{"id":2709,"date":"2020-06-04T22:46:42","date_gmt":"2020-06-04T22:46:42","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=2709"},"modified":"2020-06-04T23:02:56","modified_gmt":"2020-06-04T23:02:56","slug":"notum-ekki-islensku-gegn-folki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/06\/04\/notum-ekki-islensku-gegn-folki\/","title":{"rendered":"Notum ekki \u00edslensku gegn f\u00f3lki"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g skrifa\u00f0i n\u00fdlega <a href=\"https:\/\/kjarninn.is\/skodun\/2020-06-01-tolum-islensku-vid-utlendinga\/\">pistil<\/a> \u00fear sem \u00e9g hvatti f\u00f3lk til a\u00f0 tala \u00edslensku vi\u00f0 \u00fatlendinga sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 skipta strax yfir \u00ed ensku eins og \u00cdslendingum er gjarnt \u00feegar vi\u00f0m\u00e6landinn talar ekki fullkomna \u00edslensku. En \u00e9g var svo bl\u00e1eygur a\u00f0 \u00e9g haf\u00f0i ekki hugsa\u00f0 \u00fat \u00ed a\u00f0 \u00feetta er ekki endilega bara \u00f3\u00feolinm\u00e6\u00f0i og hugsunarleysi, heldur stundum nota\u00f0 \u00e1 me\u00f0vita\u00f0an h\u00e1tt til a\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far f\u00f3lki og gefa \u00fev\u00ed til kynna a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi ekki heima h\u00e9r, eins og kemur fram \u00ed <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2020\/06\/04\/skiptir_ekki_mali_hversu_vel_thu_talar_islensku\/\">vi\u00f0tali<\/a> vi\u00f0 Miriam Petru \u00d3marsd\u00f3ttur Awad \u00ed mbl.is \u00ed dag:<\/p>\n<p>\u201e\u201e[\u2026] \u00fea\u00f0 skipt\u00adir \u00ed raun ekki m\u00e1li hversu vel \u00fe\u00fa tal\u00adar \u00eds\u00adlensku, \u00fea\u00f0 er samt fullt af f\u00f3lki sem mun samt koma fram vi\u00f0 \u00feig eins og \u00fe\u00fa s\u00e9rt ekki \u00cdslend\u00ading\u00adur. Birt\u00ading\u00adar\u00admynd\u00adir for\u00add\u00f3ma eru mis\u00adjafn\u00adar en \u00fati\u00adlok\u00adun og nei\u00adkv\u00e6\u00f0ar at\u00adhuga\u00adsemd\u00adir eru hluti \u00feeirra,\u201c seg\u00adir Miriam.<\/p>\n<p>\u201eEitt af \u00fev\u00ed sem \u00fdtir und\u00adir til\u00adfinn\u00ading\u00adar um \u00fati\u00adlok\u00adun er til d\u00e6m\u00adis \u00feegar f\u00f3lk er \u00ed s\u00ed\u00adfellu \u00e1varpa\u00f0 \u00e1 ensku jafn\u00advel \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 svari \u00e1 \u00eds\u00adlensku e\u00f0a hafi jafn\u00advel byrja\u00f0 sam\u00adtali\u00f0 \u00e1 \u00eds\u00adlensku. Marg\u00adar h\u00f6f\u00f0u lent \u00ed \u00fev\u00ed, og \u00e9g hef sj\u00e1lft miki\u00f0 lent \u00ed \u00fev\u00ed, a\u00f0 f\u00f3lk tal\u00adar ensku vi\u00f0 mig a\u00f0 fyrra brag\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er samt alltaf veri\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 \u00fat\u00adlend\u00ading\u00adar \u00feurfi bara a\u00f0 l\u00e6ra \u00eds\u00adlensku og a\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 vera opn\u00adari fyr\u00adir \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk tali \u00eds\u00adlensku me\u00f0 hreim, sem er al\u00adveg r\u00e9tt, en \u00fea\u00f0 er samt bara \u00feannig a\u00f0 ef \u00fe\u00fa l\u00edt\u00adur \u00fat \u00e1 ein\u00adhvern h\u00e1tt \u00fe\u00e1 l\u00edt\u00adur f\u00f3lk \u00e1 \u00feig sem \u00fat\u00adlend\u00ading.\u201c\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er alvarlegt m\u00e1l \u00feegar \u00edslenskan er notu\u00f0 \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt. Vi\u00f0 megum aldrei nota \u00edslenskuna e\u00f0a takmarka\u00f0a \u00edslenskukunn\u00e1ttu til a\u00f0 mismuna f\u00f3lki. \u00dea\u00f0 er vanvir\u00f0ing vi\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 sem \u00feetta bitnar \u00e1 \u2013 og ekki s\u00ed\u00f0ur vanvir\u00f0ing vi\u00f0 \u00edslenskuna.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 sj\u00e1lfsagt a\u00f0 leitast vi\u00f0 a\u00f0 tala \u00edslensku vi\u00f0 \u00fatlendinga \u00e1 \u00fea\u00f0 ekki alltaf vi\u00f0, eins og Alondra Silva Mu\u00f1oz bendir \u00e1 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2020\/06\/04\/allar_mannverur_eiga_tilkall_til_virdingar\/\">vi\u00f0tali<\/a> \u00ed mbl.is \u00ed g\u00e6r \u00feegar h\u00fan er spur\u00f0 hva\u00f0 s\u00e9 \u00fea\u00f0 erfi\u00f0asta vi\u00f0 a\u00f0 vera inn\u00adflytj\u00adandi \u00e1 \u00cdslandi:<\/p>\n<p>\u201e\u201e\u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 finna jafn\u00adv\u00e6gi hva\u00f0 var\u00f0ar tungu\u00adm\u00e1li\u00f0. Tungu\u00adm\u00e1li\u00f0 get\u00adur veri\u00f0 eitt\u00adhva\u00f0 sem \u00fati\u00adlok\u00adar \u00feig og l\u00e6t\u00adur \u00fe\u00e9r l\u00ed\u00f0a eins og \u00fe\u00e9r s\u00e9 \u00fat\u00adh\u00fdst en \u00fea\u00f0 get\u00adur l\u00edka veri\u00f0 eitt\u00adhva\u00f0 sem f\u00f3lk deil\u00adir me\u00f0 \u00fe\u00e9r til \u00feess a\u00f0 l\u00e1ta \u00fe\u00e9r l\u00ed\u00f0a vel og vald\u00adefla \u00feig.\u201c<\/p>\n<p>H\u00fan seg\u00adir a\u00f0 marg\u00adir meini mj\u00f6g vel \u00feegar \u00feeir tala \u00eds\u00adlensku vi\u00f0 inn\u00adflytj\u00adend\u00adur og \u00fea\u00f0 geti l\u00e1ti\u00f0 \u00feeim l\u00ed\u00f0a vel.<\/p>\n<p>\u201eEn \u00ed viss\u00adum a\u00f0st\u00e6\u00f0um viltu kannski ekki tala \u00eds\u00adlensku vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00fa vilt ekki a\u00f0 neins kon\u00adar mis\u00adskiln\u00ading\u00adur eigi s\u00e9r sta\u00f0. Til d\u00e6m\u00adis inn\u00adan heil\u00adbrig\u00f0is\u00adkerf\u00adis\u00adins e\u00f0a \u00e1 mik\u00adil\u00adv\u00e6g\u00adum fundi \u00ed vinn\u00adunni.\u201c\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er skiljanlegt a\u00f0 f\u00f3lk \u00f3ttist misskilning vi\u00f0 sl\u00edkar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur og vilji \u00fev\u00ed for\u00f0ast a\u00f0 nota tungum\u00e1l sem \u00fea\u00f0 talar ekki reiprennandi. En hin hli\u00f0in \u00e1 m\u00e1linu er au\u00f0vita\u00f0 s\u00fa a\u00f0 vi\u00f0m\u00e6lendurnir hugsa eins \u2013 vilja nota tungum\u00e1l \u00fear sem \u00feeir eru \u00e1 heimavelli vi\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00fear sem misskilningur m\u00e1 ekki ver\u00f0a. Vandinn er hins vegar s\u00e1 a\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 sem l\u00e1gmarkar h\u00e6ttu \u00e1 misskilningi er ekki \u00fea\u00f0 sama hj\u00e1 b\u00e1\u00f0um a\u00f0ilum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er engin einf\u00f6ld lausn til \u00e1 \u00feessu. \u00cd heilbrig\u00f0iskerfinu er f\u00f3lk au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kja s\u00e9r nau\u00f0synlega \u00fej\u00f3nustu og \u00e1 r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 komi\u00f0 s\u00e9 til m\u00f3ts vi\u00f0 \u00fea\u00f0 eins og h\u00e6gt er. \u00deetta er fl\u00f3knara \u00ed samskiptum \u00e1 vinnusta\u00f0 \u2013 \u00fear er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a hlutverk sem f\u00f3lk velur s\u00e9r og \u00fea\u00f0 \u00e1 ekki s\u00f6mu kr\u00f6fu \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 geta tala\u00f0 anna\u00f0 tungum\u00e1l en opinbert m\u00e1l landsins.<\/p>\n<p>M\u00e1l af \u00feessu tagi ver\u00f0ur a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 leysa \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00edslenskan s\u00e9 alltaf v\u00edkjandi, en jafnframt \u00e1n \u00feess a\u00f0 broti\u00f0 s\u00e9 \u00e1 r\u00e9tti f\u00f3lks e\u00f0a \u00fea\u00f0 haft afskipt. Og \u00fea\u00f0 \u00e1 a\u00f0 vera h\u00e6gt, ef haf\u00f0ar eru \u00ed hei\u00f0ri grundvallarreglur \u00ed mannlegum samskiptum \u2013 umbur\u00f0arlyndi, tillitssemi, sveigjanleiki, og vir\u00f0ing fyrir \u00f6\u00f0ru f\u00f3lki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g skrifa\u00f0i n\u00fdlega pistil \u00fear sem \u00e9g hvatti f\u00f3lk til a\u00f0 tala \u00edslensku vi\u00f0 \u00fatlendinga sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 skipta strax yfir \u00ed ensku eins og \u00cdslendingum er gjarnt \u00feegar vi\u00f0m\u00e6landinn talar ekki fullkomna \u00edslensku. En \u00e9g var svo bl\u00e1eygur a\u00f0 \u00e9g haf\u00f0i ekki hugsa\u00f0 \u00fat \u00ed a\u00f0 \u00feetta er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-2709","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2709"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2715,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2709\/revisions\/2715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}