum a\u00f0 skylda r\u00edkis getur stofnast til a\u00f0 vernda me\u00f0 \u00f6\u00f0rum \u00farr\u00e6\u00f0um fj\u00f6lskyldutengsl sem kunna a\u00f0 hafa myndast milli barns og fyrirhuga\u00f0ra foreldra allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00feeir fengu barni\u00f0 afhent til um\u00f6nnunar og me\u00f0 \u00fev\u00ed um lei\u00f0 sliti\u00f0 \u00e1 \u00f6ll tengsl barnsins vi\u00f0 l\u00edffr\u00e6\u00f0ilega m\u00f3\u00f0ur, eins og um var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00ed \u00feessu m\u00e1li.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(2) \u00cd forsendum d\u00f3msins v\u00edsar MDE til \u00feess a\u00f0 r\u00edki hafi miki\u00f0 svigr\u00fam til mats \u00feegar um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a vi\u00f0kv\u00e6m si\u00f0fer\u00f0ilega \u00e1litaefni \u00fear sem samm\u00e6li s\u00e9u ekki me\u00f0al r\u00edkja Evr\u00f3pur\u00e1\u00f0sins um afst\u00f6\u00f0u til \u00feeirra. \u00deetta er \u00feekkt stef \u00ed d\u00f3maframkv\u00e6md d\u00f3mst\u00f3lsins \u00e1 svi\u00f0um sem talin eru vi\u00f0kv\u00e6m og umdeild \u00ed f\u00e9lagslegu, tr\u00faarlegu og si\u00f0fer\u00f0ilegu tilliti, svo sem \u00feegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a l\u00f6ggj\u00f6f um \u00feungunarrof, r\u00e9tt para af sama kyni til a\u00f0 ganga \u00ed hj\u00faskap, a\u00f0gang \u00feeirra a\u00f0 t\u00e6kni sem mi\u00f0ar a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vinna bug \u00e1 barnleysi og \u00f3frj\u00f3semi, svo sem a\u00f0gang a\u00f0 t\u00e6kni- og glasafrj\u00f3vgun, notkun sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0ra o. fl. \u00deessi m\u00e1l \u00feykja ef til vill ekki lengur s\u00e9rlega vi\u00f0kv\u00e6m e\u00f0a umdeild h\u00e9r \u00e1 landi (nema \u00fe\u00e1 helst sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run), en \u00fea\u00f0 getur engu breytt um a\u00f0 \u00feau eru \u00fea\u00f0 samt sem \u00e1\u00f0ur \u00ed m\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum a\u00f0ildarr\u00edkjum Evr\u00f3pur\u00e1\u00f0sins. Hefur d\u00f3mst\u00f3llinn almennt fari\u00f0 s\u00e9r h\u00e6gt \u00ed a\u00f0 taka fram fyrir hendur l\u00f6ggjafans \u00ed einst\u00f6kum l\u00f6ndum \u00ed m\u00e1lefnum \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i og eftirl\u00e1ti\u00f0 \u00feeim svigr\u00fam til mats um \u00feau \u00ed r\u00edkum m\u00e6li.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(3) Vitaskulda m\u00e1 deila um \u00feessa ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u og \u00f3sennilegt a\u00f0 allir \u00feeir sem kunna a\u00f0 vilja n\u00fdta s\u00e9r \u00fej\u00f3nustu sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0ur \u00e1n \u00feess a\u00f0 til sta\u00f0ar s\u00e9u l\u00edffr\u00e6\u00f0ileg tengsl vi\u00f0 fyrirhuga\u00f0a \u201eforeldra\u201c telji \u00feetta fulln\u00e6gjandi. \u00de\u00e1 m\u00e1 spyrja hvort \u00feetta s\u00e9 \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 lei\u00f0arstef \u00ed m\u00e1lefnum sem var\u00f0a b\u00f6rn a\u00f0 taka skuli mi\u00f0 af \u00fev\u00ed sem \u00feeim er fyrir bestu. Mat \u00e1 hinum \u00f3l\u00edku hagsmunum sem h\u00e9r eru undir er sn\u00fai\u00f0 og margs a\u00f0 g\u00e6ta. \u00cd \u00fev\u00ed sambandi m\u00e1 hafa \u00ed huga a\u00f0 sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run er b\u00f6nnu\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi. Stendur \u00fea\u00f0 bann enn \u00fe\u00f3tt talsver\u00f0 sko\u00f0un hafi fari\u00f0 fram \u00e1 \u00feessu h\u00e9r \u00e1 landi og hvort heimila \u00e6tti sta\u00f0g\u00f6ngum\u00e6\u00f0run, svo sem \u00ed velgj\u00f6r\u00f0arskyni, en frumvarp \u00feess efnis var lagt fram \u00e1 Al\u00feingi 2015-2016, \u00fear sem gert er r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 sl\u00edkt yr\u00f0i heimilt a\u00f0 \u00e1kve\u00f0num skilyr\u00f0um uppfylltum (<a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/145\/s\/0245.html\">h\u00e9r<\/a>). Um \u00fea\u00f0 hefur ekki n\u00e1\u00f0st samm\u00e6li og hefur l\u00edti\u00f0 til \u00feessa frumvarps spurst s\u00ed\u00f0ustu misserin. Af umr\u00e6\u00f0um um m\u00e1li\u00f0 h\u00e9r \u00e1 landi m\u00e1 r\u00e1\u00f0a a\u00f0 meginr\u00f6k fyrir banninu l\u00fati a\u00f0 vernd kvenna \u00ed vi\u00f0kv\u00e6mri st\u00f6\u00f0u og barnlaust f\u00f3lk \u00ed hinum betur megandi hluta heimsins n\u00fdti s\u00e9r ekki b\u00e1ga st\u00f6\u00f0u kvenna \u00ed \u00f6\u00f0rum l\u00f6ndum til a\u00f0 kaupa s\u00e9r a\u00f0gang a\u00f0 l\u00edkama \u00feeirra til a\u00f0 ganga me\u00f0 og ala fyrir sig barn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Forsaga og atvik Hinn 18. ma\u00ed sl. kva\u00f0 Mannr\u00e9ttindad\u00f3mst\u00f3ll Evr\u00f3pu (MDE) upp d\u00f3mi \u00ed m\u00e1li gegn \u00cdslandi sem var\u00f0ar r\u00e9ttarst\u00f6\u00f0u barns sem ali\u00f0 var me\u00f0 a\u00f0sto\u00f0 sta\u00f0g\u00f6ngum\u00f3\u00f0ur (h\u00e9r ). Me\u00f0 \u00fev\u00ed er \u00ed almennu m\u00e1li \u00e1tt vi\u00f0 konu sem &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/2021\/08\/26\/stadgongumaedrun-og-mannrettindi\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1298,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"class_list":["post-262","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oflokkad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=262"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":415,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/262\/revisions\/415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/davidth\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}