{"id":3111,"date":"2020-11-02T09:22:17","date_gmt":"2020-11-02T09:22:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3111"},"modified":"2020-11-02T09:22:17","modified_gmt":"2020-11-02T09:22:17","slug":"utangards","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/11\/02\/utangards\/","title":{"rendered":"Utangar\u00f0s"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 alast upp \u00e1 nor\u00f0lensku frams\u00f3knarheimili \u00e1 sj\u00f6unda og \u00e1ttunda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar var vitanlega keyptur \u00fear <em>Dagur<\/em>, bla\u00f0 frams\u00f3knarmanna \u00e1 Akureyri \u2013 sem \u00e9g las m\u00e9r til \u00e1n\u00e6gju. Eitt \u00fea\u00f0 skemmtilegasta \u00ed \u00fev\u00ed bla\u00f0i voru fr\u00e9ttir fr\u00e1 fr\u00e9ttaritara bla\u00f0sins \u00ed \u00deistilfir\u00f0i, \u00d3la \u00e1 Gunnarsst\u00f6\u00f0um, sem skrifa\u00f0i mj\u00f6g skemmtilega um hvers kyns st\u00f3ra og sm\u00e1a atbur\u00f0i \u00fear \u00ed sveitinni. Ein eftirminnilegasta <a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/19075839\">fr\u00e9tt<\/a> \u00d3la haf\u00f0i fyrirs\u00f6gnina \u201eNegri \u00ed \u00deistilfir\u00f0i\u201c. \u00dear var innan um a\u00f0rar sveitarfr\u00e9ttir sagt fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1 Gunnarsst\u00f6\u00f0um v\u00e6ri vetrarma\u00f0ur fr\u00e1 Gana, svartur \u00e1 h\u00f6rund, \u201eog mun \u00fea\u00f0 l\u00edklega heldur sjaldg\u00e6f sj\u00f3n h\u00e9r \u00e1 landi\u201c.<\/p>\n<p>\u00c1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum hefur oft veri\u00f0 vitna\u00f0 \u00ed \u00feessa fyrirs\u00f6gn, \u201eNegri \u00ed \u00deistilfir\u00f0i\u201c, \u00fdmist til a\u00f0 hneykslast \u00e1 henni e\u00f0a gera gys a\u00f0 henni. Hvort tveggja er \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust og algerlega \u00ed \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 anda fr\u00e9ttarinnar. Fr\u00e1s\u00f6gnin \u00fear er gamans\u00f6m og \u00e1n nokkurra ford\u00f3ma \u2013 <em>negri<\/em> var einfaldlega \u00fea\u00f0 or\u00f0 sem var nota\u00f0 \u00e1 \u00feessum t\u00edma, a.m.k. \u00fea\u00f0 or\u00f0 sem eldra f\u00f3lk haf\u00f0i alist upp vi\u00f0, r\u00e9tt eins og vi\u00f0 t\u00f6lu\u00f0um um <em>kynvillinga<\/em> eins og ekkert v\u00e6ri sj\u00e1lfsag\u00f0ara. En t\u00edmarnir breytast og or\u00f0 eins og <em>negri<\/em>, <em>kynvillingur<\/em>, <em>f\u00e1viti<\/em> og \u00f6nnur sl\u00edk \u00feykja ekki vi\u00f0 h\u00e6fi \u00ed opinberri umr\u00e6\u00f0u lengur \u2013 sem betur fer. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki a\u00f0 einhver illur hugur hafi veri\u00f0 bak vi\u00f0 notkun \u00feeirra \u00e1 s\u00ednum t\u00edma.<\/p>\n<p>\u00c1 vef \u00dej\u00f3\u00f0skr\u00e1r \u00cdslands er or\u00f0i\u00f0 <em>utangar\u00f0sskr\u00e1 <\/em>nota\u00f0 yfir skr\u00e1 um f\u00f3lk sem \u00fearf a\u00f0 skr\u00e1 vegna t\u00edmabundinnar b\u00fasetu en fer ekki inn \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0skr\u00e1. Or\u00f0i\u00f0 <em>utangar\u00f0sskr\u00e1<\/em> vir\u00f0ist hafa veri\u00f0 \u00ed notkun \u00ed meira en 30 \u00e1r en \u00ed n\u00fdjum l\u00f6gum um skr\u00e1ningu einstaklinga sem t\u00f3ku gildi 1. jan\u00faar sl. er or\u00f0i\u00f0 <em>kerfiskennit\u00f6luskr\u00e1 <\/em>nota\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn \u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>utangar\u00f0sskr\u00e1<\/em> vir\u00f0ist \u00fe\u00f3 ekki hafa veri\u00f0 \u00ed eldri l\u00f6gum.\u00a0\u00dea\u00f0 leikur varla vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>utangar\u00f0sskr\u00e1<\/em> er gildishla\u00f0i\u00f0 og hefur hugrenningatengsl vi\u00f0 or\u00f0 eins og <em>utangar\u00f0sma\u00f0ur<\/em>, <em>utangar\u00f0sf\u00f3lk<\/em> og \u00f6nnur sl\u00edk.<\/p>\n<p>\u00c9g legg \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00e9g hef enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 einhver illur hugur b\u00fai a\u00f0 baki \u00feessari or\u00f0anotkun. En h\u00fan er barn s\u00edns t\u00edma, r\u00e9tt eins og or\u00f0in sem \u00e9g nefndi \u00e1\u00f0ur. \u00deess vegna er \u00f3vi\u00f0unandi a\u00f0 \u00feetta or\u00f0 s\u00e9 nota\u00f0 \u00e1 vef opinberrar stofnunar, s\u00e9rstaklega \u00feegar anna\u00f0 or\u00f0 er nota\u00f0 um fyrirb\u00e6ri\u00f0 \u00ed gildandi l\u00f6gum. \u00deetta minnir okkur \u00e1 hva\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 er m\u00e1ttugt t\u00e6ki \u2013 til g\u00f3\u00f0s og ills. Me\u00f0 or\u00f0anotkun okkar og or\u00f0avali getum vi\u00f0, vitandi e\u00f0a \u00f3afvitandi, m\u00f3ta\u00f0 b\u00e6\u00f0i okkar eigin hugmyndir og sko\u00f0anir annarra. \u00deess vegna \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 g\u00e6ta okkar vel \u00feegar r\u00e6tt er um vi\u00f0kv\u00e6m \u00e1lita- og deilum\u00e1l.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 alast upp \u00e1 nor\u00f0lensku frams\u00f3knarheimili \u00e1 sj\u00f6unda og \u00e1ttunda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar var vitanlega keyptur \u00fear Dagur, bla\u00f0 frams\u00f3knarmanna \u00e1 Akureyri \u2013 sem \u00e9g las m\u00e9r til \u00e1n\u00e6gju. Eitt \u00fea\u00f0 skemmtilegasta \u00ed \u00fev\u00ed bla\u00f0i voru fr\u00e9ttir fr\u00e1 fr\u00e9ttaritara bla\u00f0sins \u00ed \u00deistilfir\u00f0i, \u00d3la \u00e1 Gunnarsst\u00f6\u00f0um, sem skrifa\u00f0i mj\u00f6g skemmtilega um hvers kyns [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3112,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3111\/revisions\/3112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}