{"id":2123,"date":"2020-02-11T07:00:35","date_gmt":"2020-02-11T07:00:35","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=2123"},"modified":"2023-02-17T14:58:34","modified_gmt":"2023-02-17T14:58:34","slug":"adgat-skal-hofd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/02\/11\/adgat-skal-hofd\/","title":{"rendered":"A\u00f0g\u00e1t skal h\u00f6f\u00f0"},"content":{"rendered":"<p><strong>12. \u00cdslensk m\u00e1lr\u00e6kt felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0<\/strong> <strong>snei\u00f0a hj\u00e1 or\u00f0um og m\u00e1lnotkun sem getur veri\u00f0 s\u00e6randi e\u00f0a \u00fatilokandi fyrir \u00e1kve\u00f0na \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsh\u00f3pa.<\/strong><\/p>\n<p>\u00cd 65. grein <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/1944033.html\">Stj\u00f3rnarskr\u00e1r<\/a> l\u00fd\u00f0veldisins \u00cdslands segir: \u201eAllir skulu vera jafnir fyrir l\u00f6gum og nj\u00f3ta mannr\u00e9ttinda \u00e1n tillits til kynfer\u00f0is, tr\u00faarbrag\u00f0a, sko\u00f0ana, \u00fej\u00f3\u00f0ernisuppruna, kyn\u00fe\u00e1ttar, litarh\u00e1ttar, efnahags, \u00e6tternis og st\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti. Konur og karlar skulu nj\u00f3ta jafns r\u00e9ttar \u00ed hv\u00edvetna.\u201c \u00deetta \u00fe\u00fd\u00f0ir au\u00f0vita\u00f0 l\u00edka a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 ekki nota tungum\u00e1li\u00f0 til a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/bann-vid-mismunun-logfest-a-althingi\">mismuna<\/a> f\u00f3lki eftir \u00feeim \u00fe\u00e1ttum sem \u00fearna eru taldir \u2013 e\u00f0a einhverjum \u00f6\u00f0rum. \u00dea\u00f0 er samt oft gert.<\/p>\n<p>V\u00ed\u00f0a erlendis er ni\u00f0randi or\u00f0alag um f\u00f3lk af \u00e1kve\u00f0num uppruna e\u00f0a h\u00fa\u00f0lit al\u00feekkt. Vegna \u00feess hversu einsleitir \u00edb\u00faar \u00cdslands hafa veri\u00f0 til skamms t\u00edma hefur \u00feetta ekki veri\u00f0 miki\u00f0 vandam\u00e1l h\u00e9r, en \u00fea\u00f0 g\u00e6ti breyst. Fyrir f\u00e1um \u00e1rum var\u00f0 t.d. t\u00f6luver\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um or\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=m%C3%BAlatti&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>m\u00falatti<\/em><\/a> sem\u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/42926719\">nota\u00f0<\/a> var \u00ed dagbla\u00f0i um Obama \u00fe\u00e1verandi forseta Bandar\u00edkjanna. <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/telur-hugtakid-mulatti-nidrandi\">Bent var \u00e1<\/a> a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri or\u00f0 sem \u00fe\u00e6tti ni\u00f0randi n\u00faor\u00f0i\u00f0 og v\u00e6ri ekki vi\u00f0 h\u00e6fi \u00ed opinberri umr\u00e6\u00f0u.<\/p>\n<p>\u00ddmis or\u00f0 sem \u00e1\u00f0ur voru notu\u00f0 um fatla\u00f0 f\u00f3lk \u00feykja n\u00fa <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/ottinn-vid-ordin\">\u00f3vi\u00f0eigandi<\/a> og \u00f6nnur or\u00f0 eru komin \u00ed \u00feeirra sta\u00f0. En vandinn er s\u00e1 a\u00f0 n\u00fdju or\u00f0unum h\u00e6ttir til a\u00f0 ver\u00f0a l\u00edka ford\u00f3mafull og \u00f3vi\u00f0eigandi sm\u00e1tt og sm\u00e1tt. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 breyta or\u00f0anotkun og \u00fatr\u00fdma gildishl\u00f6\u00f0num og ni\u00f0url\u00e6gjandi or\u00f0um eins og <a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=f%C3%A1viti&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>f\u00e1viti<\/em><\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=aumingi&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>aumingi<\/em><\/a>, <a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=vitfirringah%C3%A6li&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>vitfirringah\u00e6li\u00a0<\/em><\/a>o.s.frv., en \u00fea\u00f0 dugir \u00fe\u00f3 skammt ef hugarfari\u00f0 breytist ekki. Me\u00f0an ford\u00f3mar \u00ed gar\u00f0 tiltekins h\u00f3ps eru r\u00edkjandi \u00ed samf\u00e9laginu munu \u00feeir alltaf hengja sig \u00e1 or\u00f0in sem notu\u00f0 eru um \u00feennan h\u00f3p. Hverfi ford\u00f3marnir \u00far samf\u00e9laginu hverfa \u00feeir l\u00edka \u00far m\u00e1lnotkuninni.<\/p>\n<p>\u00deetta s\u00e9st vel \u00e1 or\u00f0um eins og\u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=hommi&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>hommi<\/em> <\/a>og\u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=lesb%C3%ADa&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>lesb\u00eda<\/em><\/a>. \u00dea\u00f0 er ekki langt s\u00ed\u00f0an \u00feessi or\u00f0 voru mj\u00f6g ni\u00f0randi og m\u00e1ttu t.d. ekki heyrast <a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/17191997\">\u00ed \u00fatvarpi<\/a>. M\u00e1lv\u00f6ndunarmenn reyndu a\u00f0 hafa vit fyrir samkynhneig\u00f0u f\u00f3lki og <a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/17089660\">l\u00f6g\u00f0u til<\/a> a\u00f0 nota \u00ed sta\u00f0inn or\u00f0in <em>h\u00f3mi<\/em> og\u00a0<em>lespa<\/em>, og auk \u00feess nafnor\u00f0in <em>kynhv\u00f6rf<\/em> og <em>kynhvarfi<\/em> og l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>kynhvarfur<\/em>. \u00dea\u00f0 var ekki von a\u00f0 samkynhneigt f\u00f3lk s\u00e6tti sig vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri <a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/17195972\">tala\u00f0 ni\u00f0ur<\/a> til \u00feess \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. \u00dea\u00f0 h\u00e9lt sig vi\u00f0 or\u00f0in\u00a0<em>hommi<\/em> og\u00a0<em>lesb\u00eda<\/em> og me\u00f0 breyttu hugarfari \u00ed gar\u00f0 samkynhneig\u00f0ra hefur sta\u00f0a \u00feessara or\u00f0a l\u00edka breyst, \u00feannig a\u00f0 n\u00fa \u00feykja \u00feau g\u00f3\u00f0 og gild \u00ed almennri umr\u00e6\u00f0u.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki s\u00edst mikilv\u00e6gt a\u00f0 huga vel a\u00f0 or\u00f0anotkun \u00feegar tala\u00f0 er vi\u00f0 og um b\u00f6rn. \u00c9g \u00feekki menni sem f\u00e6ddist me\u00f0 \u00e1kve\u00f0na f\u00f6tlun sem olli h\u00e1ni \u00fdmsum \u00f3\u00fe\u00e6gindum og hugarangri. \u00deegar efnt var til leitar a\u00f0 <a href=\"https:\/\/fegurstaordid.hi.is\/\">fegursta or\u00f0inu<\/a> \u00ed \u00edslensku fyrir nokkrum \u00e1rum sag\u00f0ist h\u00e1n ekki vera \u00ed vafa um hva\u00f0a or\u00f0 h\u00e1n myndi velja sem lj\u00f3tasta or\u00f0 m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 var l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/?q=vanskapa%C3%B0ur&amp;size=100&amp;isBeygingar=on&amp;isAdvanced=false\"><em>vanskapa\u00f0ur<\/em><\/a>. \u00deetta or\u00f0 heyr\u00f0i h\u00e1n stundum nota\u00f0 um sj\u00e1lft sig \u00feegar h\u00e1n var barn og tengir \u00fdmsar \u00f3\u00fe\u00e6gilegar minningar vi\u00f0 \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Vitanlega kemur \u00fea\u00f0 stundum fyrir okkur a\u00f0 nota or\u00f0alag sem einhver \u00e1heyrandi e\u00f0a lesandi tekur n\u00e6rri s\u00e9r. En s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki af \u00e1setningi, heldur \u00feekkingar- e\u00f0a hugsunarleysi, tekur f\u00f3lk \u00fea\u00f0 yfirleitt <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/eg-teygi-mig-tha-i-papriku-og-segi-fra-kynfaerum-minum\">ekki illa upp<\/a>. Stundum er vi\u00f0 h\u00e6fi a\u00f0 bi\u00f0jast afs\u00f6kunar en a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 muna \u00feetta n\u00e6st. \u00cdslenskan \u00e1 \u00fea\u00f0 ekki skili\u00f0 a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 notu\u00f0 til a\u00f0 mei\u00f0a f\u00f3lk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12. \u00cdslensk m\u00e1lr\u00e6kt felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 snei\u00f0a hj\u00e1 or\u00f0um og m\u00e1lnotkun sem getur veri\u00f0 s\u00e6randi e\u00f0a \u00fatilokandi fyrir \u00e1kve\u00f0na \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsh\u00f3pa. \u00cd 65. grein Stj\u00f3rnarskr\u00e1r l\u00fd\u00f0veldisins \u00cdslands segir: \u201eAllir skulu vera jafnir fyrir l\u00f6gum og nj\u00f3ta mannr\u00e9ttinda \u00e1n tillits til kynfer\u00f0is, tr\u00faarbrag\u00f0a, sko\u00f0ana, \u00fej\u00f3\u00f0ernisuppruna, kyn\u00fe\u00e1ttar, litarh\u00e1ttar, efnahags, \u00e6tternis og st\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti. Konur og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635,158636],"tags":[],"class_list":["post-2123","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar","category-malraekt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2123"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4881,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions\/4881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}