{"id":2817,"date":"2020-08-10T21:01:16","date_gmt":"2020-08-10T21:01:16","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=2817"},"modified":"2021-09-11T13:12:39","modified_gmt":"2021-09-11T13:12:39","slug":"eg-er-a-sextugnum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/08\/10\/eg-er-a-sextugnum\/","title":{"rendered":"\u00c9g er \u00e1 sextugnum"},"content":{"rendered":"<p>Einu sinni var hringt \u00ed mig fr\u00e1 \u201eReykjav\u00edk s\u00ed\u00f0degis\u201c \u00e1 <em>Bylgjunni<\/em> til a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/k\/964855a8-9ee8-45a8-a688-093acf18b8d0-1597076199273\">r\u00e6\u00f0a<\/a> um \u00fe\u00e1 \u00edslensku m\u00e1lvenju sem f\u00f3lk er \u00f3\u00e1n\u00e6g\u00f0ast me\u00f0, a\u00f0 s\u00f6gn umsj\u00f3narmanna \u00fe\u00e1ttarins \u2013 sem s\u00e9, a\u00f0 f\u00f3lk milli \u00fer\u00edtugs og fertugs er <em>\u00e1<\/em> <em>fertugsaldri<\/em> o.s.frv. M\u00f6rgum finnst a\u00f0 me\u00f0 \u00feessu s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 gera f\u00f3lk eldra en \u00fea\u00f0 er og bera \u00feetta saman vi\u00f0 t.d. ensku \u00fear sem f\u00f3lk \u00e1 \u00feessum aldri er <em>in his\/her thirties<\/em>, e\u00f0a d\u00f6nsku \u00fear sem f\u00f3lk er <em>i trediverne<\/em>. Or\u00f0i\u00f0 <em>fertugsaldur<\/em> g\u00e6ti \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r alveg eins merkt \u201amilli fertugs og fimmtugs\u2018 \u2013 \u00fea\u00f0 er ekkert \u201er\u00f6kr\u00e9ttara\u201c a\u00f0 <em>\u00e1 fertugsaldri<\/em> merki \u201a\u00e1ratuginn \u00e1 undan fertugu\u2018 frekar en \u201a\u00e1ratuginn \u00e1 eftir fertugu\u2018. \u00dea\u00f0 er bara m\u00e1lvenja a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi fyrrnefndu merkinguna.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3 er <em>tv\u00edtugsaldur<\/em> s\u00e9r \u00e1 b\u00e1ti. \u00dea\u00f0 m\u00e6tti \u00e6tla a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed v\u00e6ri \u00e1tt vi\u00f0 annan \u00e1ratuginn \u00ed l\u00edfi f\u00f3lks, fr\u00e1 10-20 \u00e1ra aldurs, en f\u00e1um dytti \u00ed hug a\u00f0 segja a\u00f0 10-12 \u00e1ra barn v\u00e6ri <em>\u00e1 tv\u00edtugsaldri<\/em>. Or\u00f0ab\u00f3kum ber reyndar ekki alveg saman um merkingu or\u00f0sins \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> er h\u00fan s\u00f6g\u00f0 \u201aaldur manns sem er kominn n\u00e1l\u00e6gt tv\u00edtugu (t.d. fr\u00e1 16\u201318 \u00e1ra aldri)\u2018 en \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> segir \u201aaldurinn kringum tv\u00edtugt\u2018. \u00c9g hef \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 vi\u00f0 myndum s\u00ed\u00f0ur nota <em>\u00e1 tv\u00edtugsaldri<\/em> um f\u00f3lk sem vi\u00f0 vitum a\u00f0 er or\u00f0i\u00f0 tv\u00edtugt. Hins vegar get \u00e9g sagt <em>hann<\/em>\/<em>h\u00fan er \u00e1 tv\u00edtugsaldri<\/em> um f\u00f3lk sem \u00e9g veit ekki n\u00e1kv\u00e6man aldur \u00e1, \u00e1n \u00feess a\u00f0 telja endilega a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 innan vi\u00f0 tv\u00edtugt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 eru l\u00edka eitthva\u00f0 skiptar sko\u00f0anir um \u00fea\u00f0 hven\u00e6r f\u00f3lk f\u00e6rist af einum \u00e1ratug \u00e1 annan. Stundum er \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 f\u00f3lk komist ekki <em>\u00e1 fimmtugsaldur<\/em> fyrr en \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur fj\u00f6rut\u00edu og eins \u00e1rs \u2013 f\u00f3lk sem er \u00e1 fertugasta og fyrsta \u00e1ri <em>standi \u00e1 fertugu<\/em>. \u00c9g hef aldrei s\u00e9\u00f0 nein r\u00f6k fyrir \u00feessu og hallast helst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 uppfinning f\u00f3lks sem vill fresta \u00fev\u00ed \u00ed lengstu l\u00f6g a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 komi\u00f0 \u00e1 n\u00fdjan \u00e1ratug. En hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed l\u00ed\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 \u00feessi s\u00e9r\u00edslenska m\u00e1lvenja, a\u00f0 mi\u00f0a vi\u00f0 efri tuginn, er \u00feyrnir \u00ed augum margra, og \u00e9g hef jafnvel s\u00e9\u00f0 hugmyndir um a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feyrfti a\u00f0 breyta merkingu umr\u00e6ddra or\u00f0a.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 er meira en a\u00f0 segja \u00fea\u00f0 a\u00f0 breyta m\u00e1lvenju af \u00feessu tagi. Ef vi\u00f0 hugsu\u00f0um okkur a\u00f0 \u00feetta breyttist \u2013 anna\u00f0hvort vegna me\u00f0vita\u00f0rar \u00e1kv\u00f6r\u00f0unar einhverra m\u00e1lfarsyfirvalda (hver svo sem \u00feau \u00e6ttu a\u00f0 vera) e\u00f0a sm\u00e1tt og sm\u00e1tt \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu \u2013 \u00feannig a\u00f0 <em>\u00e1 fertugsaldri<\/em> f\u00e6ri a\u00f0 merkja aldurinn milli fertugs og fimmtugs, \u00fe\u00e1 g\u00e6ti \u00fea\u00f0 vissulega gengi\u00f0 \u00feegar breytingin v\u00e6ri afsta\u00f0in. En me\u00f0an breytingin v\u00e6ri a\u00f0 ganga yfir (og \u00fea\u00f0 g\u00e6ti teki\u00f0 langan t\u00edma) yr\u00f0i \u00feetta endalaus ruglingur \u2013 vi\u00f0 myndum aldrei vita hvort veri\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 nota or\u00f0in \u00ed \u201eg\u00f6mlu\u201c e\u00f0a \u201en\u00fdju\u201c merkingunni.<\/p>\n<p>Eina lei\u00f0in \u00fat \u00far \u00feessu v\u00e6ri \u00fev\u00ed a\u00f0 taka upp n\u00fd or\u00f0 sem k\u00e6mu \u00ed sta\u00f0 \u00feeirra sem vi\u00f0 notum n\u00fa. \u00c9g hef s\u00e9\u00f0 till\u00f6gur um a\u00f0 n\u00fdta spilaheiti \u00ed \u00feetta og segja t.d. <em>\u00e9g er \u00e1 fjarkanum<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>\u00e9g er \u00e1 fimmtugsaldri<\/em>. En annar m\u00f6guleiki v\u00e6ri a\u00f0 b\u00faa til nafnor\u00f0 \u00far l\u00fdsingaror\u00f0unum <em>tv\u00edtugur<\/em>, <em>\u00fer\u00edtugur<\/em> o.s.frv. \u2013 segja <em>\u00e9g er \u00e1 tv\u00edtugnum <\/em>\/ <em>\u00fer\u00edtugnum<\/em> o.s.frv. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri reyndar ekki h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>\u00e1ttr\u00e6\u00f0ur<\/em>, <em>n\u00edr\u00e6\u00f0ur<\/em> og <em>t\u00edr\u00e6\u00f0ur<\/em> \u00e1 \u00feann h\u00e1tt heldur yr\u00f0i a\u00f0 segja <em>\u00e1 \u00e1tttugnum<\/em> \/ <em>n\u00edtugnum<\/em> \/ <em>t\u00edtugnum<\/em>. Samkv\u00e6mt \u00feessu v\u00e6ri \u00e9g n\u00fana <em>\u00e1<\/em> (<em>mi\u00f0jum<\/em>)<em> sextugnum <\/em>\u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vera <em>\u00e1 sj\u00f6tugsaldri <\/em>e\u00f0a <em>h\u00e1lfsj\u00f6tugur<\/em> \u2013 \u00e9g g\u00e6ti alveg fellt mig vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Hva\u00f0 segi\u00f0 \u00fei\u00f0?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Einu sinni var hringt \u00ed mig fr\u00e1 \u201eReykjav\u00edk s\u00ed\u00f0degis\u201c \u00e1 Bylgjunni til a\u00f0 r\u00e6\u00f0a um \u00fe\u00e1 \u00edslensku m\u00e1lvenju sem f\u00f3lk er \u00f3\u00e1n\u00e6g\u00f0ast me\u00f0, a\u00f0 s\u00f6gn umsj\u00f3narmanna \u00fe\u00e1ttarins \u2013 sem s\u00e9, a\u00f0 f\u00f3lk milli \u00fer\u00edtugs og fertugs er \u00e1 fertugsaldri o.s.frv. M\u00f6rgum finnst a\u00f0 me\u00f0 \u00feessu s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 gera f\u00f3lk eldra en \u00fea\u00f0 er og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-2817","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2817","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2817"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2817\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3984,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2817\/revisions\/3984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}