{"id":3195,"date":"2016-01-16T16:41:51","date_gmt":"2016-01-16T16:41:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3195"},"modified":"2020-11-10T16:43:39","modified_gmt":"2020-11-10T16:43:39","slug":"ad-bua-til-malfraedinga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2016\/01\/16\/ad-bua-til-malfraedinga\/","title":{"rendered":"A\u00f0 b\u00faa til m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g kalla mig m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ing og er stoltur af \u00fev\u00ed. \u00deetta g\u00e6ti \u00e9g \u00fe\u00f3 ekki gert nema af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r skola\u00f0i inn \u00ed t\u00edma hj\u00e1 H\u00f6skuldi \u00der\u00e1inssyni fyrir r\u00e9ttum 37 \u00e1rum, \u00ed lok jan\u00faar 1979. \u00dea\u00f0 var \u00fe\u00f3 10 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur, sumari\u00f0 1969, sem \u00e9g komst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ma\u00f0ur sem b\u00e6ri \u00feetta fr\u00e6ga nafn v\u00e6ri til \u00ed alv\u00f6r\u00adunni en ekki bara \u00ed \u00cdslandss\u00f6gu Hriflu-J\u00f3nasar. \u00de\u00e1 \u00fe\u00fdddi hann s\u00e6nskan framhalds\u00fe\u00e1tt fyrir b\u00f6rn og ung\u00adlinga sem var s\u00fdndur \u00ed sj\u00f3n\u00advarp\u00adinu og h\u00e9t Villir\u00advalli \u00ed Su\u00f0urh\u00f6fum \u2013 skemmti\u00adlegur \u00fe\u00e1ttur, minnir mig. Nokkrum \u00e1rum seinna f\u00f3r \u00e9g svo a\u00f0 heyra st\u00f6ku sinnum af H\u00f6s\u00adkuldi hj\u00e1 Stein\u00ad\u00fe\u00f3ri br\u00f3\u00f0ur hans sem var m\u00e9r samt\u00ed\u00f0a b\u00e6\u00f0i \u00ed menntask\u00f3la og \u00edslensku\u00adn\u00e1mi og nefndi stundum \u00feennan st\u00f3ra br\u00f3\u00f0ur sinn sem v\u00e6ri \u00ed doktorsn\u00e1mi \u00ed m\u00e1lv\u00eds\u00adind\u00adum \u00ed Banda\u00adr\u00edkj\u00adun\u00adum.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 f\u00e9lagar Stein\u00fe\u00f3rs vorum eitthva\u00f0 a\u00f0 spyrja hann \u00fat \u00ed vi\u00f0 hva\u00f0 br\u00f3\u00f0irinn fengist \u00ed \u00feessu n\u00e1mi og r\u00e9\u00f0um \u00fea\u00f0 helst af \u00feeim uppl\u00fdsingum sem vi\u00f0 fengum a\u00f0 hann v\u00e6ri a\u00f0 skrifa doktors\u00adrit\u00adger\u00f0 um sagnirnar <em>vera<\/em> og <em>ver\u00f0a<\/em> \u2013 sem \u00e9g uppg\u00f6tva\u00f0i reyndar s\u00ed\u00f0ar a\u00f0 v\u00e6ri l\u00edklega frekar \u00f3n\u00e1kv\u00e6m efnisl\u00fdsing. \u00deetta \u00fe\u00f3tti m\u00e9r heldur f\u00e1fengilegt vi\u00f0\u00adfangs\u00adefni enda hall\u00ada\u00f0ist \u00e9g enn a\u00f0 b\u00f3k\u00admennt\u00adum \u00e1 \u00feessum t\u00edma. En vegna kunnings\u00adskap\u00adar vi\u00f0 Stein\u00ad\u00fe\u00f3r vildi svo til a\u00f0 \u00e9g var\u00f0 eitt af til\u00adrauna\u00add\u00fdrum H\u00f6skuldar \u00ed skynj\u00adunar\u00adtil\u00adraun sem hann ger\u00f0i \u00ed tengslum vi\u00f0 doktorsranns\u00f3knina \u2013 og sagt er fr\u00e1 \u00ed kafla 6.2.3 \u00ed ritger\u00f0inni \u2013 ein\u00adhvern t\u00edma \u00e1 \u00e1runum 1977 e\u00f0a 1978. Tilraunin f\u00f3r fram \u00ed m\u00e1l\u00adveri Heimspeki\u00addeildar \u00ed kjallar\u00ada Arag\u00f6tu 14 og \u00fear hitti \u00e9g H\u00f6skuld sem sagt fyrst.<\/p>\n<p>Hausti\u00f0 1978 var \u00e9g farinn a\u00f0 gerast fr\u00e1hverfur b\u00f3kmenntafr\u00e6\u00f0i af \u00fdmsum ors\u00f6kum og sat \u00ed n\u00e1m\u00adskei\u00f0inu <em>\u00c6fingar \u00ed m\u00e1lfr\u00e6\u00f0i<\/em> hj\u00e1 Helga Gu\u00f0mundssyni. Einhvern t\u00edma \u00feegar f\u00f3r a\u00f0 l\u00ed\u00f0a \u00e1 misseri\u00f0 nefndi Helgi a\u00f0 n\u00fa v\u00e6ri Halld\u00f3r Halld\u00f3rsson pr\u00f3f\u00adessor a\u00f0 fara \u00ed leyfi um \u00e1ram\u00f3tin og H\u00f6skuldur \u00feessi \u00der\u00e1insson \u00e6tti a\u00f0 kenna fyrir hann \u00e1 kand\u00ed\u00addats\u00adstigi \u00e1 vor\u00admisseri. Helgi hvatti mig til a\u00f0 pr\u00f3fa a\u00f0 fara \u00ed t\u00edma til H\u00f6skuldar og benti m\u00e9r \u00e1 a\u00f0 lesa grein eftir hann, <em>On the phonology of Icelandic preaspiration<\/em>, sem \u00fe\u00e1 var n\u00fd\u00adkomin \u00fat \u00ed <em>Nordic Journal of Linguistics<\/em>. Helgi var a\u00f0 v\u00edsu ekki a\u00f0 \u00f6llu leyti s\u00e1ttur vi\u00f0 greinina ef \u00e9g man r\u00e9tt, en taldi samt a\u00f0 h\u00f6fundur v\u00e6ri efnilegur.<\/p>\n<p>\u00c9g f\u00f3r ni\u00f0ur \u00e1 Landsb\u00f3kasafn, f\u00e9kk riti\u00f0 og bar\u00f0ist \u00ed gegnum greinina og skildi svo sem ekki allt, enda voru \u00feetta fyrstu kynni m\u00edn af generat\u00edfri f\u00f3n\u00f3l\u00f3g\u00edu. En allavega dug\u00f0i \u00feetta ekki til a\u00f0 gera mig fr\u00e1hverfan m\u00e1lfr\u00e6\u00f0i e\u00f0a H\u00f6skuldi, og \u00feegar hann kom til starfa \u00ed jan\u00faarlok 1979 fr\u00e9tti hann einhvern veginn a\u00f0 \u00e9g hef\u00f0i s\u00fdnt \u00fev\u00ed \u00e1huga a\u00f0 koma \u00ed n\u00e1mskei\u00f0 hj\u00e1 honum \u2013 hvort \u00e9g var einhvers sta\u00f0ar skr\u00e1\u00f0ur man \u00e9g ekki, en n\u00e1mskei\u00f0askr\u00e1ningar voru \u00f3formlegri \u00ed \u00fe\u00e1 daga. Einn daginn fann \u00e9g mi\u00f0a \u00e1 bor\u00f0inu m\u00ednu \u00e1 lesstofu m\u00e1l\u00adfr\u00e6\u00f0i\u00adnema \u00e1 \u00feri\u00f0ju h\u00e6\u00f0 \u00ed \u00c1rnagar\u00f0i. \u00c1 honum st\u00f3\u00f0:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">S\u00e6ll, Eir\u00edkur!<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">M\u00e9r er sagt a\u00f0 \u00fe\u00fa hafir hug \u00e1 a\u00f0 s\u00e6kja t\u00edma \u00e1 kand\u00eddatsstigi hj\u00e1 m\u00e9r (\u00e9g heiti H\u00f6s\u00adkuldur \u00der\u00e1insson). Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 hafa samband og r\u00e6\u00f0a, hva\u00f0 \u00fea\u00f0 yr\u00f0i helst og hven\u00e6r. Ef \u00e9g n\u00e6 ekki \u00ed \u00feig, getur\u00f0u reynt a\u00f0 hringja \u00ed mig \u00ed s\u00edma 73614.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 H\u00f6sk.<\/p>\n<p>N\u00fa man \u00e9g ekki hvernig vi\u00f0 n\u00e1\u00f0um saman en allavega settist \u00e9g \u00fearna um vori\u00f0 1979 \u00ed tv\u00f6 kand\u00eddatsn\u00e1m\u00adskei\u00f0 hj\u00e1 H\u00f6skuldi, \u00fe\u00f3tt \u00e9g v\u00e6ri enn \u00e1 BA-stigi \u00ed almennri b\u00f3k\u00admennta\u00adfr\u00e6\u00f0i. \u00deetta voru <em>\u00cdslensk hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0i<\/em> og <em>Merkingarfr\u00e6\u00f0i<\/em>. Ef \u00e9g man r\u00e9tt var bara einn t\u00edmi \u00e1 viku \u00ed hvoru n\u00e1mskei\u00f0i vegna \u00feess a\u00f0 \u00feannig haf\u00f0i Halld\u00f3r haft \u00fea\u00f0 og H\u00f6s\u00adkuldur gekk bara inn \u00ed \u00fea\u00f0 form. Vi\u00f0 komumst \u00feess vegna ekki mj\u00f6g langt \u00feetta miss\u00aderi\u00f0 og b\u00e6\u00f0i n\u00e1mskei\u00f0in h\u00e9ldu \u00e1fram n\u00e6sta haust og \u00feann vetur allan og lauk ekki fyrr en um vori\u00f0 1980. \u00deetta voru \u00e1g\u00e6t n\u00e1mskei\u00f0 sem \u00e9g l\u00e6r\u00f0i miki\u00f0 \u00e1, og end\u00ada\u00f0i me\u00f0 a\u00f0 skrifa langar lokaritger\u00f0ir \u00ed \u00feeim b\u00e1\u00f0um.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 var samt fyrst \u00ed inngangsn\u00e1mskei\u00f0i \u00ed setningafr\u00e6\u00f0i \u00ed almennum m\u00e1lv\u00edsindum vori\u00f0 1980 sem H\u00f6skuldur komst almennilega \u00e1 heimav\u00f6ll. \u00c9g haf\u00f0i \u00e1\u00f0ur teki\u00f0 n\u00e1m\u00adskei\u00f0 um generat\u00edfa setningafr\u00e6\u00f0i \u00e1 BA-stigi \u00ed \u00edslenskunni og fundist \u00fea\u00f0 kv\u00f6l og p\u00edna. En \u00feetta var eitthva\u00f0 allt anna\u00f0. \u00dearna fengu nemendur a\u00f0 kynnast kennslu\u00ada\u00f0\u00adfer\u00f0\u00adum sem komu flestum \u00feeirra sp\u00e1nskt fyrir sj\u00f3nir, held \u00e9g. N\u00fdbreytnin kom strax fram \u00ed or\u00f0a\u00adlagi \u00e1 dreifibla\u00f0i sem nemendur fengu \u00ed hendur \u00ed fyrsta t\u00edma, en \u00fear var til\u00adgang\u00adur n\u00e1m\u00adskei\u00f0s\u00adins sag\u00f0ur tv\u00ed\u00fe\u00e6ttur:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u00cd fyrsta lagi a\u00f0 b\u00faa nemendur undir a\u00f0 geta lesi\u00f0 og meti\u00f0 setningafr\u00e6\u00f0ileg rit og greinar af gagnr\u00fdni, jafnvel \u00fe\u00f3tt fr\u00e6\u00f0ileg t\u00edska kunni a\u00f0 breytast. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi er n\u00e1mskei\u00f0inu \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 b\u00faa nemendur undir a\u00f0 vinna sj\u00e1lfir a\u00f0 setningafr\u00e6\u00f0i\u00adlegum verkefnum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er erfitt a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed n\u00fana hversu mikil n\u00fdjung \u00feetta var fyrir 36 \u00e1rum, b\u00e6\u00f0i fyrir nemendur sem voru n\u00fdskri\u00f0nir \u00far framhaldssk\u00f3la og l\u00edka fyrir \u00fe\u00e1 sem h\u00f6f\u00f0u loki\u00f0 BA-n\u00e1mi \u00ed \u00edslensku og voru komnir \u00e1 kand\u00eddatsstig, eins og vi\u00f0 Magn\u00fas Sn\u00e6dal og Kjart\u00adan heitinn Ott\u00f3sson. Vi\u00f0 vorum v\u00f6n \u00fev\u00ed a\u00f0 lesa b\u00e6kur og greinar og tileinka okkur \u2013 mis\u00advel au\u00f0vita\u00f0 \u2013 \u00fea\u00f0 sem a\u00f0rir h\u00f6f\u00f0u sagt um vi\u00f0fangsefni\u00f0. En a\u00f0 vi\u00f0 \u00e6tt\u00adum sj\u00e1lf a\u00f0 hafa einhverja sko\u00f0un \u00e1 \u00fev\u00ed \u2013 og m.a.s. r\u00f6ksty\u00f0ja hana \u2013 kom okkur flest\u00adum \u00ed opna skj\u00f6ldu, held \u00e9g.<\/p>\n<p>Um kennslua\u00f0fer\u00f0 og n\u00e1msmat sag\u00f0i \u00e1 dreifibla\u00f0i \u00ed fyrsta t\u00edma:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Til \u00feess a\u00f0 n\u00e1 \u00feeim tilgangi sem \u00e1\u00f0ur var l\u00fdst ver\u00f0ur mest \u00e1hersla l\u00f6g\u00f0 \u00e1 stuttar \u00e6fingar og verkefni sem nemendur vinna heima. Ekki ver\u00f0a gefnar ein\u00adkunnir fyrir \u00feessi verkefni en \u00feau ver\u00f0a lei\u00f0r\u00e9tt.<\/p>\n<p>\u00cd fyrsta verkefninu var teki\u00f0 fram a\u00f0<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">nemendum er ekki a\u00f0eins leyfilegt a\u00f0 vinna saman a\u00f0 verkefnum og r\u00e6\u00f0a \u00feau s\u00edn \u00ed milli heldur er beinl\u00ednis m\u00e6lt me\u00f0 \u00fev\u00ed. \u00de\u00f3 er skilyr\u00f0i a\u00f0 hver skili s\u00ednu bla\u00f0i.<\/p>\n<p>\u00dearna kemur sk\u00fdrt fram a\u00f0 verkefnin voru ekki a\u00f0fer\u00f0 til a\u00f0 finna einhverja t\u00f6lu sem v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 hengja um h\u00e1lsinn \u00e1 nemendum og kalla einkunn. \u00deau verkefni sem \u00e9g haf\u00f0i gert \u00e1\u00f0ur \u00ed h\u00e1\u00adsk\u00f3lan\u00e1mi m\u00ednu h\u00f6f\u00f0u flest \u00feann tilgang a\u00f0 athuga hvort nem\u00adandinn\u00a0 hef\u00f0i tileinka\u00f0 s\u00e9r \u00fea\u00f0 sem hann \u00e1tti a\u00f0 vera b\u00fainn a\u00f0 l\u00e6ra \u00ed t\u00edmum og af les\u00adefn\u00adinu, en \u00feessi verkefni voru allt annars e\u00f0lis. \u00deau voru mikilv\u00e6gur hluti kennslunnar \u2013 \u00ed raun s\u00e1 mikilv\u00e6gasti. \u00de\u00f3tt t\u00edmarnir \u00ed \u00feessu n\u00e1mskei\u00f0i v\u00e6ru firna skemmtilegir og fr\u00f3\u00f0\u00adlegir eru \u00fea\u00f0 samt verk\u00adefnin sem eru minnisst\u00e6\u00f0ust, og s\u00fa fr\u00e1b\u00e6ra samvinna sem nem\u00adendur h\u00f6f\u00f0u vi\u00f0 lausn \u00feeirra.<\/p>\n<p>\u00cd verkefnunum haf\u00f0i H\u00f6skuldur oft \u00feann h\u00e1tt \u00e1 a\u00f0 lei\u00f0a fram \u00fe\u00e1 kump\u00e1na Ara og Bjarna, sem voru \u201e\u00feekktir m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar og s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed hr\u00edsluger\u00f0arlist\u201c, eins og segir \u00ed einu verk\u00adefninu, og h\u00e9ldu fram hvor sinni kenningu um eitthvert tilteki\u00f0 setn\u00adinga\u00adfr\u00e6\u00f0ilegt atri\u00f0i en kunnu engin r\u00e1\u00f0 til a\u00f0 \u00farskur\u00f0a \u00ed deilunni. \u00cd einu verkefninu segir t.d.:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">En \u00fe\u00f3tt Ari og Bjarni hafi b\u00fdsna \u00e1kve\u00f0nar sko\u00f0anir um hr\u00edsluger\u00f0 og li\u00f0\u00adger\u00f0ar\u00adreglur kunna \u00feeir ekkert fyrir s\u00e9r \u00ed setningafr\u00e6\u00f0ilegri r\u00f6ksemdaf\u00e6rslu. Verk\u00adefni \u00feitt er \u00fev\u00ed a\u00f0 athuga hvort eftirfarandi setningar (og fleiri af svipa\u00f0ri ger\u00f0) geta hj\u00e1lpa\u00f0 til a\u00f0 skera \u00far um \u00fea\u00f0 hvor \u00feeirra f\u00e9laga er \u00e1 r\u00e9ttri lei\u00f0. (\u00deetta er b\u00fdsna br\u00fdnt m\u00e1l \u00fev\u00ed a\u00f0 eins og a\u00f0 l\u00edkum l\u00e6tur eru Ari og Bjarni komnir \u00ed h\u00e1r saman og h\u00e6ttir a\u00f0 talast vi\u00f0 \u00fat af \u00feessu.)<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessum verkefnum var H\u00f6skuldur einkar laginn vi\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta nemendum finnast a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru sj\u00e1lfir a\u00f0 uppg\u00f6tva st\u00f3rmerkilegar n\u00fdjungar. \u00dear bar h\u00e6st \u00fe\u00e1 \u201euppg\u00f6tvun\u201c m\u00edna og annarra \u00ed n\u00e1mskei\u00f0inu a\u00f0 <em>sem<\/em> og <em>er<\/em> v\u00e6ru ekki tilv\u00edsunarforn\u00f6fn eins og vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0\u00adum \u00f6ll l\u00e6rt hj\u00e1 Birni Gu\u00f0finnssyni, heldur samtengingar. \u00dea\u00f0 l\u00e9t H\u00f6skuldur okkur upp\u00adg\u00f6tva me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 setja fyrst fram nokkrar auglj\u00f3sar sta\u00f0reyndir og s\u00ed\u00f0an f\u00e1\u00adeinar setn\u00adingar og l\u00e1ta okkur svo sko\u00f0a \u00feetta \u00ed samhengi. Ni\u00f0ursta\u00f0a m\u00edn eftir \u00fe\u00e1 sko\u00f0un var \u00feessi \u2013 sem H\u00f6s\u00adkuldur var au\u00f0vita\u00f0 fyrir l\u00f6ngu b\u00fainn a\u00f0 komast a\u00f0 \u00fe\u00f3tt hann seg\u00f0i okkur ekki fr\u00e1 \u00fev\u00ed:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Or\u00f0i\u00f0 <em>sem<\/em> er ekki tilv\u00edsunarfornafn \u00ed \u00edslensku. T\u00e6past er r\u00e9tt a\u00f0 segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 <strong>v\u00edsi til<\/strong> eins e\u00f0a neins, heldur er \u00fea\u00f0 nota\u00f0 sem hver \u00f6nnur samtenging; til a\u00f0 tengja \u00e1kve\u00f0na ger\u00f0 setninga vi\u00f0 a\u00f0alsetninguna. \u00dev\u00ed legg \u00e9g til, a\u00f0 <em>sem<\/em> ver\u00f0i flokka\u00f0 me\u00f0 samtengingum (hvort sem \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur kalla\u00f0 tilv\u00edsunartenging e\u00f0a eitt\u00adhva\u00f0 anna\u00f0) og h\u00e6tt ver\u00f0i a\u00f0 telja \u00edslenskum sk\u00f3lab\u00f6rnum tr\u00fa um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 for\u00adnafn.<\/p>\n<p>Reyndar munu \u00feess d\u00e6mi enn, 35 \u00e1rum eftir a\u00f0 H\u00f6skuldur birti grein s\u00edna um \u00feetta efni \u00ed <em>\u00cdslensku m\u00e1li<\/em>, a\u00f0 sk\u00f3lab\u00f6rnum s\u00e9 talin tr\u00fa um a\u00f0 <em>sem<\/em> og <em>er<\/em> s\u00e9u tilv\u00edsunarforn\u00f6fn \u2013 en \u00fea\u00f0 er \u00f6nnur saga. \u00c9g skrifa\u00f0i einu sinni a\u00f0 sjaldan hef\u00f0i heimsmynd m\u00edn or\u00f0i\u00f0 fyrir \u00feyngra h\u00f6ggi en \u00feegar \u00e9g var l\u00e1tinn gera \u00feessa uppg\u00f6tvun, og ekkert hef\u00f0i kennt m\u00e9r meira um gagn\u00adr\u00fdna hugsun. \u00cd gagnfr\u00e6\u00f0ask\u00f3la var \u00e9g mj\u00f6g sj\u00f3a\u00f0ur \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 finna fall til\u00adv\u00edsunar\u00adfornafna, sem ekki var \u00e1 allra f\u00e6ri, en \u00fearna reyndist s\u00fa kunn\u00e1tta allt \u00ed einu \u00f3\u00fe\u00f6rf, gagns\u00adlaus \u2013 og raunar hl\u00e6gileg. \u00deessi uppg\u00f6tvun, e\u00f0a \u00f6llu heldur \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 skyldi vera h\u00e6gt a\u00f0 gera hana \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt, breytti l\u00edfi m\u00ednu \u2013 \u00feetta n\u00e1mskei\u00f0 bj\u00f3 mig til sem m\u00e1l\u00adfr\u00e6\u00f0ing.<\/p>\n<p>Svona f\u00f3r H\u00f6skuldur a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00faa til m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga. Og hann bj\u00f3 til ansi marga \u00feetta vor, og \u00feessi fyrstu \u00e1r s\u00edn \u00ed kennslu \u2013 og au\u00f0vita\u00f0 alla t\u00ed\u00f0 s\u00ed\u00f0an, \u00fe\u00f3tt hlutfalli\u00f0 af nem\u00adenda\u00adh\u00f3pnum hafi sennilega aldrei veri\u00f0 jafnh\u00e1tt og \u00e1 \u00feessum t\u00edma. \u00c9g man eftir einum 15 h\u00e1sk\u00f3lakennurum og s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingum \u00e1 h\u00e1sk\u00f3lastofnunum \u00far h\u00f3pi nemenda H\u00f6sk\u00aduld\u00adar \u00e1r\u00adin 1980 til 1982. Kannski gleymi \u00e9g einhverjum, og svo eru \u00fe\u00f3nokkrir til vi\u00f0\u00adb\u00f3tar \u00far \u00feess\u00adum h\u00f3pi \u00ed \u00fdmiss konar m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegum st\u00f6rfum utan akadem\u00edunnar. Vitanlega var H\u00f6sk\u00aduldur ekki einn a\u00f0 verki \u2013 \u00fea\u00f0 var fr\u00e1b\u00e6rt kennarali\u00f0 \u00ed m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inni \u00feessi \u00e1rin. Og au\u00f0\u00advita\u00f0 hef\u00f0u m\u00f6rg okk\u00adar or\u00f0i\u00f0 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar \u00fe\u00f3tt H\u00f6skuldur hef\u00f0i ekki komi\u00f0 til kennslu \u2013 \u00fe\u00f3 senni\u00adlega ekki \u00e9g.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 b\u00faa til m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga og kennara \u00fearf hugsj\u00f3namenn, sem geta vaki\u00f0 \u00e1huga nem\u00adenda \u00e1 vi\u00f0fangsefninu og kennt \u00feeim a\u00f0 gl\u00edma vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0an h\u00e1tt. Einn sl\u00edkur hug\u00adsj\u00f3nama\u00f0ur var \u00ed h\u00f3pi n\u00fdst\u00fadenta \u00ed H\u00e1sk\u00f3lanum sem sv\u00f6ru\u00f0u spurningunni \u201eHva\u00f0 r\u00e9\u00f0i vali \u00fe\u00ednu?\u201c \u00ed <em>St\u00fadentabla\u00f0inu<\/em> fyrir t\u00e6pum 50 \u00e1rum, 1. desember 1966. Hann sag\u00f0i:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u00c9g hef [\u2026] svo lengi veri\u00f0 \u00e1kve\u00f0inn \u00ed a\u00f0 fara \u00ed \u00edslenzkun\u00e1m, a\u00f0 \u00e9g hef ekki n\u00fdlega broti\u00f0 heilann um \u00fea\u00f0, <em>hvers vegna<\/em> mig langa\u00f0i til \u00feess. \u00c9g hef miklu fremur velt v\u00f6ngum yfir \u00fev\u00ed, hvers vegna ekki langa\u00f0i alla a\u00f0ra til \u00feess. \u00cds\u00adlenzka hefur \u00e6t\u00ed\u00f0 veri\u00f0 me\u00f0al minna eftirl\u00e6tisn\u00e1msgreina, og \u00e9g hef fengi\u00f0 meiri \u00e1huga og \u00e1st \u00e1 henni me\u00f0 hverju \u00e1ri um langa hr\u00ed\u00f0, enda alltaf haft mj\u00f6g skemmti\u00adlega kennara \u00ed \u00feeirri grein. \u00c9g get \u00fev\u00ed ekki \u00fatsk\u00fdrt \u00feessa \u00e1kv\u00f6r\u00f0un m\u00edna \u00f6\u00f0ru v\u00edsi en \u00e1 \u00feessa lei\u00f0:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Mig langar til a\u00f0 <em>l\u00e6ra<\/em> \u00edslenzku, <em>gr\u00faska<\/em> \u00ed \u00edslenzku, <em>kenna<\/em> \u00edslenzku og a\u00f0 <em>allir tali<\/em> \u00edslenzku \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">Og spyrji einhver enn <em>hvers vegna<\/em>, ver\u00f0ur svari\u00f0 a\u00f0eins \u00feetta:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px\">\u00dea\u00f0 <em>er<\/em> bara svona og hefur lengi veri\u00f0 svona.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 \u00feetta er engu a\u00f0 b\u00e6ta \u2013 \u00feetta er hugarfari\u00f0 sem \u00fearf til a\u00f0 b\u00faa til m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga. \u00deakka ykkur fyrir \u00e1heyrnina, og til hamingju H\u00f6skuldur og vi\u00f0 \u00f6ll!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g kalla mig m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ing og er stoltur af \u00fev\u00ed. \u00deetta g\u00e6ti \u00e9g \u00fe\u00f3 ekki gert nema af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r skola\u00f0i inn \u00ed t\u00edma hj\u00e1 H\u00f6skuldi \u00der\u00e1inssyni fyrir r\u00e9ttum 37 \u00e1rum, \u00ed lok jan\u00faar 1979. \u00dea\u00f0 var \u00fe\u00f3 10 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur, sumari\u00f0 1969, sem \u00e9g komst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ma\u00f0ur sem b\u00e6ri \u00feetta fr\u00e6ga nafn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158637],"tags":[],"class_list":["post-3195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-erindi-og-greinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3196,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3195\/revisions\/3196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}