{"id":1470,"date":"2019-08-13T09:08:52","date_gmt":"2019-08-13T09:08:52","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1470"},"modified":"2019-09-01T21:46:46","modified_gmt":"2019-09-01T21:46:46","slug":"samsettar-sagnir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/08\/13\/samsettar-sagnir\/","title":{"rendered":"Samsettar sagnir"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum \u00e1 Facebook hefur einhvern t\u00edma veri\u00f0 minnst \u00e1 s\u00f6gnin <em>haldleggja <\/em>sem m\u00f6rgum finnst ekki fara vel \u00ed m\u00e1linu. Samsettar sagnir af \u00feessu tagi, me\u00f0 nafnor\u00f0 sem fyrri li\u00f0, eru ekki \u00fdkja margar \u00fe\u00f3tt sumar eigi s\u00e9r vissulega hef\u00f0. En \u00ed \u00feessu tilviki finnst m\u00f6rgum s\u00f6gnin \u00f3\u00fe\u00f6rf vegna \u00feess a\u00f0 hef\u00f0 er fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota sambandi\u00f0 <em>leggja hald \u00e1<\/em>. \u00dea\u00f0 er t\u00e6past miki\u00f0 einfaldara e\u00f0a flj\u00f3tlegra e\u00f0a fallegra a\u00f0 segja <em>L\u00f6greglan haldlag\u00f0i efni\u00f0<\/em> en <em>L\u00f6greglan lag\u00f0i hald \u00e1 efni\u00f0<\/em>. En hvers vegna ver\u00f0ur svona s\u00f6gn \u00fe\u00e1 til?<\/p>\n<p>\u00cd \u00edslensku er ekki til \u201eforsetningar\u00feolmynd\u201c eins og \u00ed ensku. \u00dear er h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>The incident was much talked about<\/em>, en vi\u00f0 getum ekki sagt *<em>Atbur\u00f0urinn var mj\u00f6g tala\u00f0ur um<\/em>, heldur ver\u00f0um a\u00f0 segja <em>Atbur\u00f0urinn var mj\u00f6g umtala\u00f0ur<\/em> \u2013 \u00fe.e., b\u00faa til samsettan l\u00fdsingarh\u00e1tt \u00fear sem forsetningunni er skeytt framan vi\u00f0 l\u00fdsingarh\u00e1tt sagnarinnar. En s\u00f6gnin *<em>umtala <\/em>er ekki til \u2013 engum dettur \u00ed hug a\u00f0 segja *<em>\u00c9g umtala\u00f0i atbur\u00f0inn<\/em>. \u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 ekkert sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 samsettur l\u00fdsingarh\u00e1ttur eigi s\u00e9r samsvarandi nafnh\u00e1tt.<\/p>\n<p>L\u00edklegt er a\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed d\u00e6mi sem h\u00e9r um r\u00e6\u00f0ir hafi l\u00fdsingarh\u00e1tturinn <em>haldlag\u00f0ur<\/em> or\u00f0i\u00f0 til fyrst, t.d. vegna \u00feess a\u00f0 bla\u00f0amenn voru ekki s\u00e1ttir vi\u00f0 a\u00f0 meginatri\u00f0i fr\u00e9ttar k\u00e6mi s\u00ed\u00f0ast \u00ed setningu, eins og \u00ed <em>L\u00f6greglan lag\u00f0i hald \u00e1 \u00ferj\u00fa k\u00edl\u00f3 af k\u00f3ka\u00edni<\/em>. H\u00e9r felst fr\u00e9ttin ekki \u00ed \u00fev\u00ed hver lag\u00f0i hald \u00e1 efni\u00f0 \u2013 \u00fea\u00f0 er nokku\u00f0 sj\u00e1lfgefi\u00f0 \u2013 heldur hva\u00f0 lagt var hald \u00e1. \u00deess vegna er e\u00f0lilegt a\u00f0 nota \u00feolmynd, en \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja *<em>\u00derj\u00fa k\u00edl\u00f3 af k\u00f3ka\u00edni var lagt hald \u00e1<\/em>.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 b\u00faa til \u00feolmyndina <em>Lagt var hald \u00e1 \u00ferj\u00fa k\u00edl\u00f3 af k\u00f3ka\u00edni<\/em> en eftir sem \u00e1\u00f0ur kemur a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 s\u00ed\u00f0ast en ekki fyrst. Vi\u00f0 \u00feessar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur er ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 samsettur l\u00fdsingarh\u00e1ttur ver\u00f0i til, og sagt s\u00e9 <em>\u00derj\u00fa k\u00edl\u00f3 af k\u00f3ka\u00edni voru haldl\u00f6g\u00f0<\/em>. L\u00fdsingarh\u00e1tturinn getur l\u00edka stundum komi\u00f0 \u00ed sta\u00f0 heillar aukasetningar \u2013 h\u00e6gt er a\u00f0 segja <em>Einnig ver\u00f0ur bo\u00f0inn upp haldlag\u00f0ur varningur<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>varningur sem lagt hefur veri\u00f0 hald \u00e1<\/em>.<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst tr\u00falegt a\u00f0 s\u00f6gnin <em>haldleggja<\/em> hafi s\u00ed\u00f0an or\u00f0i\u00f0 til \u00fat fr\u00e1 \u00feessum l\u00fdsingarh\u00e6tti. Elstu d\u00e6mi b\u00e6\u00f0i um nafnh\u00e1ttinn og l\u00fdsingarh\u00e1ttinn \u00e1 t\u00edmarit.is eru a\u00f0 v\u00edsu fr\u00e1 svipu\u00f0um t\u00edma (kringum 1980) og gefa ekki sk\u00fdra v\u00edsbendingu um \u00feetta. Hins vegar er lj\u00f3st a\u00f0 notkun l\u00fdsingarh\u00e1ttarins breiddist mun fyrr og hra\u00f0ar \u00fat en nafnh\u00e1ttarins og annarra \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0ra sagnmynda. L\u00fdsingarh\u00e1tturinn n\u00e6r flugi \u00e1 s\u00ed\u00f0asta \u00e1ratug 20. aldar en sagnmyndirnar ekki fyrr en \u00e1 fyrsta \u00e1ratug \u00feessarar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 f\u00e6ra g\u00f3\u00f0 r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00fdsingarh\u00e1tturinn <em>haldlag\u00f0ur<\/em> s\u00e9 e\u00f0lileg og gagnleg vi\u00f0b\u00f3t vi\u00f0 \u00edslenskan or\u00f0afor\u00f0a. Hins vegar er engin br\u00fdn \u00fe\u00f6rf \u00e1 s\u00f6gninni <em>haldleggja <\/em>\u2013 frekar en s\u00f6gninni *<em>umtala<\/em> \u2013 \u00fe\u00f3tt ekki s\u00e9 \u00fear me\u00f0 sagt a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 ranglega myndu\u00f0 e\u00f0a hana \u00e6tti a\u00f0 for\u00f0ast. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur hver a\u00f0 gera upp vi\u00f0 sig.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum \u00e1 Facebook hefur einhvern t\u00edma veri\u00f0 minnst \u00e1 s\u00f6gnin haldleggja sem m\u00f6rgum finnst ekki fara vel \u00ed m\u00e1linu. Samsettar sagnir af \u00feessu tagi, me\u00f0 nafnor\u00f0 sem fyrri li\u00f0, eru ekki \u00fdkja margar \u00fe\u00f3tt sumar eigi s\u00e9r vissulega hef\u00f0. En \u00ed \u00feessu tilviki finnst m\u00f6rgum s\u00f6gnin \u00f3\u00fe\u00f6rf vegna \u00feess a\u00f0 hef\u00f0 er fyrir \u00fev\u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-1470","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1470"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1471,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1470\/revisions\/1471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}