{"id":3250,"date":"2020-12-02T08:00:32","date_gmt":"2020-12-02T08:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3250"},"modified":"2020-11-30T13:56:25","modified_gmt":"2020-11-30T13:56:25","slug":"ensk-islensk-ordabok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/12\/02\/ensk-islensk-ordabok\/","title":{"rendered":"Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k"},"content":{"rendered":"<p>\u00datkoma <em><a href=\"https:\/\/bokalind.is\/vara\/ensk-islensk-ordabok-soren-sorensson\/\">Ensk-\u00edslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar me\u00f0 alfr\u00e6\u00f0ilegu \u00edvafi<\/a><\/em>\u00a01984 er einn merkasti vi\u00f0bur\u00f0ur \u00edslenskrar or\u00f0ab\u00f3kas\u00f6gu og var bylting fyrir alla sem \u00feurftu a\u00f0 vinna me\u00f0 enskan texta, ekki s\u00edst fr\u00e6\u00f0imenn og nemendur. <em>Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k<\/em> var fyrsta \u00edslenska or\u00f0ab\u00f3kin sem st\u00f3r h\u00f3pur s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um vann a\u00f0. H\u00fan leysti af h\u00f3lmi \u00e1ratuga gamla <a href=\"https:\/\/bokalind.is\/vara\/ensk-islensk-ordabok-isafold-1976\/\">or\u00f0ab\u00f3k<\/a> sem b\u00e6\u00f0i haf\u00f0i mun minni og f\u00e1breyttari or\u00f0afor\u00f0a og var auk \u00feess l\u00f6ngu or\u00f0in \u00farelt. S\u00fa b\u00f3k var \u00fev\u00ed gagnsl\u00edtil fyrir \u00fe\u00e1 sem \u00feurftu a\u00f0 lesa fr\u00e6\u00f0ilegan texta, ekki s\u00edst \u00ed raunv\u00edsindum og t\u00e6kni, en einnig texta um \u00fdmis d\u00e6gurm\u00e1l.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 skilja texta af \u00fev\u00ed tagi leita\u00f0i f\u00f3lk \u00fev\u00ed miki\u00f0 \u00ed ensk-enskar or\u00f0ab\u00e6kur eins og t.d. <em>The <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books\/about\/Oxford_Advanced_Learner_s_Dictionary_of.html?id=T1m4oQEACAAJ&amp;redir_esc=y\">Advanced Learners Dictionary of Current English<\/a><\/em>, sem v\u00ed\u00f0a var notu\u00f0 \u00ed sk\u00f3lum. En til a\u00f0 skilja sk\u00fdringarnar \u00ed sl\u00edkum b\u00f3kum \u00feurfti oft verulega enskukunn\u00e1ttu, og \u00fe\u00f3tt notendur k\u00e6must fram \u00far sk\u00fdringunum og \u00e1ttu\u00f0u sig \u00e1 merkingu ensku or\u00f0anna var bj\u00f6rninn ekki \u00fear me\u00f0 unninn, \u00fev\u00ed a\u00f0 ensku or\u00f0ab\u00e6kurnar komu vitaskuld ekki a\u00f0 gagni vi\u00f0 a\u00f0 finna \u00edslenskar samsvaranir. <em>Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k<\/em> kom \u00fev\u00ed eins og himnasending sem sk\u00fdr\u00f0i fyrir notendum fl\u00f3kin or\u00f0 og or\u00f0asamb\u00f6nd \u00e1 skiljanlegri \u00edslensku.<\/p>\n<p>Or\u00f0ab\u00f3kin s\u00fdnir \u00edslenskar samsvaranir enskra or\u00f0a ef \u00fe\u00e6r eru til, en \u00fatsk\u00fdrir ensku or\u00f0in a\u00f0 \u00f6\u00f0rum kosti me\u00f0 umor\u00f0un, oft heilli setningu, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 reyna alltaf a\u00f0 b\u00faa til n\u00fd \u00edslensk or\u00f0 sem samsv\u00f6ru\u00f0u \u00feeim ensku n\u00e1kv\u00e6mlega \u2013 og hef\u00f0u ekki veri\u00f0 neitt skiljanlegri fyrir notendur. \u00dea\u00f0 er ekki hlutverk or\u00f0ab\u00f3ka a\u00f0 b\u00faa til or\u00f0, heldur a\u00f0 vera geymslusta\u00f0ur \u00feeirra, brunnur sem m\u00e1lnotendur leita \u00ed. Myndefni b\u00f3karinnar er auk \u00feess mj\u00f6g gagnlegt til a\u00f0 sk\u00fdra merkingu \u00fdmissa or\u00f0a betur e\u00f0a \u00e1 flj\u00f3tlegri h\u00e1tt en unnt er \u00ed or\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed \u00f3h\u00e6tt a\u00f0 segja a\u00f0 <em>Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k<\/em> hafi sta\u00f0i\u00f0 undir \u00feeim v\u00e6ntingum sem til hennar voru ger\u00f0ar, og \u00feeim fyrirheitum um gagnsemi sem gefin voru \u00ed inngangsor\u00f0um. Allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00f3kin kom \u00fat hefur h\u00fan \u2013 og rafr\u00e6n \u00fatg\u00e1fa hennar sem lengi hefur veri\u00f0 a\u00f0gengileg \u00e1 <em><a href=\"https:\/\/snara.is\/\">Sn\u00f6ru<\/a><\/em> \u2013 n\u00fdst \u00f3tal m\u00f6rgum til skilnings \u00e1 margv\u00edslegum textum. En \u00fea\u00f0 er kominn h\u00e1lfur fj\u00f3r\u00f0i \u00e1ratugur fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00f3kin kom \u00fat, og aldrei \u00ed s\u00f6gunni hafa or\u00f0i\u00f0 jafnmiklar breytingar \u00e1 umhverfi okkar og samf\u00e9lagi \u00e1 jafnstuttum t\u00edma \u2013 ekki s\u00edst \u00e1 svi\u00f0i margs kyns t\u00e6kni.<\/p>\n<p>\u00deessar breytingar koma flestar til okkar fr\u00e1 hinum enskum\u00e6landi heimi og \u00feeim hefur fylgt g\u00edfurlega mikill n\u00fdr or\u00f0afor\u00f0i. Ef vi\u00f0 rekumst \u00e1 or\u00f0 sem vi\u00f0 \u00feekkjum ekki \u00ed enskum texta eigum yfirleitt ekki \u00ed vandr\u00e6\u00f0um me\u00f0 a\u00f0 finna sk\u00fdringar \u00e1 \u00feeim \u00e1 netinu, og okkur hefur \u00ed m\u00f6rgum tilvikum tekist b\u00e6rilega a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a \u00edslenskar samsvaranir \u00feeirra. \u00cd \u00f6\u00f0rum tilvikum hafa ensku or\u00f0in komist \u00ed almenna notkun \u00ed \u00edslensku \u2013 mismiki\u00f0 a\u00f0l\u00f6gu\u00f0 \u00edslensku m\u00e1lkerfi.<\/p>\n<p>En hvort sem heldur er lendum vi\u00f0 i\u00f0ulega \u00ed vandr\u00e6\u00f0um vi\u00f0 a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a enskan texta \u00e1 \u00edslensku vegna \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum engan gagnabanka a\u00f0 leita \u00ed. <em>Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k<\/em> hefur ekki veri\u00f0 uppf\u00e6r\u00f0 og \u00ed hana vantar \u00fev\u00ed mikinn fj\u00f6lda or\u00f0a sem hafa komi\u00f0 til \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum \u2013 or\u00f0a sem i\u00f0ulega v\u00edsa til hluta, fyrirb\u00e6ra og athafna sem n\u00fa eru e\u00f0lilegur og sj\u00e1lfsag\u00f0ur hluti af daglegum veruleika alls almennings. \u00dea\u00f0 er \u00f3vi\u00f0unandi a\u00f0 hafa engan sta\u00f0 a\u00f0 leita \u00ed um merkingu og \u00edslenskar samsvaranir sl\u00edkra or\u00f0a.<\/p>\n<p>Meginforsendan fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenskan eigi s\u00e9r framt\u00ed\u00f0 er s\u00fa a\u00f0 \u00e1fram ver\u00f0i unnt a\u00f0 nota hana \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um. Til a\u00f0 svo megi vera \u00feurfum vi\u00f0 a\u00f0 hafa \u00edslenskan or\u00f0afor\u00f0a \u00e1 \u00feessum svi\u00f0um \u2013 og vita af honum. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed mj\u00f6g mikilv\u00e6gt a\u00f0 setja af sta\u00f0 vinnu vi\u00f0 n\u00fdja rafr\u00e6na ensk-\u00edslenskra or\u00f0ab\u00f3k sem ver\u00f0i \u00ed st\u00f6\u00f0ugri endurn\u00fdjun. \u00dear \u00feurfa notendur a\u00f0 geta gengi\u00f0 a\u00f0 uppl\u00fdsingum um hva\u00f0a or\u00f0 eru notu\u00f0 \u00ed \u00edslensku til a\u00f0 samsvara tilteknum enskum or\u00f0um \u2013 hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00edslensk n\u00fdyr\u00f0i e\u00f0a t\u00f6kuor\u00f0. \u00deessi or\u00f0ab\u00f3k \u00fearf a\u00f0 vera \u00f6llum opin og \u00f3keypis \u2013 og \u00fea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 byrja \u00e1 henni strax.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00datkoma Ensk-\u00edslenskrar or\u00f0ab\u00f3kar me\u00f0 alfr\u00e6\u00f0ilegu \u00edvafi\u00a01984 er einn merkasti vi\u00f0bur\u00f0ur \u00edslenskrar or\u00f0ab\u00f3kas\u00f6gu og var bylting fyrir alla sem \u00feurftu a\u00f0 vinna me\u00f0 enskan texta, ekki s\u00edst fr\u00e6\u00f0imenn og nemendur. Ensk-\u00edslensk or\u00f0ab\u00f3k var fyrsta \u00edslenska or\u00f0ab\u00f3kin sem st\u00f3r h\u00f3pur s\u00e9rfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um vann a\u00f0. H\u00fan leysti af h\u00f3lmi \u00e1ratuga gamla or\u00f0ab\u00f3k sem b\u00e6\u00f0i haf\u00f0i mun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3250","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3250"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3324,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250\/revisions\/3324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}