{"id":1839,"date":"2019-10-17T08:00:28","date_gmt":"2019-10-17T08:00:28","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1839"},"modified":"2019-10-16T21:35:59","modified_gmt":"2019-10-16T21:35:59","slug":"mannanafnalog-og-islensk-malstefna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/10\/17\/mannanafnalog-og-islensk-malstefna\/","title":{"rendered":"Mannanafnal\u00f6g og \u00edslensk m\u00e1lstefna"},"content":{"rendered":"<p>Ein meginr\u00f6ksemd sem beitt er fyrir nau\u00f0syn mannanafnalaga er verndun \u00edslenskunnar og \u00fev\u00ed er oft haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00f3heftur straumur erlendra nafna geti haft \u00f3\u00e6skileg \u00e1hrif \u00e1 m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00f3hugsandi a\u00f0 mikill fj\u00f6ldi or\u00f0a sem koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 og greina sig fr\u00e1 \u00edslenskum erf\u00f0aor\u00f0um \u00e1 einhvern h\u00e1tt, t.d. \u00ed hlj\u00f3\u00f0afari e\u00f0a beygingum, hafi einhver \u00e1hrif \u00e1 tilfinningu m\u00e1lnotenda fyrir reglum og einkennum \u00edslenskunnar. En til \u00feess \u00feurfa or\u00f0in a\u00f0 vera mj\u00f6g m\u00f6rg og miki\u00f0 notu\u00f0.<\/p>\n<p>\u00de\u00e1 er a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 erlend n\u00f6fn hafa streymt inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 fr\u00e1 fyrstu t\u00ed\u00f0, og m\u00f6rg \u00feeirra hafa a\u00f0 geyma hlj\u00f3\u00f0asamb\u00f6nd sem ekki finnast \u00ed erf\u00f0aor\u00f0um. \u00dear m\u00e1 nefna n\u00f6fn eins og <em>Andrea<\/em>, <em>Lea<\/em>, <em>Magnea<\/em>, <em>Le\u00f3<\/em>, <em>The\u00f3d\u00f3ra<\/em>, <em>William<\/em>, <em>Sebastian<\/em>, <em>Patricia<\/em>, <em>Sophus<\/em>, <em>Zophon\u00edas<\/em>, <em>Arth\u00far<\/em>, <em>Zoe<\/em>, <em>Nikolai<\/em>, <em>Laila<\/em>, og \u00f3talm\u00f6rg fleiri. \u00d6ll \u00feessi n\u00f6fn er h\u00e6gt a\u00f0 gefa \u00edslenskum r\u00edkisborgurum \u00f3hindra\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau eru \u00e1 mannanafnaskr\u00e1 \u2013 sum hafa veri\u00f0 notu\u00f0 lengi en \u00f6nnur hafa veri\u00f0 heimilu\u00f0 \u00e1 starfst\u00edma mannanafnanefndar. Ekki ver\u00f0ur \u00feess samt vart a\u00f0 \u00feetta hafi haft neikv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 tungum\u00e1li\u00f0.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 m\u00e1 hugsa s\u00e9r n\u00f6fn sem innihalda meira framandi hlj\u00f3\u00f0asamb\u00f6nd en \u00feau sem h\u00e9r hafa veri\u00f0 nefnd, s.s. <em>Szczepan<\/em> \u00far p\u00f3lsku, <em>Nguyen<\/em> \u00far v\u00edetn\u00f6msku o.s.frv. En hlj\u00f3\u00f0skipunarreglur tungum\u00e1la breytast ekki svo glatt, og l\u00edkurnar \u00e1 a\u00f0 sl\u00edk n\u00f6fn hef\u00f0u einhver \u00e1hrif \u00e1 \u00edslenskt hlj\u00f3\u00f0kerfi og hlj\u00f3\u00f0skipunarreglur eru n\u00e1kv\u00e6mlega engar. Og vegna \u00feess a\u00f0 hlj\u00f3\u00f0asamb\u00f6nd \u00ed \u00feessum or\u00f0um eru n\u00e1nast \u00f3framberanleg fyrir \u00cdslendinga er ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 n\u00f6fnin t\u00e6kju flj\u00f3tlega breytingum \u00ed \u00e1tt a\u00f0 \u00edslenskum hlj\u00f3\u00f0skipunarreglum.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed hefur einnig veri\u00f0 haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00f3heft innstreymi erlendra nafna g\u00e6ti veikt beygingarkerfi\u00f0. Eitt \u00feeirra skilyr\u00f0a sem n\u00f6fn \u00feurfa a\u00f0 uppfylla samkv\u00e6mt gildandi l\u00f6gum l\u00fdtur a\u00f0 \u00feessu \u2013 n\u00f6fn \u00feurfa a\u00f0 geta teki\u00f0 eignarfallsendingu. \u00de\u00f3 er fj\u00f6ldi \u00edslenskra erf\u00f0aor\u00f0a eins \u00ed \u00f6llum f\u00f6llum eint\u00f6lu og hefur \u00fear me\u00f0 enga s\u00e9rstaka eignarfallsendingu. \u00deetta eru t.d. veik hvorugkynsor\u00f0 (<em>hjarta<\/em>, <em>n\u00fdra<\/em> o.s.frv.), m\u00f6rg kvenkynsor\u00f0 sem enda \u00e1 <em>-<\/em><em>i<\/em> (<em>gle\u00f0i<\/em>, <em>keppni<\/em>, <em>lygi<\/em>, <em>rei\u00f0i<\/em> o.m.fl.), karlkyns- og hvorugkynsor\u00f0 sem enda \u00e1 l\u00f6ngu <em>s<\/em> (<em>foss<\/em>, <em>koss<\/em>, <em>sess<\/em>, <em>hross<\/em>, <em>pl\u00e1ss<\/em> o.fl.) e\u00f0a samhlj\u00f3\u00f0i + <em>s<\/em> (<em>h\u00e1ls<\/em>, <em>\u00feur<\/em><em>s<\/em>, <em>glan<\/em><em>s, gips<\/em> o.fl.) \u2013 og sitthva\u00f0 fleira m\u00e6tti nefna. \u00deessi or\u00f0 eru margfalt fleiri og algengari en \u00feau mannan\u00f6fn sem ekki taka eignarfallsendingu \u2013 jafnvel \u00fe\u00f3tt me\u00f0talin v\u00e6ru \u00f6ll n\u00f6fn sem hafna\u00f0 hefur veri\u00f0 \u00e1 \u00feeirri forsendu. Samt hvarflar ekki a\u00f0 neinum a\u00f0 \u00feessi or\u00f0 stu\u00f0li a\u00f0 ni\u00f0urbroti beygingarkerfisins e\u00f0a hafi einhver \u00f3\u00e6skileg \u00e1hrif \u00e1 m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n<p>En reyndar geta langflest n\u00f6fn teki\u00f0 eignarfallsendingu og \u00fev\u00ed er beygingarleysi sjaldan forsenda synjunar nafns. \u00dea\u00f0 eru helst kvenmannsn\u00f6fn sem enda \u00e1 <em>\u2013e<\/em> sem erfitt getur veri\u00f0 a\u00f0 setja eignarfallsendingu \u00e1 og nokkrum sl\u00edkum n\u00f6fnum hefur veri\u00f0 hafna\u00f0, s.s. <em>Maxine<\/em>, <em>Aveline<\/em> og <em>Jette<\/em>, \u00fe\u00f3tt n\u00f6fnin <em>Charlotte<\/em>, <em>Christine<\/em>, <em>Elsie<\/em>, <em>Irene<\/em>, <em>Kristine<\/em>, <em>Louise<\/em>, <em>Marie<\/em> og <em>Salome<\/em>\/<em>Sal\u00f3me<\/em> hafi komist \u00e1 mannanafnaskr\u00e1 vegna hef\u00f0ar. Af \u00feessum n\u00f6fnum er a\u00f0eins \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0astnefnda nota\u00f0 eitthva\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0i og hefur t\u00e6plega spillt beygingarkerfinu.<\/p>\n<p>Annar h\u00f3pur nafna sem ekki taka eignarfallsendingu eru karlmannsn\u00f6fn sem enda \u00e1 samhlj\u00f3\u00f0i +\u00a0<em>s<\/em> \u2013 <em>Gils<\/em>, <em>Hans<\/em>,\u00a0<em>Jens<\/em> o.fl. Aldrei er \u00fe\u00f3 amast vi\u00f0 sl\u00edkum n\u00f6fnum, v\u00e6ntanlega vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 er engin s\u00e9rviska \u00feeirra a\u00f0 taka ekki eignarfallsendingu heldur er \u00fea\u00f0 einfaldlega \u00fatiloka\u00f0 af hlj\u00f3\u00f0afarslegum \u00e1st\u00e6\u00f0um \u2013 samhlj\u00f3\u00f0 getur ekki veri\u00f0 langt \u00e1 eftir \u00f6\u00f0ru samhlj\u00f3\u00f0i og \u00feess vegna er ekki h\u00e6gt a\u00f0 b\u00e6ta eignarfalls-<em>s<\/em> vi\u00f0 \u00feessi n\u00f6fn. (Reyndar v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 nota eignarfallsendinguna\u00a0<em>-ar<\/em> \u00ed sta\u00f0inn, en \u00fea\u00f0 er ekki gert.) En \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 gegnir \u00ed raun og veru alveg sama m\u00e1li um kvenmannsn\u00f6fnin sem enda \u00e1\u00a0<em>-e<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 eru hlj\u00f3\u00f0afarslegar \u00e1st\u00e6\u00f0ur fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau geta ekki teki\u00f0 eignarfallsendinguna <em>-ar<\/em> (sem er s\u00fa eina sem kemur til greina). Tv\u00f6 gr\u00f6nn s\u00e9rhlj\u00f3\u00f0 eins og <em>e<\/em> og\u00a0<em>a<\/em> geta ekki me\u00f0 g\u00f3\u00f0u m\u00f3ti sta\u00f0i\u00f0 saman \u00ed \u00edslensku. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00ed raun fr\u00e1leitt a\u00f0 hafna \u00e1\u00f0urnefndum kvenmannsn\u00f6fnum \u00e1 \u00feessari forsendu.<\/p>\n<p>Meira a\u00f0 segja <em>J\u00f3n<\/em>, algengasta karlmannsnafn \u00e1 \u00cdslandi fyrr og s\u00ed\u00f0ar, fellur ekki fullkomlega a\u00f0 m\u00e1lkerfinu \u2013 til \u00feess \u00feyrfti \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera <em>J\u00f3nn<\/em>, eins og <em>prj\u00f3nn<\/em>, <em>s\u00f3nn<\/em> og <em>t\u00f3nn<\/em> \u2013 sem reyndar eru allt g\u00f6mul t\u00f6kuor\u00f0 sem hafa a\u00f0lagast kerfinu. \u00deegar <em>J\u00f3n<\/em> haf\u00f0i veri\u00f0 \u00ed m\u00e1linu \u00ed margar aldir kom t\u00f6kuor\u00f0i\u00f0 <em>telef\u00f3n<\/em> inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 seint \u00e1 19. \u00f6ld, en \u00fea\u00f0 t\u00f3k ekki langan t\u00edma a\u00f0 laga\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 m\u00e1linu \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 var\u00f0 (<em>tele<\/em>)<em>f\u00f3nn<\/em> \u00ed nefnifalli. \u00der\u00e1tt fyrir t\u00ed\u00f0ni og \u00fatbrei\u00f0slu nafnsins <em>J\u00f3n<\/em> haf\u00f0i endingarleysi \u00feess \u00ed nefnifalli sem s\u00e9 ekki \u00e1hrif \u00e1 \u00feetta n\u00fdja t\u00f6kuor\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed m\u00e1 b\u00e6ta vi\u00f0 a\u00f0 \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1ratugum hafa nokkur erlend l\u00fdsingaror\u00f0 sem beygjast l\u00edti\u00f0 e\u00f0a ekkert or\u00f0i\u00f0 algeng \u00ed m\u00e1linu \u2013 or\u00f0 eins og <em>smart<\/em>, <em>t\u00f6ff<\/em>, <em>k\u00fal<\/em>, <em>n\u00e6s<\/em> o.fl. \u00deau hafa samt ekki leitt til \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 almennt h\u00e6tt a\u00f0 beygja l\u00fdsingaror\u00f0. Enda er fyrir \u00ed m\u00e1linu fj\u00f6ldi al\u00edslenskra l\u00fdsingaror\u00f0a sem eru eins \u00ed \u00f6llum kynjum, t\u00f6lum og f\u00f6llum \u2013 or\u00f0 sem enda \u00e1 <em>-<\/em><em>a<\/em> (<em>andvaka<\/em>, <em>l\u00edfvana<\/em> o.s.frv.) e\u00f0a <em>-<\/em><em>i<\/em> (<em>hugsi<\/em>, <em>\u00feurfi<\/em>) og svo l\u00fdsingarh\u00e1ttur n\u00fat\u00ed\u00f0ar \u00feegar hann stendur sem l\u00fdsingaror\u00f0 (<em>sofandi<\/em>, <em>vakandi<\/em> o.s.frv.). Engum dettur \u00ed hug a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00feessum or\u00f0um e\u00f0a gera \u00fev\u00ed sk\u00f3na a\u00f0 \u00feau hafi \u00f3heppileg \u00e1hrif \u00e1 beygingarkerfi\u00f0.<\/p>\n<p>En gefum okkur n\u00fa \u00fer\u00e1tt fyrir \u00fea\u00f0 a\u00f0 n\u00f6fn sem falla ekki a\u00f0 \u00edslensku hlj\u00f3\u00f0- og beygingarkerfi g\u00e6tu \u201esmita\u00f0 \u00fat fr\u00e1 s\u00e9r\u201c ef svo m\u00e1 segja \u2013 komi\u00f0 af sta\u00f0 e\u00f0a hra\u00f0a\u00f0 breytingum \u00e1 \u00edslensku m\u00e1lkerfi. \u00de\u00e1 hl\u00fdtur \u00fea\u00f0 a\u00f0 eiga vi\u00f0 um \u00f6ll n\u00f6fn sem eru notu\u00f0 \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu, n\u00f6fn sem vi\u00f0 heyrum og notum \u00ed daglegu l\u00edfi \u2013 ekki bara n\u00f6fn \u00edslenskra r\u00edkisborgara, sem eru \u00feeir einu sem falla undir \u00edslensk mannanafnal\u00f6g. H\u00e9r b\u00faa n\u00fa og starfa tugir \u00fe\u00fasunda \u00fatlendinga \u2013 f\u00f3lk sem vi\u00f0 t\u00f6lum um og t\u00f6lum vi\u00f0, og notum \u00fev\u00ed \u00ed daglegu tali fj\u00f6lda nafna sem ekki yr\u00f0u sam\u00feykkt. Ef \u00edslensku m\u00e1lkerfi stafar h\u00e6tta af erlendum n\u00f6fnum hl\u00fdtur s\u00fa h\u00e6tta a\u00f0allega a\u00f0 stafa fr\u00e1 n\u00f6fnum \u00feessa f\u00f3lks en ekki \u00feeim tilt\u00f6lulega f\u00e1u n\u00f6fnum sem \u00edslenskir r\u00edkisborgarar s\u00e6kja um a\u00f0 bera.<\/p>\n<p>Einnig m\u00e1 benda \u00e1 a\u00f0 mannan\u00f6fn eru ekki st\u00f3r hluti af or\u00f0afor\u00f0a m\u00e1lsins. \u00c1 <a href=\"https:\/\/www.island.is\/mannanofn\/leit-ad-nafni\/\">mannanafnaskr\u00e1<\/a> eru r\u00famlega 4100 n\u00f6fn, m\u00f6rg \u00feeirra mj\u00f6g sjaldg\u00e6f og \u00ed m\u00f6rgum tilvikum er \u00f6rugglega bara einn nafnberi. N\u00fa m\u00e1 au\u00f0vita\u00f0 nota \u00fdmsa m\u00e6likvar\u00f0a \u00e1 st\u00e6r\u00f0 \u00edslensks or\u00f0afor\u00f0a en \u00ed <a href=\"http:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/\">ritm\u00e1lssafni<\/a> \u00c1rnastofnunar eru t.d. d\u00e6mi um u.\u00fe.b. 700 \u00fe\u00fasund or\u00f0. M\u00f6rg \u00feeirra eru l\u00edka sjaldg\u00e6f og jafnvel a\u00f0eins eitt d\u00e6mi um \u00feau, \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki fr\u00e1leitt a\u00f0 bera \u00feetta saman. Samkv\u00e6mt \u00fev\u00ed v\u00e6ru n\u00f6fn langt innan vi\u00f0 1% af heildaror\u00f0afor\u00f0anum.<\/p>\n<p>Vissulega m\u00e1 reikna \u00feetta \u00e1 annan h\u00e1tt en sama hvernig \u00fea\u00f0 er gert ver\u00f0a n\u00f6fnin alltaf bara brot af or\u00f0afor\u00f0anum. Og um \u00f6nnur or\u00f0 \u2013 allt a\u00f0 99% or\u00f0afor\u00f0ans \u2013 gilda engin l\u00f6g. Enda eru erlend or\u00f0 af \u00fdmsu tagi s\u00edfellt a\u00f0 koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0, \u00e1n \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum nokkra stj\u00f3rn \u00e1 \u00fev\u00ed. M\u00f6rg \u00feeirra falla ekki fullkomlega a\u00f0 \u00edslensku m\u00e1lkerfi \u2013 eru \u00f3beyg\u00f0, brj\u00f3ta hlj\u00f3\u00f0skipunarreglur, e\u00f0a hvort tveggja. Sum \u00feessara or\u00f0a eru l\u00edti\u00f0 notu\u00f0 e\u00f0a um stuttan t\u00edma, \u00f6nnur haldast \u00ed m\u00e1linu og laga sig \u00fe\u00e1 i\u00f0ulega a\u00f0 \u00feeim or\u00f0um sem fyrir eru \u2013 breyta um frambur\u00f0, fara a\u00f0 beygjast, o.s.frv. \u00d6nnur haldast \u00ed m\u00e1linu \u00e1n \u00feess a\u00f0 laga sig a\u00f0 \u00fev\u00ed \u2013 en \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u201esmita \u00fat fr\u00e1 s\u00e9r\u201c, \u00fe.e. \u00e1n \u00feess a\u00f0 valda nokkrum breytingum \u00e1 \u00edslenskum or\u00f0um. M\u00e9r er \u00f3m\u00f6gulegt a\u00f0 sj\u00e1 tilganginn \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 koma l\u00f6gum yfir l\u00edti\u00f0 brot or\u00f0afor\u00f0ans en l\u00edta fram hj\u00e1 hugsanlegum \u00e1hrifum allra hinna or\u00f0anna.<\/p>\n<p>Annar \u00fe\u00e1ttur \u00ed mannanafnal\u00f6gum sem var\u00f0ar \u00edslenska m\u00e1lstefnu eru \u00e6ttarn\u00f6fnin. \u00c9g tel reyndar a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1l falli miklu fremur undir \u00edslenska menningu en \u00edslenskt m\u00e1l \u00fe\u00f3tt au\u00f0vita\u00f0 s\u00e9 stutt \u00fear \u00e1 milli \u00ed \u00feessu. Kenning til f\u00f6\u00f0ur er vissulega r\u00f3tgr\u00f3inn \u00fe\u00e1ttur \u00ed \u00edslenskri menningu en kenning til m\u00f3\u00f0ur hins vegar n\u00fdtilkomin, \u00fe\u00f3tt h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 benda \u00e1 st\u00f6ku eldri d\u00e6mi. En \u00e6ttarn\u00f6fn eru \u00ed e\u00f0li s\u00ednu ekkert minni \u00edslenska en f\u00f6\u00f0ur- og m\u00f3\u00f0urn\u00f6fn. \u00ddmis \u00e6ttarn\u00f6fn eru af \u00edslenskum r\u00f3tum og ef upptaka \u00e6ttarnafna yr\u00f0i gefin frj\u00e1ls m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 sl\u00edkum n\u00f6fnum myndi fj\u00f6lga. En \u00e9g er hreint ekki sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 f\u00f3lk myndi \u00ed st\u00f3rh\u00f3pum leggja ni\u00f0ur f\u00f6\u00f0ur- og m\u00f3\u00f0urn\u00f6fn og taka upp \u00e6ttarn\u00f6fn \u00ed sta\u00f0inn, \u00fe\u00f3tt sl\u00edkt yr\u00f0i leyft.<\/p>\n<p>Stundum er v\u00edsa\u00f0 til \u00feess a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/2016160619280\/ottast-ad-islenskur-nafnasidir-deyi-ut\">f\u00f6\u00f0urn\u00f6fn hafi horfi\u00f0<\/a> \u00ed Danm\u00f6rku og Noregi \u00e1 stuttum t\u00edma, en sl\u00edkar v\u00edsanir til \u00f3l\u00edkra samf\u00e9laga \u00e1 \u00f6\u00f0rum t\u00edmum hafa takmarka\u00f0 gildi. N\u00fat\u00edmavi\u00f0horf \u00ed jafnr\u00e9ttism\u00e1lum eru t.d. l\u00edkleg til a\u00f0 valda \u00fev\u00ed a\u00f0 konur s\u00e9u \u00f3f\u00fasari en \u00e1\u00f0ur a\u00f0 taka upp \u00e6ttarnafn eiginmannsins. H\u00e9r m\u00e1 enn fremur benda \u00e1 a\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 \u00cdslendingar hafa einir haldi\u00f0 \u00feeim si\u00f0 a\u00f0 kenna sig til f\u00f6\u00f0ur (e\u00f0a m\u00f3\u00f0ur) er \u00fea\u00f0 \u00e1kve\u00f0i\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0areinkenni sem vel m\u00e1 hugsa s\u00e9r a\u00f0 margir vilji halda \u00ed \u00feess vegna, en um sl\u00edkt var ekki a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00ed Danm\u00f6rku og Noregi. Einnig m\u00e1 v\u00edsa til \u00feess a\u00f0 \u00ed F\u00e6reyjum mun hafa <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=4585\">f\u00e6rst \u00ed v\u00f6xt<\/a> \u00e1 seinustu \u00e1rum a\u00f0 kenna sig til f\u00f6\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u00c9g tek heils hugar undir \u00fea\u00f0 a\u00f0 kenning til f\u00f6\u00f0ur e\u00f0a m\u00f3\u00f0ur er menningarhef\u00f0 sem \u00e6skilegt er a\u00f0 vi\u00f0halda. En hef\u00f0ir eru l\u00edtils vir\u00f0i nema samf\u00e9lagi\u00f0 \u00fear sem \u00fe\u00e6r gilda hafi \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 halda \u00ed \u00fe\u00e6r. Hef\u00f0 sem \u00fearf a\u00f0 vi\u00f0halda me\u00f0 l\u00f6gum er ekki hef\u00f0 \u2013 heldur nau\u00f0ung. H\u00e9r vegur \u00fe\u00f3 \u00feyngst a\u00f0 n\u00fagildandi l\u00f6g standast ekki me\u00f0 nokkru m\u00f3ti jafnr\u00e6\u00f0iskr\u00f6fur samt\u00edmans \u2013 og eru raunar a\u00f0 \u00fev\u00ed er best ver\u00f0ur s\u00e9\u00f0 brot \u00e1 65. grein <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/1944033.html\">stj\u00f3rnarskr\u00e1rinnar<\/a> \u00fear sem kve\u00f0i\u00f0 er \u00e1 um a\u00f0 allir skulu vera jafnir fyrir l\u00f6gunum. \u00dea\u00f0 stenst \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 sumum s\u00e9 leyft \u00fea\u00f0 sem \u00f6\u00f0rum leyfist ekki. \u00c1 \u00feetta hefur oft veri\u00f0 bent, t.d. \u00ed <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/120\/s\/0073.html\">athugasemdum<\/a> nefndar sem samdi frumvarp a\u00f0 gildandi mannanafnal\u00f6gum, og \u00ed <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/erindi\/120\/120-229.pdf\">athugasemdum<\/a> \u00cdslenskrar m\u00e1lnefndar vi\u00f0 \u00fea\u00f0 frumvarp.<\/p>\n<p>A\u00f0 \u00f6llu samanl\u00f6g\u00f0u er \u00e9g sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 auki\u00f0 frelsi \u00ed nafngiftum er ekki ska\u00f0legt fyrir \u00edslenskt m\u00e1l. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti. St\u00edfar reglur sem v\u00edsa \u00ed \u00edslenska m\u00e1lstefnu en samr\u00e6mast ekki jafnr\u00e9ttishugmyndum og str\u00ed\u00f0a gegn r\u00e9ttl\u00e6tiskennd f\u00f3lks geta or\u00f0i\u00f0 til \u00feess a\u00f0 ala \u00e1 neikv\u00e6\u00f0um vi\u00f0horfum f\u00f3lks til \u00edslenskunnar. \u00dev\u00ed \u00fearf h\u00fan s\u00edst af \u00f6llu \u00e1 a\u00f0 halda um \u00feessar mundir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein meginr\u00f6ksemd sem beitt er fyrir nau\u00f0syn mannanafnalaga er verndun \u00edslenskunnar og \u00fev\u00ed er oft haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00f3heftur straumur erlendra nafna geti haft \u00f3\u00e6skileg \u00e1hrif \u00e1 m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00f3hugsandi a\u00f0 mikill fj\u00f6ldi or\u00f0a sem koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 og greina sig fr\u00e1 \u00edslenskum erf\u00f0aor\u00f0um \u00e1 einhvern h\u00e1tt, t.d. \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-1839","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1839"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1841,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839\/revisions\/1841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}