{"id":1482,"date":"2019-08-16T23:02:10","date_gmt":"2019-08-16T23:02:10","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1482"},"modified":"2021-05-20T17:31:07","modified_gmt":"2021-05-20T17:31:07","slug":"erlendis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/08\/16\/erlendis\/","title":{"rendered":"Erlendis"},"content":{"rendered":"<p>Me\u00f0al \u00feess sem oftast eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 \u00ed m\u00e1lfars\u00fe\u00e1ttum er notkun atviksor\u00f0sins <em>erlendis<\/em>. \u00dea\u00f0 hefur lengi veri\u00f0 kennt a\u00f0 \u00fea\u00f0 geti einungis t\u00e1kna\u00f0 kyrrst\u00f6\u00f0u, dv\u00f6l \u00e1 sta\u00f0, en ekki hreyfingu, fer\u00f0 til sta\u00f0ar. \u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"http:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/70224\">segir<\/a>: \u201eAtviksor\u00f0i\u00f0 <strong>erlendis<\/strong> merkir: \u00ed \u00fatl\u00f6ndum. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed e\u00f0lilegt a\u00f0 segja <em>dveljast erlendis<\/em> en aftur \u00e1 m\u00f3ti ekki \u201eerlendis fr\u00e1\u201c og \u201efara erlendis\u201c. G\u00edsli J\u00f3nsson ama\u00f0ist l\u00edka margsinnis vi\u00f0 \u00feessu \u00ed \u00edslensku\u00fe\u00e1ttum s\u00ednum \u00ed\u00a0<em>Morgunbla\u00f0inu<\/em>. En \u00e1 hverju byggist \u00feessi regla?<\/p>\n<p>\u00cd fornu m\u00e1li var or\u00f0i\u00f0 nota\u00f0 b\u00e6\u00f0i um dv\u00f6l og hreyfingu eins og <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o91870\">d\u00e6mi forn\u00edslensku or\u00f0ab\u00f3karinnar<\/a> s\u00fdna gl\u00f6ggt. Flest af elstu <a href=\"http:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/96292\">d\u00e6mum Ritm\u00e1lssafns Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans<\/a> um or\u00f0i\u00f0, fr\u00e1 18. og 19. \u00f6ld, s\u00fdna l\u00edka sambandi\u00f0 <em>fara erlendis<\/em>. \u00c1\u00a0<i>t\u00edmarit.is<\/i> m\u00e1 finna <a class=\"oajrlxb2 g5ia77u1 qu0x051f esr5mh6w e9989ue4 r7d6kgcz rq0escxv nhd2j8a9 nc684nl6 p7hjln8o kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x jb3vyjys rz4wbd8a qt6c0cv9 a8nywdso i1ao9s8h esuyzwwr f1sip0of lzcic4wl py34i1dx gpro0wi8\" role=\"link\" href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=%22fara%20erlendis%22&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;sort=date&amp;isAdvanced=false&amp;fbclid=IwAR0MYmwIIAW-QoVrVl28_Kc3haZuYsQ2z85bbuw6gX_riyWlKjLfC1dmLSE\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">\u00e1 \u00feri\u00f0ja \u00fe\u00fasund d\u00e6ma<\/a> um <i>fara erlendis<\/i>\u00a0og\u00a0<a class=\"oajrlxb2 g5ia77u1 qu0x051f esr5mh6w e9989ue4 r7d6kgcz rq0escxv nhd2j8a9 nc684nl6 p7hjln8o kvgmc6g5 cxmmr5t8 oygrvhab hcukyx3x jb3vyjys rz4wbd8a qt6c0cv9 a8nywdso i1ao9s8h esuyzwwr f1sip0of lzcic4wl py34i1dx gpro0wi8\" role=\"link\" href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=%22erlendis%20fr%C3%A1%22&amp;size=100&amp;sort=date&amp;isAdvanced=false&amp;fbclid=IwAR0leTvrQUzKKGzwga_DUuhk2ZVHa7rD_ZkDxvEpNVGnw3XSEq3am_KuuyY\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">\u00e1 \u00feri\u00f0ja tug \u00fe\u00fasunda d\u00e6ma<\/a> um <i>erlendis fr\u00e1<\/i>, allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed snemma \u00e1 19. \u00f6ld til \u00feessa dags.\u00a0\u00a0Ekki minni ma\u00f0ur en J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson skrifar \u00ed minningargrein um T\u00f3mas S\u00e6mundsson \u00ed <em>Fj\u00f6lni<\/em>: \u201eEnn er herra Steingr\u00edmur var\u00f0 a\u00f0 fara erlendis vetrarl\u00e1ngt a\u00f0 taka biskupsv\u00edgslu \u00ed Danm\u00f6rku, kom hann T\u00f3masi \u00ed Bessasta\u00f0a-sk\u00f3la.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g veit ekki hven\u00e6r e\u00f0a hvers vegna fari\u00f0 var a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota <em>erlendis<\/em> \u00ed hreyfingarmerkingu. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i er \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu<\/em> 1976, \u00fear sem Gu\u00f0ni Kolbeinsson skrifar: \u201eOr\u00f0i\u00f0 <strong>erlendis<\/strong> er sta\u00f0aratviksor\u00f0 sem felur \u00ed s\u00e9r dv\u00f6l en ekki hreyfingu. \u00dev\u00ed telst rangt a\u00f0 tala um a\u00f0 <strong>fara erlendis<\/strong> e\u00f0a <strong>senda einhvern erlendis<\/strong>. H\u00e6gt er a\u00f0 <strong>dveljast erlendis, fara utan<\/strong> e\u00f0a <strong>til \u00fatlanda<\/strong>, og \u00e1 sama h\u00e1tt senda einhvern utan e\u00f0a til \u00fatlanda.\u201c \u00c9g \u00feykist samt viss um a\u00f0 andsta\u00f0an vi\u00f0 \u00feessa notkun\u00a0<em>erlendis<\/em> eigi s\u00e9r miklu lengri s\u00f6gu. En \u00e1 hverju byggist h\u00fan?<\/p>\n<p>\u00c9g hef s\u00e9\u00f0 \u00fea\u00f0 tilf\u00e6rt sem r\u00f6k gegn hreyfingarmerkingu <em>erlendis<\/em> a\u00f0 atviksor\u00f0 sem enda \u00e1 <em>-is<\/em> t\u00e1kni venjulega dv\u00f6l \u00e1 sta\u00f0 en ekki hreyfingu til sta\u00f0ar. \u00dea\u00f0 kann a\u00f0 vera algengast en er \u00fe\u00f3 ekki algilt \u2013 vi\u00f0 segjum t.d. <em>falla \u00fatbyr\u00f0is<\/em> og <em>ganga afs\u00ed\u00f0is<\/em> \u00fear sem auglj\u00f3slega er um hreyfingu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00c9g hef l\u00edka s\u00e9\u00f0 \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 eitt og sama <em>-is<\/em>-or\u00f0i\u00f0 geti ekki merkt b\u00e6\u00f0i dv\u00f6l \u00e1 sta\u00f0 og hreyfingu til sta\u00f0ar. \u00dea\u00f0 er ekki heldur r\u00e9tt \u2013 vi\u00f0 getum tala\u00f0 um <em>sj\u00f3inn umhverfis \u00cdsland<\/em> \u00fear sem um kyrrst\u00f6\u00f0u er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en einnig <em>siglingu umhverfis \u00cdsland<\/em> \u00fear sem um hreyfingu er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Sama m\u00e1li gegnir um hi\u00f0 gamla en sjaldg\u00e6fa or\u00f0\u00a0<em>umkringis<\/em>.<\/p>\n<p>R\u00f6kin fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>erlendis <\/em>merki ekki 'til \u00fatlanda' er \u00fev\u00ed ekki h\u00e6gt a\u00f0 s\u00e6kja til m\u00e1ls\u00f6gunnar \u2013 or\u00f0i\u00f0 hefur geta\u00f0 haft \u00feessa merkingu allar g\u00f6tur s\u00ed\u00f0an \u00e1 13. \u00f6ld. R\u00f6kin geta ekki heldur byggst \u00e1 m\u00e1lvenju \u2013 \u00fea\u00f0 er auglj\u00f3st a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 merkir 'til \u00fatlanda' \u00ed m\u00e1li mikils fj\u00f6lda f\u00f3lks eins og s\u00e9st \u00e1 d\u00e6mum \u00e1 t\u00edmarit.is, og ekki s\u00ed\u00f0ur af \u00fev\u00ed hversu oft eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 a\u00f0 f\u00f3lk noti or\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu. Og r\u00f6kin er ekki heldur h\u00e6gt a\u00f0 s\u00e6kja til or\u00f0myndunarinnar \u2013 ford\u00e6mi eru fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>-is<\/em>-or\u00f0 merki b\u00e6\u00f0i dv\u00f6l og hreyfingu.<\/p>\n<p>Notkun <em>erlendis <\/em>\u00ed merkingunni 'til \u00fatlanda' getur ekki heldur valdi\u00f0 misskilningi \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00f6gnin sem atviksor\u00f0i\u00f0 stendur me\u00f0 sker alltaf \u00far um \u00fea\u00f0 hvort um dvalar- e\u00f0a hreyfingarmerkingu s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00c9g s\u00e9 ekki betur en einu r\u00f6kin gegn \u00fev\u00ed a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 \u00ed hreyfingarmerkingunni s\u00e9u \u00feau a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0 kennt undanfarna \u00e1ratugi a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 rangt. En eru \u00fea\u00f0 n\u00e6gileg r\u00f6k?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me\u00f0al \u00feess sem oftast eru ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 \u00ed m\u00e1lfars\u00fe\u00e1ttum er notkun atviksor\u00f0sins erlendis. \u00dea\u00f0 hefur lengi veri\u00f0 kennt a\u00f0 \u00fea\u00f0 geti einungis t\u00e1kna\u00f0 kyrrst\u00f6\u00f0u, dv\u00f6l \u00e1 sta\u00f0, en ekki hreyfingu, fer\u00f0 til sta\u00f0ar. \u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201eAtviksor\u00f0i\u00f0 erlendis merkir: \u00ed \u00fatl\u00f6ndum. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed e\u00f0lilegt a\u00f0 segja dveljast erlendis en aftur \u00e1 m\u00f3ti ekki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635,158638],"tags":[],"class_list":["post-1482","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar","category-malvillur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1482"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3872,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions\/3872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}