﻿{"id":112,"date":"2011-06-25T21:17:00","date_gmt":"2011-06-25T21:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/ehh\/?page_id=112"},"modified":"2020-08-13T15:52:21","modified_gmt":"2020-08-13T15:52:21","slug":"bref-til-bro%c3%b0ur-mins","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/rannsoknarverkefni\/bref-til-bro%c3%b0ur-mins\/","title":{"rendered":"Br\u00e9f til br\u00f3\u00f0ur m\u00edns"},"content":{"rendered":"<p><!--:de--><\/p>\n<p><em><strong>Br\u00e9f til br<\/strong><\/em><em><strong>\u00f3\u00f0ur m\u00edns: \u00c6vi Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd<\/strong><\/em><em><strong>\u00f3ttur 1809\u2013<\/strong><\/em><em><strong>18<\/strong><\/em><em><strong>7<\/strong><\/em><em><strong>1<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-219\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2011\/06\/Reykholt-300x225.jpg\" alt=\"Reykholt\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2011\/06\/Reykholt-300x225.jpg 300w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2011\/06\/Reykholt-150x112.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2011\/06\/Reykholt-1024x768.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Markmi\u00f0 ranns\u00f3knarinnar er a\u00f0 skrifa \u00e6vis\u00f6gu Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur (1809\u20131871) og byggja hana \u00e1 \u00feeim 250 sendibr\u00e9fum sem h\u00fan skrifa\u00f0i P\u00e1li P\u00e1lssyni br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum 1817\u20131871. Br\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar spanna heila \u00e6vi og gefa \u00f3metanlega inns\u00fdn \u00ed l\u00edf konu \u00e1 fyrri hluta 19. aldar.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1829 f\u00f3r Sigr\u00ed\u00f0ur \u00ed vist til biskupshj\u00f3nanna \u00ed Laugarnesi, \u00e1\u00f0urnefnds Steingr\u00edms og Valger\u00f0ar, \u00fear sem h\u00fan kynntist \u00e1stinni \u00ed l\u00edfi s\u00ednu, \u00deorsteini Helgasyni. Hann var \u00fe\u00e1 tr\u00falofa\u00f0ur fr\u00e6ndkonu sinni, Sigr\u00ed\u00f0i Hannesd\u00f3ttur, d\u00f3ttur biskupsfr\u00faarinnar af fyrra hj\u00f3nabandi. Elskendurnir \u00e1ttust \u00fe\u00f3 a\u00f0 lokum og ur\u00f0u prestshj\u00f3n \u00ed Reykholti \u00ed Borgarfir\u00f0i. \u00deorstein missti Sigr\u00ed\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1839 fr\u00e1 \u00feremur ungum d\u00e6trum. \u00c1ri\u00f0 1845 t\u00f3k Sigr\u00ed\u00f0ur \u00f3v\u00e6ntu b\u00f3nor\u00f0i ekkjumannsins s\u00e9ra Sigur\u00f0ar Thorarensen \u00ed Hraunger\u00f0i \u00ed Hraunger\u00f0ishreppi. Hann var tveimur \u00e1ratugum eldri en h\u00fan og \u00e1tti uppkomna syni. Sigr\u00ed\u00f0ur l\u00e9st \u00e1 heimili d\u00f3ttur sinnar \u00e1 Brei\u00f0ab\u00f3lsta\u00f0 \u00ed Flj\u00f3tshl\u00ed\u00f0 25. mars 1871.<\/p>\n<p>Sigr\u00ed\u00f0ur P\u00e1lsd\u00f3ttir var s\u00fdslumannsd\u00f3ttir, f\u00e6dd \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um \u00ed Hr\u00f3arstungu \u00e1ri\u00f0 1809, n\u00e6stelst fimm systkina. Tveimur \u00e1rum eftir a\u00f0 fa\u00f0ir hennar l\u00e9st \u00e1ri\u00f0 1815 var elsti br\u00f3\u00f0ir hennar, P\u00e1ll, sendur til fj\u00f6lskylduvinarins Steingr\u00edms J\u00f3nssonar pr\u00f3fasts og eiginkonu hans Valger\u00f0ar J\u00f3nsd\u00f3ttur biskupsekkju su\u00f0ur til Odda \u00e1 Rang\u00e1rv\u00f6llum til f\u00f3sturs og menntunar. Brotthvarf hans marka\u00f0i upphaf vi\u00f0amikilla br\u00e9faskrifa fj\u00f6lskyldunnar \u00fear sem Sigr\u00ed\u00f0ur, \u00fe\u00e1 \u00e1tta \u00e1ra g\u00f6mul, \u00de\u00f3runn systir hennar, amma hennar Sigr\u00ed\u00f0ur \u00d8rum og m\u00f3\u00f0irin Malene Jensd\u00f3ttir (\u00e1samt \u00f6\u00f0rum \u00e6ttingum) skrifu\u00f0u P\u00e1li br\u00e9f um \u00fea\u00f0 sem fyrir bar heima \u00e1 H\u00e9ra\u00f0i. Sigr\u00ed\u00f0ur skrifa\u00f0i P\u00e1li \u00a0me\u00f0an henni entist l\u00edf.<\/p>\n<p>Br\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar eru pers\u00f3nuleg og vel skrifu\u00f0. H\u00fan skrifar um \u00e1stina og dau\u00f0ann, m.a. harmr\u00e6nan dau\u00f0daga fyrri eiginmannsins og missi tveggja barna. H\u00fan r\u00e6\u00f0ir einnig um \u00fea\u00f0 sem gerist \u00ed kringum hana, b\u00e6\u00f0i hj\u00e1 mannf\u00f3lki og \u00ed n\u00e1tt\u00farunni. Hekla g\u00fds me\u00f0 tilheyrandi l\u00e1tum, fr\u00e9ttir eru sag\u00f0ar af konum \u00ed barnsnau\u00f0 og h\u00fan hefur \u00e1hyggjur af velfer\u00f0 afkomenda sinna. \u00deannig ver\u00f0a br\u00e9fin ekki a\u00f0eins spegill \u00e1 hennar eigi\u00f0 l\u00edf heldur einnig \u00feann t\u00edma sem h\u00fan lif\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00cd stuttu m\u00e1li \u00fe\u00e1 endurspegla br\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar viljasterka konu sem \u00fer\u00e1\u00f0i framfarir og hreyfanleika sem ung st\u00falka og kona, en var afar me\u00f0vitu\u00f0 um \u00fe\u00e6r takmarkanir sem kynfer\u00f0i hennar setti henni \u00e1n \u00feess \u00fe\u00f3 a\u00f0 h\u00fan f\u00e6r\u00f0i \u00fea\u00f0 \u00ed \u00feau or\u00f0 sem kvenfrelsiskonur ger\u00f0u f\u00e1einum \u00e1ratugum s\u00ed\u00f0ar. H\u00fan s\u00f3tti styrk til P\u00e1ls br\u00f3\u00f0ur s\u00edns, skrifa\u00f0i honum um hva\u00f0eina sem \u00e1 dagana dreif og s\u00f3tti til hans r\u00e1\u00f0 \u00feegar \u00e1 m\u00f3ti bl\u00e9s.<\/p>\n<p>Ranns\u00f3knin \u00e1 s\u00e9r tv\u00e6r hli\u00f0ar. Annars vegar er \u00fea\u00f0 \u00e6visagan sj\u00e1lf, skrifu\u00f0 fyrir \u00edslenskan lesendah\u00f3p, en hins vegar hi\u00f0 fr\u00e6\u00f0ilega samhengi sem liggur til grundvallar ranns\u00f3kninni, t\u00falkun og framsetningu. \u00dear ver\u00f0ur einkum sko\u00f0a\u00f0 hvernig sj\u00e1lfsskilningur og sj\u00e1lfsmynd ver\u00f0ur til og er sk\u00f6pu\u00f0 me\u00f0 sendibr\u00e9fum og hvernig til ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 sem kalla m\u00e1 \u201esj\u00e1lfsmynd \u00ed br\u00e9fi\u201c. Jafnframt byggi \u00e9g fr\u00e6\u00f0ilegt sj\u00f3narhorn mitt \u00e1 n\u00fdlegum skrifum evr\u00f3pskra kvenna- og kynjas\u00f6gufr\u00e6\u00f0inga um samhengi og misr\u00e6mi milli hinna sta\u00f0bundnu \u00fej\u00f3\u00f0arsagna og st\u00f3rs\u00f6gu evr\u00f3pskrar kvenna- og kynjas\u00f6gu \u00fear sem s\u00edfellt meiri \u00e1hersla er l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 fl\u00e9tta saman mismunandi sj\u00f3narhornum og r\u00f6ddum \u00far fort\u00ed\u00f0inni \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 b\u00faa til \u201esaumlausa\u201c s\u00f6gu. \u00cd al\u00fej\u00f3\u00f0legu ranns\u00f3knarsamhengi tefli \u00e9g \u00fev\u00ed Sigr\u00ed\u00f0i P\u00e1lsd\u00f3ttur fram sem r\u00f6dd af ja\u00f0rinum sem \u00fe\u00f3 v\u00edsar \u00fat fyrir sitt eigi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0lega samhengi.<!--:--><!--:zh--><em><strong><br \/>\n<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ranns\u00f3knin var styrkt af Rann\u00eds, me\u00f0 svok\u00f6llu\u00f0um\u00a0utanfararstyrk (Start-program outgoing styrkur), sem ger\u00f0i r\u00e1\u00f0 fyrir \u00e1tj\u00e1n m\u00e1na\u00f0a dv\u00f6l vi\u00f0 erlenda gestastofnun. \u00c9g dvaldi \u00fev\u00ed sem\u00a0gestafr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur vi\u00f0 Edinborgarh\u00e1sk\u00f3la fr\u00e1\u00a0\u00fev\u00ed \u00ed mars 2013 og fram \u00ed \u00e1g\u00fast 2014 \u00fear sem \u00e9g vann a\u00f0 ranns\u00f3knum m\u00ednum og naut g\u00f3\u00f0s af samtali og samvinnu vi\u00f0 fr\u00e6\u00f0imenn ytra. S\u00ed\u00f0ustu \u00ferj\u00e1 m\u00e1nu\u00f0ina \u00ed Edinborg var \u00e9g Visiting Research Fellow hj\u00e1 IASH, Institute for Advanced Studies in the Humanities, vi\u00f0 Edinborgarh\u00e1sk\u00f3la (<a href=\"http:\/\/www.iash.ed.ac.uk\">http:\/\/www.iash.ed.ac.uk<\/a>), 1. ma\u00ed \u2013 25. j\u00fal\u00ed 2014. Enginn fj\u00e1rhagslegur styrkur fylgir Visiting Research Fellow st\u00f6\u00f0u hj\u00e1 IASH, en a\u00f0sta\u00f0a og vi\u00f0urkenning.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2014\u20132015 dvaldi \u00e9g \u00ed \u00ferj\u00e1 m\u00e1nu\u00f0i vi\u00f0 tungum\u00e1ladeild Ume\u00e5 Universitet \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 fyrir dvalarstyrk fr\u00e1 s\u00e6nsku Akadem\u00edunni. \u00dear vann \u00e9g a\u00f0 ranns\u00f3knum \u00e1 s\u00f6gulegu l\u00e6si (skriftarkunn\u00e1ttu og hagn\u00fdtingu hennar), en br\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur og fj\u00f6lskyldu hennar eru afar \u00e1hugaver\u00f0 fyrir sl\u00edkar ranns\u00f3knir, ekki s\u00edst af \u00fev\u00ed Sigr\u00ed\u00f0ur og systkini hennar skrifu\u00f0u br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum br\u00e9f fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00feau voru b\u00f6rn og til dau\u00f0adags. \u00deannig er h\u00e6gt a\u00f0 sko\u00f0a l\u00e6sisi\u00f0kun (e. <em>literacy practices<\/em>) og hagn\u00fdtingu skriftar, og hvernig h\u00fan breytist, \u00ed meira en h\u00e1lfa \u00f6ld.<\/p>\n<p>\u00c9g hef skrifa\u00f0 nokku\u00f0 um Sigr\u00ed\u00f0i \u00e1 innlendum og erlendum vettvangi og flutt fyrirlestra um \u00feessa ranns\u00f3kn. Af \u00fev\u00ed efni sem birst hefur \u00e1 \u00edslensku bendi \u00e9g s\u00e9rstaklega \u00e1 grein \u00ed vorhefti <em>Sk\u00edrnis<\/em> (187) \u00e1ri\u00f0 2013 \u00fear sem \u00e9g fjalla um Sigr\u00ed\u00f0i, \u00e6vis\u00f6gur og kyngervi \u00e6visagna. Einnig grein \u00ed hausthefti t\u00edmaritsins <em>S\u00f6gu<\/em> \u00e1ri\u00f0 2013 (LI:2, 2013) \u00fear sem \u00e9g r\u00e6\u00f0i um sendibr\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar, \u00f6mmu hennar, m\u00f3\u00f0ur og systur \u00e1 t\u00edmabilinu 1817\u20131829 og loks grein \u00ed <em>S\u00f6gu<\/em> \u00e1ri\u00f0 2015 (LIII:1, bls. 121\u2013139)\u00a0\u00fear sem r\u00e6tt er um \u00fdmsar \u00e1skoranir sem fylgja \u00fev\u00ed a\u00f0 rannsaka \u00e6vi einstaklings.<\/p>\n<p>Listi yfir birtar greinar \u00fear sem Sigr\u00ed\u00f0ur og \u00feessi ranns\u00f3kn kemur vi\u00f0 s\u00f6gu \u00e1 einn e\u00f0a annan h\u00e1tt er h\u00e9r:<\/p>\n<p>2020. \u201eThe unforeseeable narrative. Epistolary lives in nineteenth-century Iceland\u201c, \u00ed T<em>he Palgrave Handbook of Auto\/Biography<\/em>, a\u00f0alritstj. Julie Parsons (Palgrave Macmillan, 2020).<\/p>\n<p>2018. \u201eBeyond the Centre: women in nineteenth- century Iceland and the grand narratives of European women\u2019s and gender history\u201c,\u00a0<em>Women's History Review<\/em>\u00a027:2 (2018), bls. 54\u2013175, DOI: 10.1080\/09612025.2017.1303888, rafr\u00e6n birting\u00a03.\u00a0apr\u00edl 2017.<\/p>\n<p>2017. \u201eAndvarp syrgjandi ekkju\u201c. Dau\u00f0inn, sorgin og tr\u00fain \u00ed br\u00e9fum Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur\u201c,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>\u00c1hrif L\u00fathers. Si\u00f0askipti, samf\u00e9lag og menning \u00ed 500 \u00e1r<\/em>. Ritstj. Hjalti Hugason, Loftur Guttormsson og Margr\u00e9t Eggertsd\u00f3ttir (Reykjav\u00edk: Hi\u00f0 \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lag 2017), pp. 367\u2013393.<\/p>\n<p>2016. \u201eA Biography of Her Own. The Historical Narrative and Sigr\u00ed\u00f0ur P\u00e1lsd\u00f3ttir\u201d,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>Biography, gender and history: Nordic Perspectives<\/em>. Cultural History \u2013 Kulttuurihistoria 14. Ritstj\u00f3rar Erla Hulda Halld\u00f3rsd\u00f3ttir, Maarit Leskil\u00e4-K\u00e4rki, Tiina Kinnunen og Birgitte Possing (Turku: k&amp;h, Turku University, 2016), bls. 81\u2013100.<\/p>\n<p>2015.\u00a0\u201eFer\u00f0 til fort\u00ed\u00f0ar &amp; sagnfr\u00e6\u00f0ingurinn \u00ed verki s\u00ednu\u201d,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>Saga<\/em><span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span>LIII:1 (2015), bls. 121\u2013139.<\/p>\n<p>2015. \u201e\u2018Do Not Let Anyone See This Ugly Scrawling\u2019: Literacy Practices and the Women's Household at Hallfre\u00f0arsta\u00f0ir 1817\u20131829\u201c,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>Life Writing<\/em><span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span>12:3 (2015), bls. 289\u2013308. DOI: 10.1080\/14484528.2015.1004352<\/p>\n<p>2014.\u00a0\u00a0 \u201cEl\u00e4m\u00e4 kirjeiss\u00e4. Miten representoida jo representoitua el\u00e4m\u00e4\u00e4\u201d,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>Historiallinen el\u00e4m\u00e4. Biografia ja historiantutkimus.<\/em><span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span>Ritstj. Heini Hakosalo, Seija Jalagin, Marianne Junila og Heidi Kurvinen (Finnish Literature Society, 2014).<\/p>\n<p>2014. \u201e\u201eDon\u2019t you forget your always loving sister\u201c. Writing as a social and cultural capital\u201c,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><em>Vernacular Literacies \u2013 Past, Present and Future<\/em>. Ritstj. Ann-Catrine Edlund, Lars-Erik Edlund og Susanne Haugen. Northern Sudies Monographs 3. Vardagligt skriftbruk 3. Ume\u00e5: Ume\u00e5 University og Royal Skyttean Society: 2014, bls. 181\u2013192.<\/p>\n<p>2013. \u201eKvennabr\u00e9fin \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um. Hagn\u00fdting skriftarkunn\u00e1ttu 1817\u20131829\u201c,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><i>Saga<\/i><span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span>LI:2 (2013), bls. 57\u201391.<\/p>\n<p>2013 \u201eT\u00e1knmynd e\u00f0a einstaklingur? Kynja\u00f0 sj\u00f3narhorn s\u00f6gunnar og \u00e6vi Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur\u201c,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><i>Sk\u00edrnir<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/i>187 (vor) 2013, bls. 80\u2013115.<\/p>\n<p>2013. \u201egleimdu ecki \u00feinni einl\u00e6gt Elskandi Sistir\u201c. Skriftarkunn\u00e1tta sem f\u00e9lagslegt og menningarlegt au\u00f0magn\u201c.<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><i>S\u00f6gu\u00feing 2012. R\u00e1\u00f0stefnurit<\/i>. Sagnfr\u00e6\u00f0istofnun, Reykjav\u00edk, 2013. Vef\u00fatg\u00e1fa,<span class=\"apple-converted-space\">\u00a0<\/span><a href=\"http:\/\/hdl.handle.net\/1946\/15589\"><b>http:\/\/hdl.handle.net\/1946\/15589<\/b><\/a><\/p>\n<p><!--:--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Br\u00e9f til br\u00f3\u00f0ur m\u00edns: \u00c6vi Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur 1809\u20131871 Markmi\u00f0 ranns\u00f3knarinnar er a\u00f0 skrifa \u00e6vis\u00f6gu Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur (1809\u20131871) og byggja hana \u00e1 \u00feeim 250 sendibr\u00e9fum sem h\u00fan skrifa\u00f0i P\u00e1li P\u00e1lssyni br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum 1817\u20131871. Br\u00e9f Sigr\u00ed\u00f0ar spanna heila \u00e6vi og gefa \u00f3metanlega inns\u00fdn \u00ed l\u00edf konu \u00e1 fyrri hluta 19. aldar. \u00c1ri\u00f0 1829 f\u00f3r Sigr\u00ed\u00f0ur \u00ed vist [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":188,"featured_media":0,"parent":415,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-112","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/188"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":429,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/112\/revisions\/429"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}