{"id":1808,"date":"2019-09-28T13:25:57","date_gmt":"2019-09-28T13:25:57","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1808"},"modified":"2019-09-28T13:30:23","modified_gmt":"2019-09-28T13:30:23","slug":"mikilvaegi-islensku-i-umhverfi-barna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/09\/28\/mikilvaegi-islensku-i-umhverfi-barna\/","title":{"rendered":"Mikilv\u00e6gi \u00edslensku \u00ed umhverfi barna"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g heyr\u00f0i \u00ed g\u00e6r sagt fr\u00e1 fr\u00edstundaheimili \u00ed gr\u00f3nu hverfi h\u00e9r \u00ed borginni \u00fear sem meginhluti starfsf\u00f3lks er ekki \u00edslenskum\u00e6landi og talar vi\u00f0 b\u00f6rnin \u00e1 ensku. \u00deetta lei\u00f0ir til \u00feess a\u00f0 b\u00f6rnin tala a\u00f0 einhverju leyti ensku s\u00edn \u00e1 milli. \u00c9g tek fram a\u00f0 \u00e9g hef \u00feessa s\u00f6gu ekki fr\u00e1 fyrstu hendi og hef ekki sannreynt hana. Vi\u00f0 skulum \u00feess vegna ganga \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 ekki svona en huga samt a\u00f0 \u00fev\u00ed hva\u00f0a aflei\u00f0ingar \u00fea\u00f0 g\u00e6ti haft ef sl\u00edkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur k\u00e6mu upp.<\/p>\n<p>Eins og El\u00edn \u00de\u00f6ll \u00de\u00f3r\u00f0ard\u00f3<span class=\"text_exposed_show\">ttir pr\u00f3fessor \u00ed talmeinafr\u00e6\u00f0i benti \u00e1 \u00ed n\u00fdlegu <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/burdargrein\/2019\/09\/21\/haetta_a_einangrun_tvityngdra_barna\/\">vi\u00f0tali<\/a> er tali\u00f0 a\u00f0 \u201etil a\u00f0 eiga m\u00f6gu\u00adleika \u00e1 a\u00f0 til\u00adeinka s\u00e9r \u00eds\u00adlensku \u00feurfi tv\u00ed\u00adtyngd b\u00f6rn a\u00f0 verja 50% af v\u00f6ku\u00adt\u00edma s\u00edn\u00adum \u00ed \u00eds\u00adlensku m\u00e1l\u00adum\u00adhverfi\u201c. Ef einhver b\u00f6rn \u00e1 umr\u00e6ddu fr\u00edstundaheimili v\u00e6ru fr\u00e1 heimilum \u00fear sem \u00edslenska er ekki heimilism\u00e1l k\u00e6must \u00feau \u00fev\u00ed hvergi \u00ed kynni vi\u00f0 \u00edslensku nema \u00ed sk\u00f3lanum. En \u00ed vi\u00f0talinu var bent \u00e1 a\u00f0 sk\u00f3ladagurinn \u00e1 \u00cdslandi n\u00e6r \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 vera 50% v\u00f6kustunda. Me\u00f0 \u00feessu m\u00f3ti v\u00e6rum vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ala upp b\u00f6rn sem ekki n\u00e6\u00f0u m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsf\u00e6rni \u00ed \u00edslensku, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 hafa kannski b\u00fai\u00f0 h\u00e9r alla \u00e6vi.<\/span><\/p>\n<div class=\"text_exposed_show\">\n<p>Og \u00fea\u00f0 er alls ekki v\u00edst a\u00f0 b\u00f6rnin n\u00e6\u00f0u m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsf\u00e6rni \u00ed nokkru \u00f6\u00f0ru m\u00e1li heldur. \u00deau eru hluta dagsins \u00ed sk\u00f3lanum \u00fear sem \u00edslenska er notu\u00f0, en s\u00ed\u00f0an \u00e1 fr\u00edstundaheimili \u00fear sem a\u00f0allega er tala\u00f0 vi\u00f0 \u00feau \u00e1 ensku, og t\u00edminn sem \u00feau hafa me\u00f0 foreldrum s\u00ednum \u00feegar \u00feau koma heim er einfaldlega ekki n\u00f3gu langur til a\u00f0 byggja upp m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsf\u00e6rni \u00ed heimilism\u00e1linu, auk \u00feess sem tr\u00falegt er a\u00f0 \u00feau ey\u00f0i talsver\u00f0um hluta hans \u00ed enskum m\u00e1lheimi \u2013 sj\u00f3nvarpi, t\u00f6lvuleikjum o.s.frv. Ranns\u00f3knir s\u00fdna a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsf\u00e6rni \u00ed einhverju tungum\u00e1li er forsenda fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e6ra \u00f6nnur m\u00e1l vel \u2013 en skiptir l\u00edka miklu m\u00e1li fyrir margs konar kunn\u00e1ttu og \u00feroska s.s. tilfinningagreind, verkgreind o.fl.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 skiptir \u00feess vegna g\u00edfurlegu m\u00e1li a\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 b\u00f6rn sem alast upp \u00e1 \u00cdslandi hafi sem mesta \u00edslensku \u00ed umhverfi s\u00ednu. M\u00f6rg b\u00f6rn verja umtalsver\u00f0um hluta v\u00f6kustunda sinna \u00e1 fr\u00edstundaheimilum og \u00fea\u00f0 er mj\u00f6g alvarlegt m\u00e1l ef samskipti \u00fear fara ekki fram \u00e1 \u00edslensku a\u00f0 mestu leyti. \u00deess vegna ver\u00f0ur a\u00f0 tryggja a\u00f0 starfsf\u00f3lk \u00e1 sl\u00edkum heimilum s\u00e9 \u00edslenskum\u00e6landi. \u00c9g veit a\u00f0 \u00fea\u00f0 er au\u00f0velt a\u00f0 t\u00falka \u00feetta sem \u00fatlendingaand\u00fa\u00f0 e\u00f0a -hr\u00e6\u00f0slu en \u00fea\u00f0 er ekki \u00fea\u00f0 sem m\u00e1li\u00f0 sn\u00fdst um. Og eins og \u00fatsk\u00fdrt er h\u00e9r a\u00f0 framan sn\u00fdst \u00fea\u00f0 ekki heldur um framt\u00ed\u00f0 \u00edslenskunnar \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 vissulega mikilv\u00e6g.<\/p>\n<p>\u00deetta sn\u00fdst nefnilega fyrst og fremst um velfer\u00f0 barna \u2013 a\u00f0 \u00feau f\u00e1i t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 \u00f6\u00f0last m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsf\u00e6rni \u00ed tungum\u00e1linu sem er nota\u00f0 \u00ed samf\u00e9laginu \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vaxa upp \u00e1n raunverulegs m\u00f3\u00f0urm\u00e1ls og vera d\u00e6md til a\u00f0 detta \u00fat \u00far sk\u00f3lakerfinu og sitja f\u00f6st \u00ed l\u00e1glaunast\u00f6rfum \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera virkir \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegu samf\u00e9lagi. Sl\u00edkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur eru gr\u00f3\u00f0rarst\u00eda fyrir st\u00e9ttaskiptingu, l\u00fd\u00f0skrum, rasisma og hvers kyns ford\u00f3ma.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g heyr\u00f0i \u00ed g\u00e6r sagt fr\u00e1 fr\u00edstundaheimili \u00ed gr\u00f3nu hverfi h\u00e9r \u00ed borginni \u00fear sem meginhluti starfsf\u00f3lks er ekki \u00edslenskum\u00e6landi og talar vi\u00f0 b\u00f6rnin \u00e1 ensku. \u00deetta lei\u00f0ir til \u00feess a\u00f0 b\u00f6rnin tala a\u00f0 einhverju leyti ensku s\u00edn \u00e1 milli. \u00c9g tek fram a\u00f0 \u00e9g hef \u00feessa s\u00f6gu ekki fr\u00e1 fyrstu hendi og hef ekki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-1808","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1808"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1810,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808\/revisions\/1810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}