{"id":1878,"date":"2019-12-04T08:00:41","date_gmt":"2019-12-04T08:00:41","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=1878"},"modified":"2019-12-11T09:37:41","modified_gmt":"2019-12-11T09:37:41","slug":"pisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/12\/04\/pisa\/","title":{"rendered":"PISA"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g hj\u00f3ma\u00f0i yfir <a href=\"https:\/\/mms.is\/sit\u2026\/mms.is\/files\/pisa_2018_helstu_island.pdf\">PISA-sk\u00fdrsluna<\/a> og f\u00f3r \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.hi.is\/vidburdir\/opinn_fundur_um_nidurstodur_pisa\">fund<\/a> um hana \u00e1 Menntav\u00edsindasvi\u00f0i\u00a0 \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 alvarlegt m\u00e1l a\u00f0 \u00fatkoma \u00edslenskra unglinga \u00e1 lesskilningspr\u00f3fi fari versnandi en \u00fea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 lesskilningurinn er s\u00e9r \u00e1 b\u00e1ti \u00ed \u00feessu \u2013 \u00fatkoman \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i- og n\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0il\u00e6si er svipu\u00f0 og s\u00ed\u00f0ast (en ekki g\u00f3\u00f0). \u00deetta vekur \u00fe\u00e1 spurningu hvort \u00fatkoman \u00ed lesskilningspr\u00f3finu endurspegli fyrst og fremst veikari st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum en \u00e1\u00f0ur \u2013 sem \u00fdmsar v\u00edsbendingar eru um.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 hefur margsinnis veri\u00f0 bent \u00e1 \u00fea\u00f0 hvernig samf\u00e9lags- og t\u00e6knibreytingar hafa \u00ferengt a\u00f0 \u00edslenskunni undanfarinn \u00e1ratug \u2013 t.d. \u00ed <a href=\"https:\/\/notendur.hi.is\/eirikur\/skirnir.pdf\">grein<\/a> minni \u00ed <em>Sk\u00edrni<\/em> 2016, <a href=\"http:\/\/netla.hi.is\/serrit\/2018\/menntakvika_2018\/05.pdf\">grein<\/a> okkar Sigr\u00ed\u00f0ar Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttur \u00ed <em>Netlu<\/em> \u00ed fyrra, og \u00ed \u00f3tal <a href=\"http:\/\/molicodilaco.hi.is\/publications\/\">erindum<\/a> sem vi\u00f0 h\u00f6fum haldi\u00f0 undanfarin \u00e1r \u00ed tengslum vi\u00f0 ranns\u00f3knarverkefni\u00f0 <em><a href=\"http:\/\/molicodilaco.hi.is\/\">Greining \u00e1 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegum aflei\u00f0ingum stafr\u00e6ns m\u00e1lsamb\u00fdlis<\/a><\/em>. \u00der\u00f3unin \u00e6tti \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 koma \u00e1 \u00f3vart.<\/p>\n<p>\u00deetta kallar \u00e1 \u00f6nnur vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 en ef um t\u00e6knileg atri\u00f0i var\u00f0andi l\u00e6si er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.\u00a0 <a href=\"https:\/\/mms.is\/um-thjodarsattmala-um-laesi\">L\u00e6sis\u00e1taki\u00f0<\/a> sem hefur veri\u00f0 \u00ed gangi er gott og gilt en \u00fea\u00f0 er samt h\u00e6tt vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 skili litlu ef ekki er um lei\u00f0 huga\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 styrkja st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar \u00ed samf\u00e9laginu, ekki s\u00edst me\u00f0al barna og unglinga. Til \u00feess \u00fearf margv\u00edslegar a\u00f0ger\u00f0ir og \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast a\u00f0 r\u00f3tum vandans. <a href=\"https:\/\/www.hi.is\/frettir\/maltaekniaaetlun_stjornvalda_ytt_ur_vor_i_verold\">M\u00e1lt\u00e6kni\u00e1tak<\/a> er \u00ed gangi, en \u00fea\u00f0 \u00fearf l\u00edka a\u00f0 st\u00f3rauka \u00fatg\u00e1fu \u00e1 g\u00f3\u00f0u lestrarefni fyrir b\u00f6rn og unglinga, framlei\u00f0slu \u00e1 \u00edslensku sj\u00f3nvarps- og margmi\u00f0lunarefni, t\u00f6lvuleikjager\u00f0 \u00e1 \u00edslensku, o.fl.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 byggja upp traust m\u00e1lkerfi barna \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i skiptir \u00f6llu m\u00e1li a\u00f0 tala sem mest vi\u00f0 b\u00f6rnin, lesa fyrir \u00feau og lesa me\u00f0 \u00feeim, og l\u00e1ta \u00feau lesa sj\u00e1lf \u00feegar \u00feau hafa aldur til. En \u00feetta dugir ekki til \u00feegar kemur a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fej\u00e1lfa lesskilning, eins og hann er m\u00e6ldur t.d. \u00ed <a href=\"https:\/\/mms.is\/sit\u2026\/mms.is\/files\/pisa_2018_helstu_island.pdf\">PISA-pr\u00f3fum<\/a>. Til a\u00f0 \u00f6\u00f0last g\u00f3\u00f0an lesskilning \u00feurfa b\u00f6rnin a\u00f0 l\u00e6ra annars konar or\u00f0afor\u00f0a en f\u00e6st me\u00f0 venjulegum yndislestri, og n\u00e1 valdi \u00e1 fj\u00f6lbreyttari og fl\u00f3knari setningager\u00f0um en nota\u00f0ar eru \u00ed samt\u00f6lum og af\u00fereyingarefni.<\/p>\n<p>\u00deennan or\u00f0afor\u00f0a og \u00feessar setningager\u00f0ir \u00fearf a\u00f0 kenna s\u00e9rstaklega, me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta b\u00f6rn og unglinga lesa vi\u00f0eigandi texta. Ef vi\u00f0 viljum b\u00e6ta lesskilning ungs f\u00f3lks held \u00e9g a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 forgangsverkefni a\u00f0 efla ranns\u00f3knir \u00e1 \u00edslenskum or\u00f0afor\u00f0a og setningager\u00f0 \u2013 setja fram r\u00f6kstudd vi\u00f0mi\u00f0 um \u00fea\u00f0 hva\u00f0a or\u00f0afor\u00f0a og hva\u00f0a setningager\u00f0ir hver aldursh\u00f3pur \u00fearf a\u00f0 hafa \u00e1 valdi s\u00ednu, og \u00fatb\u00faa s\u00ed\u00f0an vi\u00f0eigandi kennsluefni fyrir hvern aldursh\u00f3p.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 h\u00f6fum n\u00fana miklar uppl\u00fdsingar um or\u00f0afor\u00f0a \u00ed mismunandi textategundum. <a href=\"http:\/\/malheildir.arnastofnun.is\/\">Risam\u00e1lheildin<\/a> sem komi\u00f0 hefur veri\u00f0 upp hj\u00e1 \u00c1rnastofnun hefur a\u00f0 geyma \u00e1 annan milljar\u00f0 or\u00f0a \u00far fj\u00f6lbreyttum textum \u2013 fr\u00e9ttum, lagatextum, d\u00f3mum, \u00feingr\u00e6\u00f0um, fr\u00e6\u00f0sluefni, bloggi o.fl. \u00dearna eru komnar forsendur til a\u00f0 \u00fatb\u00faa skr\u00e1 um or\u00f0 sem mikilv\u00e6gt er a\u00f0 b\u00f6rn og unglingar tileinki s\u00e9r, og n\u00fdta \u00fe\u00e1 skr\u00e1 til a\u00f0 velja e\u00f0a semja texta sem h\u00e6gt er a\u00f0 l\u00e1ta \u00feau lesa.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 skiptir \u00f6llu m\u00e1li a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 a\u00f0 \u00e1byrg\u00f0in \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6ta \u00far ver\u00f0ur ekki l\u00f6g\u00f0 \u00e1 sk\u00f3lakerfi\u00f0 eitt og s\u00e9r \u2013 \u00feetta er ekki s\u00ed\u00f0ur verkefni foreldra og annarra uppalenda, og samf\u00e9lagsins \u00ed heild. \u00dea\u00f0 er mj\u00f6g mikilv\u00e6gt a\u00f0 auka \u00edslenskukennslu \u00ed sk\u00f3lum og endursko\u00f0a n\u00e1msefni eins og mennta- og menningarm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra vill gera, en \u00fea\u00f0 dugir skammt ef grundv\u00f6llurinn, sem er lag\u00f0ur \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i \u00e1 fyrstu \u00e1rum barnsins, er of veikur. Samtal foreldra og barna, og lestur fyrir b\u00f6rn og me\u00f0 b\u00f6rnum, er frumforsendan.<\/p>\n<p>Ef \u00feessi grundv\u00f6llur er sterkur getur sk\u00f3lakerfi\u00f0 byggt ofan \u00e1 hann. En \u00fe\u00e1 skiptir m\u00e1li a\u00f0 kennslut\u00edminn s\u00e9 n\u00fdttur vel \u2013 ekki \u00ed \u00f3frj\u00f3a greiningarvinnu e\u00f0a vonlausa bar\u00e1ttu vi\u00f0 langt gengnar m\u00e1lbreytingar, heldur \u00ed lestur hvers kyns texta, eflingu or\u00f0afor\u00f0a og \u00fej\u00e1lfun \u00ed ritun og munnlegri tj\u00e1ningu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hj\u00f3ma\u00f0i yfir PISA-sk\u00fdrsluna og f\u00f3r \u00e1 fund um hana \u00e1 Menntav\u00edsindasvi\u00f0i\u00a0 \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 alvarlegt m\u00e1l a\u00f0 \u00fatkoma \u00edslenskra unglinga \u00e1 lesskilningspr\u00f3fi fari versnandi en \u00fea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 lesskilningurinn er s\u00e9r \u00e1 b\u00e1ti \u00ed \u00feessu \u2013 \u00fatkoman \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i- og n\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0il\u00e6si er svipu\u00f0 og s\u00ed\u00f0ast (en ekki g\u00f3\u00f0). \u00deetta vekur \u00fe\u00e1 spurningu hvort [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-1878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1878"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1888,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1878\/revisions\/1888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}