﻿{"id":547,"date":"2025-06-02T17:10:51","date_gmt":"2025-06-02T17:10:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/?page_id=547"},"modified":"2025-07-21T16:05:07","modified_gmt":"2025-07-21T16:05:07","slug":"stra-fyrir-straumi-aevi-sigridar-palsdottur-1809-1871","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/baekur\/stra-fyrir-straumi-aevi-sigridar-palsdottur-1809-1871\/","title":{"rendered":"Str\u00e1 fyrir straumi. \u00c6vi Sigr\u00ed\u00f0ar P\u00e1lsd\u00f3ttur 1809-1871"},"content":{"rendered":"<h4>Stutt r\u00e6\u00f0a um Str\u00e1 fyrir straumi, flutt \u00ed \u00fatg\u00e1fuh\u00f3finu 12. n\u00f3vember 2024<\/h4>\n<p style=\"font-weight: 400\">K\u00e6ru gestir \u2013 takk fyrir a\u00f0 fagna me\u00f0 m\u00e9r \u00fatg\u00e1fu b\u00f3karinnar, <em>Str\u00e1 fyrir straumi<\/em>. Og takk \u00fei\u00f0 \u00f6ll sem haf\u00f0i lagt m\u00e9r li\u00f0 \u00ed gegnum t\u00ed\u00f0ina.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u00dea\u00f0 er vi\u00f0eigandi a\u00f0 vera h\u00e9r \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0arb\u00f3khl\u00f6\u00f0unni \u00fev\u00ed ni\u00f0ri \u00e1 fyrstu h\u00e6\u00f0 er handritasafn Landsb\u00f3kasafns, \u00fear sem br\u00e9fin sem \u00feessi b\u00f3k byggir \u00e1 eru var\u00f0veitt, br\u00e9f sem Sigr\u00ed\u00f0ur P\u00e1lsd\u00f3ttir skrifa\u00f0i br\u00f3\u00f0ur s\u00ednum P\u00e1li P\u00e1lssyni skrifara \u00e1 Stapa. \u00cd s\u00fdningarkassanum h\u00e9r vi\u00f0 flygilinn eru s\u00fdnishorn af br\u00e9fum Sigr\u00ed\u00f0ar, \u00f6rs\u00fdning sem Halld\u00f3ra Kristinsd\u00f3ttir s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur \u00e1 Handritasafni setti saman. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-633 alignright\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/IMG_4464.jpeg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/IMG_4464.jpeg 640w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/IMG_4464-300x225.jpeg 300w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/IMG_4464-150x113.jpeg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/><\/p>\n<p>Sigr\u00ed\u00f0ur f\u00e6ddist \u00e1 Hallfre\u00f0arst\u00f6\u00f0um \u00ed Hr\u00f3arstungu \u00e1ri\u00f0 1809, d\u00f3ttir s\u00fdslumannshj\u00f3nanna \u00ed Nor\u00f0ur-M\u00falas\u00fdslu, n\u00e6stelst 5 systkina sem lif\u00f0u. H\u00fan d\u00f3 \u00e1 Brei\u00f0ab\u00f3lsta\u00f0 \u00ed Flj\u00f3tshl\u00ed\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1871, haf\u00f0i \u00fe\u00e1 \u00e1tt sex d\u00e6tur, \u00ferj\u00e1r lif\u00f0u til fullor\u00f0ins\u00e1ra, og misst tvo eiginmenn.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u00deegar Sigr\u00ed\u00f0ur var sex \u00e1ra d\u00f3 fa\u00f0ir hennar \u2013 sem breytti hag fj\u00f6lskyldunnar \u2013 og tveimur \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar, 1817, var P\u00e1ll br\u00f3\u00f0ir hennar, \u00fe\u00e1 ellefu \u00e1ra gamall, sendur til f\u00f3sturs og mennta su\u00f0ur \u00ed Odda \u00e1 Rang\u00e1rv\u00f6llum. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00e1 sem mamma, amma og systkini P\u00e1ls fara a\u00f0 skrifa honum br\u00e9f, \u00feau fyrstu \u00e1 j\u00f3lum \u00e1ri\u00f0 1817. P\u00e1ll geymdi \u00feessi br\u00e9f eins og \u00f6nnur sem hann f\u00e9kk um \u00e6vina, \u00ed safni hans eru um 1600 br\u00e9f, \u00fear af um 250 fr\u00e1 Sigr\u00ed\u00f0i systur hans. Br\u00e9fin hennar spanna r\u00fama h\u00e1lfa \u00f6ld, heila manns\u00e6vi. Br\u00e9fin sem P\u00e1ll sendi Sigr\u00ed\u00f0i voru brennd.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Sigr\u00ed\u00f0ur og \u00de\u00f3runn systir hennar \u00f3lust hj\u00e1 m\u00f3\u00f0ur \u00feeirra og \u00f6mmu (br\u00e6\u00f0urnir sendir til mennta) en \u00e1ri\u00f0 1829 f\u00f3r h\u00fan \u00ed vist su\u00f0ur til Reykjav\u00edkur; Sigr\u00ed\u00f0ur giftist \u00deorsteini Helgasyni \u00e1ri\u00f0 1833 og var\u00f0 prestsfr\u00fa \u00ed Reykholti \u00ed Borgarfir\u00f0i \u2013 \u00fear er b\u00e6\u00f0i hamingja og sorg \u00fev\u00ed h\u00fan missir manninn \u00e1 dramat\u00edskan h\u00e1tt. \u00cd sex \u00e1r er h\u00fan b\u00faandiekkja \u00ed S\u00ed\u00f0um\u00fala \u00ed Hv\u00edt\u00e1rs\u00ed\u00f0u en f\u00e6r svo b\u00f3nor\u00f0sbr\u00e9f \u00ed p\u00f3sti fr\u00e1 s\u00e9ra Sigur\u00f0i Thorarensen ekkjumanni \u00ed Hraunger\u00f0i \u00ed Fl\u00f3a, og giftist honum hausti\u00f0 1845. \u00dea\u00f0 er hj\u00f3naband sem sn\u00fdst um hagsmuni en ekki \u00e1st en gekk a\u00f0 mestu vel s\u00fdnist m\u00e9r \u00fe\u00f3tt h\u00fan hafi einu sinni h\u00f3ta\u00f0 skilna\u00f0i!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">Fr\u00e1 1860 til dau\u00f0adags bj\u00f3 Sigr\u00ed\u00f0ur hj\u00e1 d\u00f3ttur sinnar \u00e1 Brei\u00f0ab\u00f3lsta\u00f0 \u00ed Flj\u00f3tshl\u00ed\u00f0. H\u00fan var \u00ed g\u00f3\u00f0um efnum en gaf f\u00e1t\u00e6kum korn \u00ed h\u00f6r\u00f0um \u00e1rum og h\u00e9lt st\u00falkubarni fr\u00e1 sveit \u00e1rum saman me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 borga me\u00f0 henni. H\u00fan \u00e1tti alltaf rau\u00f0v\u00ednsfl\u00f6sku og gaf s\u00fdslumanni sopa \u00feegar hann kom vi\u00f0 og f\u00ednum vinkonum af n\u00e1l\u00e6gum b\u00e6jum.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u00deetta er b\u00f3k um konur en l\u00edka saga um karla, eins og P\u00e1l br\u00f3\u00f0ur hennar. \u00c6vi hans rennur me\u00f0 hennar, og raunar eru \u00f6ll systkini Sigr\u00ed\u00f0ar til umfj\u00f6llunar svo lengi sem \u00feau lifa. Sigr\u00ed\u00f0ur leitar til P\u00e1ls me\u00f0 \u00fdmis \u00e1litam\u00e1l \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 yfirleitt b\u00fain a\u00f0 sj\u00e1 hvernig best er a\u00f0 haga hlutunum. \u00deetta er saga af konu me\u00f0 djarfan hug, konu sem vildi r\u00e1\u00f0a l\u00edfi s\u00ednu sj\u00e1lf \u00fe\u00f3tt henni fyndist h\u00fan stundum str\u00e1 fyrir straumi; br\u00e9fin s\u00fdna eldheita \u00e1st, sorg og dau\u00f0a, en l\u00edka hi\u00f0 hi\u00f0 skemmtilega og fagra, hi\u00f0 hversdagslega, l\u00edfi\u00f0 eins og \u00fea\u00f0 l\u00ed\u00f0ur hj\u00e1.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400\">\u00deegar Sigr\u00ed\u00f0ur d\u00f3 birtist tilkynning \u00ed bla\u00f0inu \u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi \u00fear sem \u00fev\u00ed var lofa\u00f0 a\u00f0 n\u00e1nari \u00e6viatri\u00f0i k\u00e6mu s\u00ed\u00f0ar \u2013 en \u00fe\u00f3 komu aldrei, ekki fyrr en n\u00fa, 150 \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar me\u00f0 \u00feessari b\u00f3k.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-632 size-large\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-1024x523.jpg\" alt=\"\" width=\"474\" height=\"242\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-1024x523.jpg 1024w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-300x153.jpg 300w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-150x77.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-768x392.jpg 768w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-1536x784.jpg 1536w, https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/files\/2025\/07\/Screenshot-2025-07-21-at-15.48.43-2048x1045.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 474px) 100vw, 474px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stutt r\u00e6\u00f0a um Str\u00e1 fyrir straumi, flutt \u00ed \u00fatg\u00e1fuh\u00f3finu 12. n\u00f3vember 2024 K\u00e6ru gestir \u2013 takk fyrir a\u00f0 fagna me\u00f0 m\u00e9r \u00fatg\u00e1fu b\u00f3karinnar, Str\u00e1 fyrir straumi. Og takk \u00fei\u00f0 \u00f6ll sem haf\u00f0i lagt m\u00e9r li\u00f0 \u00ed gegnum t\u00ed\u00f0ina. \u00dea\u00f0 er vi\u00f0eigandi a\u00f0 vera h\u00e9r \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0arb\u00f3khl\u00f6\u00f0unni \u00fev\u00ed ni\u00f0ri \u00e1 fyrstu h\u00e6\u00f0 er handritasafn Landsb\u00f3kasafns, \u00fear [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":188,"featured_media":0,"parent":545,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-547","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/547","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/188"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=547"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/547\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":639,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/547\/revisions\/639"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/ehh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=547"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}