{"id":3123,"date":"2020-11-04T15:54:19","date_gmt":"2020-11-04T15:54:19","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3123"},"modified":"2021-05-06T11:24:51","modified_gmt":"2021-05-06T11:24:51","slug":"hin-nordurlondin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/11\/04\/hin-nordurlondin\/","title":{"rendered":"Hin Nor\u00f0url\u00f6ndin"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>\u00a0<a href=\"http:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66674\">segir<\/a>: \u201e<b>Nor\u00f0url\u00f6nd<\/b>\u00a0eru ein heild og \u00cdsland er venjulega tali\u00f0 hluti hennar. Fleirt\u00f6luor\u00f0i\u00f0 Nor\u00f0url\u00f6nd, \u00ed \u00feessari merkingu, er ekki fleirtala or\u00f0sins Nor\u00f0urland [\u2026]. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feetta stenst ekki a\u00f0 segja a\u00f0 Noregur s\u00e9 eitt \u201eNor\u00f0urland\u201c, Danm\u00f6rk s\u00e9 anna\u00f0 \u201eNor\u00f0urland\u201c o.s.frv. [\u2026] \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 segja a\u00f0 \u201e\u00ferj\u00fa Nor\u00f0url\u00f6nd\u201c s\u00e9u \u00ed Evr\u00f3pusambandinu m\u00e1 t.a.m. tala um \u00ferj\u00e1r norr\u00e6nar \u00fej\u00f3\u00f0ir e\u00f0a \u00ferj\u00fa norr\u00e6n r\u00edki \u00ed Evr\u00f3pusambandinu. \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 segja a\u00f0 kona fr\u00e1 \u201eeinu Nor\u00f0urlandanna\u201c s\u00e9 framkv\u00e6mdastj\u00f3ri hj\u00e1 Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0unum m\u00e1 t.d. tala um a\u00f0 kona fr\u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndunum e\u00f0a kona fr\u00e1 einhverju norr\u00e6nu landanna s\u00e9 framkv\u00e6mdastj\u00f3ri hj\u00e1 Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0unum.\u201c<\/p>\n<p>H\u00e9r er sem s\u00e9 sagt a\u00f0 ekki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 tala um\u00a0<i>eitt Nor\u00f0urland<\/i>,\u00a0<i>\u00ferj\u00fa Nor\u00f0url\u00f6nd<\/i>\u00a0o.s.frv. vegna \u00feess a\u00f0\u00a0<i>Nor\u00f0url\u00f6nd\u00a0<\/i>sem heiti \u00e1 h\u00f3pi r\u00edkja s\u00e9 ekki fleirtala af\u00a0<i>Nor\u00f0urland<\/i>. \u00deetta m\u00e1 til sanns vegar f\u00e6ra, enda er \u00fea\u00f0 ekki heldur almenn m\u00e1lvenja a\u00f0 nota eint\u00f6luna\u00a0<i>Nor\u00f0urland\u00a0<\/i>\u00ed \u00feessari merkingu. Sl\u00edk d\u00e6mi koma vissulega fyrir \u2013 \u201eSv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 er \u00fea\u00f0 Nor\u00f0urland sem tekur vi\u00f0 flestu fl\u00f3ttaf\u00f3lki\u201c, \u201eHafa s\u00f6mu r\u00e9ttindi og heimamenn \u00ed \u00fev\u00ed Nor\u00f0urlandi sem \u00feeir dveljast \u00ed\u201c, o.fl. \u2013 en eru sjaldg\u00e6f. En \u00ed d\u00e6mum eins og\u00a0<i>eitt Nor\u00f0urlandanna<\/i>\u00a0og\u00a0<i>\u00e1 hinum Nor\u00f0url\u00f6ndunum<\/i>\u00a0er alls ekkert veri\u00f0 a\u00f0 nota eint\u00f6luna\u00a0<i>Nor\u00f0urland<\/i>. Hva\u00f0 er \u00fe\u00e1 a\u00f0 \u00feeim?<\/p>\n<p>\u00c1 bak vi\u00f0 andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 sl\u00edk d\u00e6mi hl\u00fdtur a\u00f0 liggja s\u00fa hugmynd a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c a\u00f0 tala um\u00a0<i>eitt Nor\u00f0urlandanna<\/i>\u00a0e\u00f0a\u00a0<i>hin Nor\u00f0url\u00f6ndin\u00a0<\/i>vegna \u00feess a\u00f0 heiti\u00f0\u00a0<i>Nor\u00f0url\u00f6nd<\/i>\u00a0v\u00edsi til heildar, ekki einstakra landa. Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um\u00a0<i>eitt<\/i>\u00a0<i>Nor\u00f0urlandanna<\/i>\u00a0s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 brj\u00f3ta \u00feessa heild upp \u00ed\u00a0<i>eitt Nor\u00f0urland<\/i>,\u00a0<i>anna\u00f0 Nor\u00f0urland\u00a0<\/i>o.s.frv. En vi\u00f0 getum bori\u00f0 \u00feetta saman vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0\u00a0<i>hj\u00f3n<\/i>. \u00dea\u00f0 er fleirt\u00f6luor\u00f0 sem \u00e1 s\u00e9r enga eint\u00f6lu, r\u00e9tt eins og\u00a0<i>Nor\u00f0url\u00f6nd<\/i>. \u00dea\u00f0 kemur samt ekki \u00ed veg fyrir a\u00f0 vi\u00f0 getum tala\u00f0 um\u00a0<i>anna\u00f0 hj\u00f3nanna<\/i>\u00a0og\u00a0<i>b\u00e6\u00f0i hj\u00f3nin\u00a0<\/i>\u00e1n \u00feess a\u00f0 nokkur geri athugasemd vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00c9g s\u00e9 ekki muninn \u00e1 \u00fev\u00ed og a\u00f0 tala um\u00a0<i>eitt Nor\u00f0urlandanna<\/i>\u00a0og\u00a0<i>\u00f6ll Nor\u00f0url\u00f6ndin<\/i>.<\/p>\n<p>L\u00edtum einnig \u00e1 setningar eins og \u00feessa, \u00far\u00a0<i>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi\u00a0<\/i>1849: \u201eB\u00fai\u00f0 a\u00f0 kveykja, b\u00f3ndinn \u00e1 hj\u00f3nar\u00faminu, smalinn sofandi, hitt f\u00f3lki\u00f0 vakandi og vi\u00f0 vinnu.\u201c H\u00e9r eru b\u00f3ndinn og smalinn hluti af heimilisf\u00f3lkinu, en til vi\u00f0b\u00f3tar er \u201ehitt f\u00f3lki\u00f0\u201c. Setningar af \u00feessu tagi eru au\u00f0vita\u00f0 mj\u00f6g algengar \u00ed m\u00e1linu og aldrei ger\u00f0ar athugasemdir vi\u00f0 \u00fe\u00e6r. En \u00e9g s\u00e9 engan mun \u00e1 \u00feessu og t.d. \u201eSj\u00e1lfsagt vir\u00f0ist a\u00f0 \u00cdsland gangi a\u00f0 svona samningum vi\u00f0 hin Nor\u00f0url\u00f6ndin\u201c \u00ed\u00a0<i>I\u00f0unni\u00a0<\/i>1926 \u2013 og \u00f3tal \u00f6\u00f0rum samb\u00e6rilegum. \u00dearna er gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00cdsland s\u00e9 hluti af Nor\u00f0url\u00f6ndunum, en til vi\u00f0b\u00f3tar eru \u201ehin Nor\u00f0url\u00f6ndin\u201c. B\u00e6\u00f0i\u00a0<i>f\u00f3lk<\/i>\u00a0og\u00a0<i>Nor\u00f0url\u00f6nd<\/i> eru heild, en samt er h\u00e6gt a\u00f0 tala um einstakar einingar \u00ed \u00feessari heild. \u00cd kverinu <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>er l\u00edka sagt r\u00e9tt a\u00f0 segja \u201eF\u00f3lkinu \u00feykir v\u00e6nt <em>hverju<\/em> um anna\u00f0\u201c.<\/p>\n<div class=\"bi6gxh9e\">\n<p><span class=\"d2edcug0 hpfvmrgz qv66sw1b c1et5uql rrkovp55 jq4qci2q a3bd9o3v knj5qynh oo9gr5id\">\u00dea\u00f0 m\u00e1 vel halda \u00fev\u00ed fram m\u00edn vegna a\u00f0<i>\u00a0hin Nor\u00f0url\u00f6ndin<\/i>,\u00a0<i>\u00f6ll Nor\u00f0url\u00f6nd<\/i>,\u00a0<i>m\u00f6rg Nor\u00f0urlandanna<\/i>\u00a0og hli\u00f0st\u00e6\u00f0 samb\u00f6nd s\u00e9u ekki \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c \u2013 og sama hl\u00fdtur \u00fe\u00e1 a\u00f0 gilda um\u00a0<i>b\u00e6\u00f0i hj\u00f3nin<\/i>,\u00a0<i>hitt f\u00f3lki\u00f0<\/i>\u00a0o.s.frv. En \u00fea\u00f0 skiptir bara engu m\u00e1li. \u00dea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 t\u00edna til <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/09\/01\/af-rokrettu-mali\/\">\u00f3tal d\u00e6mi<\/a> um \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9tt\u201c m\u00e1l, sem \u00fej\u00f3nar \u00fe\u00f3 fullkomlega tilgangi s\u00ednum og er vi\u00f0urkennt \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu. S\u00fa hugmynd e\u00f0a krafa\u00a0a\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 eigi alltaf a\u00f0 vera \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c ber vott um dj\u00fapst\u00e6\u00f0an en almennan misskilning \u00e1 e\u00f0li tungum\u00e1lsins. Tungum\u00e1li\u00f0\u00a0<b>er ekki<\/b>,\u00a0<b>\u00e1 ekki<\/b>\u00a0a\u00f0 vera og\u00a0<b>m\u00e1 ekki<\/b>\u00a0vera fullkomlega \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c. S\u00fa krafa geldir m\u00e1li\u00f0, drepur ni\u00f0ur l\u00edfsmagn \u00feess.<\/span><\/p>\n<p>\u00c1\u00a0<i>t\u00edmarit.is<\/i> eru \u00fe\u00fasundir d\u00e6ma um framangreint or\u00f0alag sem m\u00e1 rekja aftur til 19. aldar og var mj\u00f6g algengt alla 20. \u00f6ldina og fram \u00e1 \u00feennan dag. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed greinilega \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1ltilfinningu st\u00f3rs h\u00f3ps m\u00e1lnotenda. A\u00f0 hafna \u00fev\u00ed or\u00f0alagi, en leggja \u00ed sta\u00f0inn til or\u00f0alag sem f\u00e1um er tamt, er til \u00feess falli\u00f0 a\u00f0 skapa \u00f3vissu og rugling \u00ed m\u00e1lnotkun og er \u00fev\u00ed ekki m\u00e1lv\u00f6ndun, heldur m\u00e1lspj\u00f6ll.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lfarsbankanum\u00a0segir: \u201eNor\u00f0url\u00f6nd\u00a0eru ein heild og \u00cdsland er venjulega tali\u00f0 hluti hennar. Fleirt\u00f6luor\u00f0i\u00f0 Nor\u00f0url\u00f6nd, \u00ed \u00feessari merkingu, er ekki fleirtala or\u00f0sins Nor\u00f0urland [\u2026]. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feetta stenst ekki a\u00f0 segja a\u00f0 Noregur s\u00e9 eitt \u201eNor\u00f0urland\u201c, Danm\u00f6rk s\u00e9 anna\u00f0 \u201eNor\u00f0urland\u201c o.s.frv. [\u2026] \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 segja a\u00f0 \u201e\u00ferj\u00fa Nor\u00f0url\u00f6nd\u201c s\u00e9u \u00ed Evr\u00f3pusambandinu m\u00e1 t.a.m. tala [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635,158638],"tags":[],"class_list":["post-3123","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar","category-malvillur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3123"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3145,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3123\/revisions\/3145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}