﻿{"id":542,"date":"2025-06-02T16:50:33","date_gmt":"2025-06-02T16:50:33","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/?page_id=542"},"modified":"2025-07-21T15:39:34","modified_gmt":"2025-07-21T15:39:34","slug":"um-mig","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/um-mig\/","title":{"rendered":"Um verk m\u00edn og ranns\u00f3knir"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-497\" style=\"text-align: justify\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara.jpg\" alt=\"\" width=\"293\" height=\"293\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara.jpg 1200w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara-300x300.jpg 300w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara-150x150.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2021\/03\/bordi-fjara-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px\" \/>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3kna minna hafa birst \u00ed greinum og b\u00f3kark\u00f6flum \u00e1 \u00cdslandi og erlendis. Sumt af \u00feessu efni er \u00ed opnum a\u00f0gangi og m\u00e1 finna \u00e1 vefnum\u00a0timarit.is, t.d. \u00feessar greinar \u00ed t\u00edmaritinu <em>S\u00f6gu<\/em>:\u00a0\u201eS\u00f6gulegir gerendur og aukapers\u00f3nur. Kyngervi og sagnaritun \u00fej\u00f3\u00f0a(r)\u201c fr\u00e1 \u00e1rinu 2019 \u201eFer\u00f0 til fort\u00ed\u00f0ar &amp; sagnfr\u00e6\u00f0ingurinn \u00ed verki s\u00ednu\u201d fr\u00e1 2015 og\u00a0\u201eKvennabr\u00e9fin \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um. Hagn\u00fdting skriftarkunn\u00e1ttu 1817\u20131829\u201c fr\u00e1 2013. Annars m\u00e1 sj\u00e1 helstu birtingar \u00ed fr\u00e6\u00f0ib\u00f3kum og t\u00edmaritum <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/utgefi\u00f0-efni\/prentud-rit-og-greinar\/\">h\u00e9r<\/a>.<\/p>\n<p>Af erlendum birtingum m\u00e1 benda \u00e1 greinar \u00ed t\u00edmaritunum <em>Life Writing<\/em> (<a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/14484520903342890\">2010<\/a>, <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/14484528.2015.1004352\">2015<\/a>) og <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1080\/09612025.2017.1303888\"><em>Women's History Review<\/em><\/a> (2018). Einnig b\u00f3kina <a href=\"https:\/\/www.utupub.fi\/bitstream\/handle\/10024\/130972\/biography_gender_history.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y\"><em>Biography, Gender, and History: Nordic Perspectives<\/em><\/a> (2016) sem \u00e9g ritst\u00fdr\u00f0i \u00e1samt finnskum og d\u00f6nskum samstarfskonum. Loks m\u00e1 nefna grein eftir okkur Ragnhei\u00f0i Kristj\u00e1nsd\u00f3ttur \u00ed b\u00f3kinni <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/book\/10.1007\/978-3-031-52359-5\"><em>Suffrage and Its Legacy in the Nordic and Beyond<\/em><\/a> (2024).<\/p>\n<p>Auk \u00feess a\u00f0 hafa komi\u00f0 a\u00f0 ritstj\u00f3rn b\u00f3ka og hafa komi\u00f0 \u00fat eftir mig fj\u00f3rar b\u00e6kur. Doktorsritger\u00f0in m\u00edn <em><a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/baekur\/doktorsritgerdin\/\">N\u00fat\u00edmans konur. Menntun kvenna og m\u00f3tun kyngervis \u00e1 \u00cdslandi 1850-1903<\/a> <\/em>kom \u00fat \u00e1ri\u00f0 2011, sama \u00e1r og \u00e9g var\u00f0i ranns\u00f3knina vi\u00f0 H\u00cd.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2020 kom \u00fat b\u00f3kin <em><a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/konur-sem-kjosa-aldarsaga\/\">Konur sem kj\u00f3sa. Aldarsaga. <\/a><\/em>\u00dear er \u00e9g einn af fj\u00f3rum h\u00f6fundum en b\u00f3kin er skrifu\u00f0 \u00ed tilefni af hundra\u00f0 \u00e1ra kosningar\u00e9ttarafm\u00e6li kvenna \u00e1 \u00cdslandi 2015. H\u00f6fundar auk m\u00edn eru \u00fe\u00e6r Krist\u00edn Svava T\u00f3masd\u00f3ttir, Ragnhei\u00f0ur Kristj\u00e1nsd\u00f3ttir og \u00deorger\u00f0ur H. \u00deorvaldsd\u00f3ttir (1968\u20132020). \u00cd b\u00f3kinni sko\u00f0um vi\u00f0 st\u00f6\u00f0u og r\u00e9ttindi kvenna \u00e1 tuttugustu \u00f6ld, \u00ed kj\u00f6lfar kosningar\u00e9ttar sem \u00fe\u00e6r fengu til Al\u00feingis \u00e1ri\u00f0 1915, og \u00feau t\u00e6kif\u00e6ri sem \u00fe\u00e6r fengu til a\u00f0 i\u00f0ka r\u00e9ttindi s\u00edn sem borgarar \u00ed samf\u00e9laginu. \u00cd b\u00f3kinni er sagt fr\u00e1 fj\u00f6lbreyttum h\u00f3pi kvenna, l\u00edfi \u00feeirra og kj\u00f6rum, stj\u00f3rnm\u00e1lakonum, verkakonum, sveitakonum og menntakonum.<\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-526 alignleft\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/06\/Elskarinn-.jpg\" alt=\"\" width=\"182\" height=\"291\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/06\/Elskarinn-.jpg 419w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/06\/Elskarinn--188x300.jpg 188w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/06\/Elskarinn--94x150.jpg 94w\" sizes=\"auto, (max-width: 182px) 100vw, 182px\" \/><\/em>B\u00f3kin byggir \u00e1 vi\u00f0amikilli ranns\u00f3knarvinnu sem fram f\u00f3r \u00e1 vegum ranns\u00f3knarverkefnisins <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/rannsoknarverkefni\/i-kjolfar-kosningarettar\/\"><i>\u00cd kj\u00f6lfar kosningar\u00e9ttar<\/i><\/a><i>. F\u00e9lags- og menningars\u00f6guleg ranns\u00f3kn \u00e1 konum sem p\u00f3lit\u00edskum gerendum 1915-2015, <\/i>sem\u00a0var styrkt af Rann\u00eds. \u00de\u00e1ttakendur \u00ed ranns\u00f3kninni voru auk m\u00edn \u00fe\u00e6r Ragnhei\u00f0ur Kristj\u00e1nsd\u00f3ttir pr\u00f3fessor \u00ed sagnfr\u00e6\u00f0i, Hanna Gu\u00f0laug Gu\u00f0mundsd\u00f3ttir sagn- og listfr\u00e6\u00f0ingur, \u00deorger\u00f0ur H. \u00deorvaldsd\u00f3ttir kynja- og sagnfr\u00e6\u00f0ingur, Krist\u00edn Svava T\u00f3masd\u00f3ttir sagnfr\u00e6\u00f0ingur og \u00c1sa Ester Sigur\u00f0ard\u00f3ttir sagnfr\u00e6\u00f0ingur. \u00c1 vegum verkefnisins hafa komi\u00f0 \u00fat fj\u00f6lmargar greinar og kaflar \u00ed t\u00edmaritum og b\u00f3kum um s\u00f6gu kvenna \u00e1 20. \u00f6ld.<\/p>\n<p><em>Konur sem kj\u00f3sa. Aldarsaga<\/em> var tilnefnd til nokkurra b\u00f3kmenntaver\u00f0launa og hlaut <a href=\"https:\/\/fjoruverdlaunin.is\/fjoruverdlaunin-2021\/\">Fj\u00f6ruver\u00f0launin \u00ed flokki fr\u00e6\u00f0ib\u00f3ka \u00e1ri\u00f0 2021<\/a> og B\u00f3kmenntaver\u00f0laun starfsf\u00f3lks \u00ed b\u00f3kaverslunum \u00e1ri\u00f0 2020.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2023 kom \u00fat b\u00f3kin <em><a href=\"https:\/\/haskolautgafan.is\/products\/eg-er-thinn-elskari-bref-baldvins-einarssonar-til-kristrunar-jonsdottur-1825-1832\">\u00c9g er \u00feinn elskari<\/a>. Br\u00e9f Baldvins Einarssonar til Kristr\u00fanar J\u00f3nsd\u00f3ttur, 1825\u20131832<\/em>. B\u00f3kin er tv\u00edskipt. Annars vegar er \u00edtarlegur inngangur \u00fear sem \u00e9g skrifa um \u00e1stars\u00f6gu Kristr\u00fanar og Baldvins, eins og h\u00fan birtist \u00ed br\u00e9fum hans til hennar, svik hans \u00ed Kaupmannah\u00f6fn, og set \u00ed samhengi vi\u00f0 sagnfr\u00e6\u00f0iranns\u00f3knir um \u00e1stina og br\u00e9faskipti. Hins vegar eru birt br\u00e9f Baldvins til Krist\u00fanar, sem \u00e9g hef f\u00e6rt til n\u00fat\u00edmastafsetningar og skrifa\u00f0 sk\u00fdringar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-628  alignright\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-236x300.jpg\" alt=\"\" width=\"299\" height=\"380\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-236x300.jpg 236w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-806x1024.jpg 806w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-118x150.jpg 118w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-768x976.jpg 768w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun-1209x1536.jpg 1209w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Stra-minna-verdlaun.jpg 1352w\" sizes=\"auto, (max-width: 299px) 100vw, 299px\" \/><\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2024 kom svo \u00fat b\u00f3kin<a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/baekur\/stra-fyrir-straumi-aevi-sigridar-palsdottur-1809-1871\/\"> <em>Str\u00e1 fyrir straumi. \u00c6vi Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur 1809-1871<\/em><\/a>. S\u00fa b\u00f3k er afrakstur margra \u00e1ra ranns\u00f3kna og fjallar um Sigr\u00ed\u00f0i P\u00e1lsd\u00f3ttur, sem er \u00f3\u00feekkt kona \u00ed s\u00f6gulegu lj\u00f3si, en h\u00fan skildi eftir sig vitnisbur\u00f0 um \u00e6vi s\u00edna \u00ed formi br\u00e9fa sem h\u00fan skrifa\u00f0i br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum \u00ed r\u00famlega h\u00e1lfa \u00f6ld fr\u00e1 1817-1871. Sigr\u00ed\u00f0ur f\u00e6ddist \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um \u00ed Hr\u00f3arstungu \u00e1ri\u00f0 1809, d\u00f3ttir s\u00fdslumannshj\u00f3nanna \u00ed Nor\u00f0ur-M\u00falas\u00fdslu, n\u00e6stelst fimm systkina sem lif\u00f0u. H\u00fan d\u00f3 \u00e1 Brei\u00f0ab\u00f3lsta\u00f0 \u00ed Flj\u00f3tshl\u00ed\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1871, haf\u00f0i \u00fe\u00e1 \u00e1tt sex d\u00e6tur, \u00ferj\u00e1r lif\u00f0u til fullor\u00f0ins\u00e1ra, og misst tvo eiginmenn. \u00deetta er saga af konu me\u00f0 djarfan hug, konu sem vildi r\u00e1\u00f0a l\u00edfi s\u00ednu sj\u00e1lf \u00fe\u00f3tt henni fyndist h\u00fan stundum str\u00e1 fyrir straumi; br\u00e9fin s\u00fdna eldheita \u00e1st, sorg og dau\u00f0a, en l\u00edka hi\u00f0 hi\u00f0 skemmtilega og fagra, hi\u00f0 hversdagslega, l\u00edfi\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 l\u00ed\u00f0ur hj\u00e1.<\/p>\n<p><em>Str\u00e1 fyrir straumi<\/em> var tilnefnd til Fj\u00f6ruver\u00f0launanna \u00ed flokki fr\u00e6\u00f0ib\u00f3ka og hlaut <a href=\"https:\/\/hagthenkir.is\/vidurkenningu-hagthenkis-hlytur-erla-hulda-halldorsdottur\/\">Vi\u00f0urkenningu Hag\u00feenkis<\/a> fyrir \u00e1ri\u00f0 2024. \u00cd ums\u00f6gn vi\u00f0urkenningarr\u00e1\u00f0s segir: \u201e\u00c1hrifar\u00edk \u00e6visaga sem varpar n\u00fdju lj\u00f3si \u00e1 19. \u00f6ldina og veitir einstaka inns\u00fdn \u00ed heim kvenna.\u201c<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3kna minna hafa birst \u00ed greinum og b\u00f3kark\u00f6flum \u00e1 \u00cdslandi og erlendis. Sumt af \u00feessu efni er \u00ed opnum a\u00f0gangi og m\u00e1 finna \u00e1 vefnum\u00a0timarit.is, t.d. \u00feessar greinar \u00ed t\u00edmaritinu S\u00f6gu:\u00a0\u201eS\u00f6gulegir gerendur og aukapers\u00f3nur. Kyngervi og sagnaritun \u00fej\u00f3\u00f0a(r)\u201c fr\u00e1 \u00e1rinu 2019 \u201eFer\u00f0 til fort\u00ed\u00f0ar &amp; sagnfr\u00e6\u00f0ingurinn \u00ed verki s\u00ednu\u201d fr\u00e1 2015 og\u00a0\u201eKvennabr\u00e9fin \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":188,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-542","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/188"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":630,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/542\/revisions\/630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}