{"id":1597,"date":"2019-09-07T08:00:10","date_gmt":"2019-09-07T08:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1597"},"modified":"2019-09-11T17:13:08","modified_gmt":"2019-09-11T17:13:08","slug":"getur-kjot-verid-nyslatrad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/09\/07\/getur-kjot-verid-nyslatrad\/","title":{"rendered":"Getur kj\u00f6t veri\u00f0 n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd upphafi sl\u00e1turt\u00ed\u00f0ar m\u00e1 n\u00e1nast b\u00f3ka a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/search\/?query=n%C3%BDsl%C3%A1tra%C3%B0&amp;epa=SEARCH_BOX\">umr\u00e6\u00f0a<\/a> um <em>n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 kj\u00f6t<\/em> fari af sta\u00f0, og \u00fea\u00f0 br\u00e1st ekki a\u00f0 \u00feessu sinni. \u00c9g hef n\u00fdlega s\u00e9\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum og v\u00ed\u00f0ar \u00e1 Facebook athugasemdir vi\u00f0 augl\u00fdsinguna \u201eN\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 lambakj\u00f6t komi\u00f0 \u00ed verslanir Nett\u00f3!\u201c. Athugasemdirnar l\u00fata a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt \u2013 og \u00fear me\u00f0 rangt \u2013 vegna \u00feess a\u00f0 kj\u00f6tinu s\u00e9 ekki sl\u00e1tra\u00f0, heldur d\u00fdrinu sem kj\u00f6ti\u00f0 er af. \u00deess vegna eigi fremur a\u00f0 segja <em>kj\u00f6t af n\u00fdsl\u00e1tru\u00f0u<\/em>.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/files\/2019\/09\/kj\u00f6t.png\" \/><\/p>\n<p>Eins og margt anna\u00f0 \u00ed m\u00e1lfari sem f\u00f3lk hn\u00fdtir \u00ed \u00e1 \u00fea\u00f0 s\u00e9r langa s\u00f6gu a\u00f0 tala um <em>n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 kj\u00f6t<\/em>. Elstu d\u00e6mi \u00e1 t\u00edmarit.is og \u00ed <a href=\"http:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/356130\">Ritm\u00e1lssafni \u00c1rnastofnunar<\/a> eru fr\u00e1 1861, og \u00feetta hefur alla t\u00ed\u00f0 s\u00ed\u00f0an veri\u00f0 algengt \u2013 mun algengara en a\u00f0 tala um <em>kj\u00f6t af n\u00fdsl\u00e1tru\u00f0u<\/em> nema \u00e1 seinustu \u00e1ratugum. \u00deessi langa hef\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 duga til a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta fullkomlega a\u00f0 tala um <em>n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 kj\u00f6t<\/em> \u2013 jafnvel \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 teldist ekki \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c.<\/p>\n<p>En reyndar \u00fearfnast or\u00f0alagi\u00f0 engrar sl\u00edkrar r\u00e9ttl\u00e6tingar. Grunnmerking sagnarinnar <em>sl\u00e1tr<\/em><em>a<\/em> er nefnilega ekki eing\u00f6ngu a\u00f0 'drepa' eins og margir vir\u00f0ast halda, heldur a\u00f0 'l\u00f3ga d\u00fdri til matar og tilrei\u00f0a kj\u00f6t og innmat \u00ed \u00fev\u00ed skyni'. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> er s\u00f6gnin sk\u00fdr\u00f0 svo: \u201el\u00f3ga, afl\u00edfa (og stykkja sundur til matar)\u201c. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em> er nafnor\u00f0i\u00f0 <em>sl\u00e1tur<\/em> sk\u00fdrt sem \u201einnmatur, haus og f\u00e6tur af sau\u00f0f\u00e9; bl\u00f3\u00f0m\u00f6r og lifrarpylsa; (n\u00fdtt) kj\u00f6t\u201c, en s\u00f6gnin <em>sl\u00e1tra<\/em> er leidd af nafnor\u00f0inu. \u00cd or\u00f0ab\u00f3k Bl\u00f6ndals er\u00a0<em>sl\u00e1tra\u00a0<\/em>\u00fe\u00fddd sem 'slagte', en s\u00fa s\u00f6gn <a href=\"https:\/\/ordnet.dk\/ddo\/ordbog?query=slagte\">merkir<\/a> \u201edr\u00e6be (og derefter partere og udsk\u00e6re) et dyr med henblik p\u00e5 at spise eller s\u00e6lge k\u00f8det\u201c.<\/p>\n<p>S\u00e9 \u00feetta haft \u00ed huga ver\u00f0ur lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 er fullkomlega r\u00f6kr\u00e9tt og e\u00f0lilegt a\u00f0 tala um <em>n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 kj\u00f6t<\/em>. Til a\u00f0 r\u00f6ksty\u00f0ja \u00feetta enn frekar m\u00e1 benda \u00e1 a\u00f0 \u00ed fornu handriti <em>Mar\u00edu s\u00f6gu<\/em> segir: \u201eSvo gerir hann \u00ed sta\u00f0, s\u00e6kir k\u00fana, drepur og sl\u00e1trar.\u201c \u00dearna kemur greinilega fram a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki sami verkna\u00f0urinn a\u00f0 <em>drepa<\/em> og <em>sl\u00e1tra<\/em> \u2013 \u00ed <em>sl\u00e1tra<\/em> felst a\u00f0 brytja skrokkinn ni\u00f0ur og ganga fr\u00e1 kj\u00f6ti og innyflum \u00feannig a\u00f0 k\u00fdrin n\u00fdtist til matar enda var markmi\u00f0 eigandans a\u00f0 \u201eskipta henni \u00ed sundur fyrir f\u00e1t\u00e6ka menn gu\u00f0s m\u00f3\u00f0ur til lofs\u201c.<\/p>\n<p>Hafi f\u00f3lk \u00e1hyggjur af \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9ttri\u201c m\u00e1lnotkun v\u00e6ri n\u00e6r a\u00f0 huga a\u00f0 d\u00e6mum eins og \u201e\u00cd pottinum var veri\u00f0 a\u00f0 sj\u00f3\u00f0a n\u00fdveiddan sel\u201c og \u201eN\u00fdskotinn fugl \u00fe\u00f3tti veislumatur\u201c sem finna m\u00e1 \u00e1 t\u00edmarit.is. Au\u00f0vita\u00f0 er ekki veri\u00f0 a\u00f0 sj\u00f3\u00f0a selinn eins og hann leggur sig, heldur kj\u00f6ti\u00f0 af honum; og \u00fea\u00f0 er ekki fuglinn \u00ed heild sem \u00feykir veislumatur, heldur kj\u00f6ti\u00f0 af honum. \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00feess vegna halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00feessi m\u00e1lnotkun s\u00e9 ekki r\u00f6kr\u00e9tt \u2013 \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 segja <em>\u00cd pottinum var veri\u00f0 a\u00f0 sj\u00f3\u00f0a kj\u00f6t af n\u00fdveiddum sel<\/em> og\u00a0<em>Kj\u00f6t af n\u00fdskotnum fugli \u00fe\u00f3tti veislumatur<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 hvarflar samt au\u00f0vita\u00f0 ekki a\u00f0 m\u00e9r a\u00f0 gera athugasemdir vi\u00f0 a\u00f0 tala um <em>sel<\/em> og <em>fugl<\/em> \u00ed sta\u00f0inn fyrir <em>selkj\u00f6t<\/em> og <em>fuglakj\u00f6t<\/em>, enda v\u00e6ri \u00fea\u00f0 fullkominn or\u00f0hengilsh\u00e1ttur. \u00c9g nefni \u00feetta bara til a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0 krafa um a\u00f0 m\u00e1lnotkun s\u00e9 fullkomlega \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c getur leitt mann \u00fat \u00ed miklar \u00f3g\u00f6ngur \u2013 fyrir utan \u00fea\u00f0 a\u00f0 hefta n\u00fdsk\u00f6pun og frumleika og gelda m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd upphafi sl\u00e1turt\u00ed\u00f0ar m\u00e1 n\u00e1nast b\u00f3ka a\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um n\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 kj\u00f6t fari af sta\u00f0, og \u00fea\u00f0 br\u00e1st ekki a\u00f0 \u00feessu sinni. \u00c9g hef n\u00fdlega s\u00e9\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed M\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum og v\u00ed\u00f0ar \u00e1 Facebook athugasemdir vi\u00f0 augl\u00fdsinguna \u201eN\u00fdsl\u00e1tra\u00f0 lambakj\u00f6t komi\u00f0 \u00ed verslanir Nett\u00f3!\u201c. Athugasemdirnar l\u00fata a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt \u2013 og \u00fear me\u00f0 rangt \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-1597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1597"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1672,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1597\/revisions\/1672"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}