{"id":2721,"date":"2020-07-09T17:41:20","date_gmt":"2020-07-09T17:41:20","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=2721"},"modified":"2020-09-30T16:31:55","modified_gmt":"2020-09-30T16:31:55","slug":"samtengdir-tviburar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/07\/09\/samtengdir-tviburar\/","title":{"rendered":"Samtengdir tv\u00edburar"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd\u00a0<i>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/i>\u00a0var fyrr \u00ed sumar\u00a0<a href=\"https:\/\/www.frettabladid.is\/frettir\/elstu-samtengdu-tviburar-heims-latnir\/\">sagt fr\u00e1 \u00fev\u00ed<\/a>\u00a0a\u00f0 \u201eelstu samtengdu tv\u00edburar heims\u201c v\u00e6ru l\u00e1tnir. \u00ddmsum fannst \u00feetta\u00a0<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/1395992847329077\/permalink\/2568295033432180\/\">\u00f3e\u00f0lilegt<\/a>\u00a0og bentu \u00e1 a\u00f0 \u00e1 \u00edslensku v\u00e6ri venja a\u00f0 tala um\u00a0<i>samvaxna tv\u00edbura<\/i>\u00a0frekar en\u00a0<i>samtengda<\/i>. \u00c1\u00a0<i>t\u00edmarit.is<\/i>\u00a0er a\u00f0eins eitt d\u00e6mi um\u00a0<i>samtengda tv\u00edbura<\/i>, fr\u00e1 2001. Aftur \u00e1 m\u00f3ti eru yfir 250 d\u00e6mi um or\u00f0alagi\u00f0\u00a0<i>samvaxnir tv\u00edburar<\/i>, \u00fea\u00f0 elsta fr\u00e1 lokum 19. aldar. \u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 l\u00f6ng og r\u00edk hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed or\u00f0alagi (\u00fe\u00f3tt\u00a0<i>s\u00edamstv\u00edburar<\/i> s\u00e9 reyndar langalgengasta or\u00f0i\u00f0, me\u00f0 yfir 600 d\u00e6mi), og sj\u00e1lfsagt hefur m\u00f6rgum virst sem einfaldlega v\u00e6ri h\u00e9r \u00e1 fer\u00f0 <a href=\"https:\/\/time.com\/5863354\/galyon-twins-ohio-conjoined-die\/\">hr\u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ing<\/a>\u00a0\u00e1 enska heitinu sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a,\u00a0<a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/leit\/conjoined%20twins\"><i>conjoined twins<\/i><\/a>. En \u00feetta er ekki alveg svo einfalt.<\/p>\n<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/\">\u00cd\u00f0or\u00f0abankanum<\/a>\u00a0er enska heiti\u00f0\u00a0<i>conjoined twins<\/i>\u00a0nefnilega \u00fe\u00fdtt sem\u00a0<i>samtengdir tv\u00edburar<\/i>. S\u00fa \u00fe\u00fd\u00f0ing er komin \u00far\u00a0<i>\u00cd\u00f0or\u00f0asafni l\u00e6kna<\/i>\u00a0og varla h\u00e6gt a\u00f0 telja hana ranga, \u00fe\u00f3tt or\u00f0alagi\u00f0\u00a0<i>samvaxnir tv\u00edburar<\/i>\u00a0s\u00e9 \u00ed betra samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00edslenska m\u00e1lhef\u00f0. \u00c1st\u00e6\u00f0a \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 or\u00f0alag er ekki nota\u00f0 \u00ed\u00a0<i>\u00cd\u00f0or\u00f0asafni l\u00e6kna<\/i>\u00a0er v\u00e6ntanlega s\u00fa a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur ekki \u00fe\u00f3tt n\u00f3gu n\u00e1kv\u00e6mt fr\u00e1 fr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i. Samtengdir tv\u00edburar eru nefnilega strangt teki\u00f0 ekki samvaxnir. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeir eru samtengdir er s\u00fa a\u00f0 okfruma (frj\u00f3vga\u00f0 egg) hefur ekki skipt s\u00e9r fullkomlega. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki um \u00fea\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a a\u00f0 tv\u00edburarnir hafi \u201evaxi\u00f0 saman\u201c eins og or\u00f0i\u00f0\u00a0<i>samvaxnir<\/i>\u00a0gefur \u00ed skyn og \u00feess vegna hefur \u00fe\u00f3tt e\u00f0lilegra a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0\u00a0<i>samtengdir<\/i>\u00a0sem er hlutlausara.<\/p>\n<p>Fagm\u00e1l og \u00ed\u00f0or\u00f0 l\u00fata \u00f6\u00f0rum l\u00f6gm\u00e1lum en almennt m\u00e1l. \u00cd\u00f0or\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 hafa n\u00e1kv\u00e6ma merkingu og mega ekki vera villandi. \u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir um almennt m\u00e1l \u2013 \u00fea\u00f0 er oft \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9tt\u201c \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt og uppfullt af or\u00f0um sem halda m\u00e1 fram a\u00f0 standist ekki fr\u00e6\u00f0ilega. En \u00fea\u00f0 er allt \u00ed lagi \u2013 or\u00f0 \u00ed almennu m\u00e1li merkja \u00fea\u00f0 sem m\u00e1lsamf\u00e9lagi\u00f0 l\u00e6tur \u00feau merkja, ekki \u00fea\u00f0 sem \u00ed\u00f0or\u00f0anefndir \u00e1kve\u00f0a a\u00f0 \u00feau merki. \u00deeirra l\u00f6gsaga n\u00e6r a\u00f0eins til \u00ed\u00f0or\u00f0anna. \u00c1 hinn b\u00f3ginn eru til \u00fdmis or\u00f0 sem eru b\u00e6\u00f0i notu\u00f0 \u00ed almennu m\u00e1li og einnig sem \u00ed\u00f0or\u00f0 og \u00fea\u00f0 getur vissulega st\u00f6ku sinnum skapa\u00f0 vanda \u2013 s\u00e9rstaklega ef f\u00f3lk f\u00e6rir skilgreiningu \u00ed\u00f0or\u00f0sins yfir \u00e1 notkun \u00feess \u00ed almennu m\u00e1li \u00fear sem h\u00fan \u00e1 ekki vi\u00f0.<\/p>\n<p>H\u00e9r h\u00f6fum vi\u00f0 \u00e1hugavert d\u00e6mi um \u00f3samr\u00e6mi milli almenns m\u00e1ls og fagm\u00e1ls. \u00cd almennu m\u00e1li er hef\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um\u00a0<i>samvaxna tv\u00edbura<\/i>, en \u00ed fagm\u00e1linu er tala\u00f0 um\u00a0<i>samtengda tv\u00edbura<\/i>. Hvort tveggja er \u201er\u00e9tt\u201c \u00ed einhverjum skilningi, en \u00fea\u00f0 m\u00e1 velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvorn kostinn s\u00e9 e\u00f0lilegra a\u00f0 velja \u00ed bla\u00f0afr\u00e9tt. Hvort er mikilv\u00e6gara a\u00f0 fylgja hef\u00f0 almenns m\u00e1ls e\u00f0a nota or\u00f0 \u00far fagm\u00e1li sem er fr\u00e6\u00f0ilega \u201er\u00e9ttara\u201c? Bla\u00f0ama\u00f0urinn \u00fearf a\u00f0 meta \u00feetta hverju sinni \u2013 og huga \u00fe\u00e1 b\u00e6\u00f0i a\u00f0 hagsmunum lesenda og \u00edslenskunnar. Er hugsanlega h\u00e6gt a\u00f0 t\u00falka almenna or\u00f0i\u00f0 \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 feli \u00ed s\u00e9r einhverja ford\u00f3ma? Er \u00ed\u00f0or\u00f0i\u00f0 svo framandi a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 l\u00edklegt til a\u00f0 torvelda skilning \u00e1 fr\u00e9ttinni? O.s.frv. \u00dearna er ekkert einhl\u00edtt svar til, en mikilv\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00feetta \u00ed huga.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd\u00a0Fr\u00e9ttabla\u00f0inu\u00a0var fyrr \u00ed sumar\u00a0sagt fr\u00e1 \u00fev\u00ed\u00a0a\u00f0 \u201eelstu samtengdu tv\u00edburar heims\u201c v\u00e6ru l\u00e1tnir. \u00ddmsum fannst \u00feetta\u00a0\u00f3e\u00f0lilegt\u00a0og bentu \u00e1 a\u00f0 \u00e1 \u00edslensku v\u00e6ri venja a\u00f0 tala um\u00a0samvaxna tv\u00edbura\u00a0frekar en\u00a0samtengda. \u00c1\u00a0t\u00edmarit.is\u00a0er a\u00f0eins eitt d\u00e6mi um\u00a0samtengda tv\u00edbura, fr\u00e1 2001. Aftur \u00e1 m\u00f3ti eru yfir 250 d\u00e6mi um or\u00f0alagi\u00f0\u00a0samvaxnir tv\u00edburar, \u00fea\u00f0 elsta fr\u00e1 lokum 19. aldar. \u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-2721","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2721","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2721"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2721\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3003,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2721\/revisions\/3003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2721"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2721"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2721"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}