{"id":3333,"date":"2020-02-18T12:00:01","date_gmt":"2020-02-18T12:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3333"},"modified":"2021-05-07T11:01:51","modified_gmt":"2021-05-07T11:01:51","slug":"veitum-ungu-folki-hlutdeild-i-malinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/02\/18\/veitum-ungu-folki-hlutdeild-i-malinu\/","title":{"rendered":"Veitum ungu f\u00f3lki hlutdeild \u00ed m\u00e1linu"},"content":{"rendered":"<p><strong>23. \u00cdslensk m\u00e1lr\u00e6kt felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 <\/strong><strong>veita ungu kynsl\u00f3\u00f0inni hlutdeild \u00ed m\u00e1linu \u2013 l\u00e1ta hana finna a\u00f0 h\u00fan hafi eitthva\u00f0 um \u00edslenskuna a\u00f0 segja.<\/strong><\/p>\n<p>\u00cd meira en \u00fe\u00fasund \u00e1r var \u00edslenskt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag tilt\u00f6lulega <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/greinasafn\/grein\/505895\/\">st\u00f6\u00f0ugt<\/a>. \u00deetta var b\u00e6ndasamf\u00e9lag \u00fear sem kynsl\u00f3\u00f0irnar bjuggu undir sama \u00feaki og fengust \u00ed sameiningu vi\u00f0 \u00feau verk sem \u00feurfti a\u00f0 sinna. \u00dea\u00f0 var f\u00e1tt um n\u00fdjungar \u00ed atvinnuh\u00e1ttum og hugmyndum og ef um eitthva\u00f0 sl\u00edkt var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a n\u00e1\u00f0i \u00fea\u00f0 til allra aldursh\u00f3pa. Reynsluheimur flestra var svipa\u00f0ur \u00f6ldum saman og \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fdddi vitanlega a\u00f0 s\u00e1ral\u00edtill munur var \u00e1 tungutaki og or\u00f0afor\u00f0a ungs f\u00f3lks og gamals \u2013 \u00fea\u00f0 komu engin n\u00fd umr\u00e6\u00f0uefni til.<\/p>\n<p>N\u00fa hefur \u00feetta gerbreyst eins og alkunna er og ekki \u00fearf a\u00f0 \u00fatlista. Reynsluheimur ungs f\u00f3lks er a\u00f0 verulegu leyti <a href=\"https:\/\/notendur.hi.is\/eirikur\/malstefn.pdf\">annar<\/a> en \u00feeirra sem eldri eru, og \u00fe\u00e1 um lei\u00f0 m\u00e1lfar og or\u00f0afor\u00f0i. \u00dea\u00f0 lei\u00f0ir til \u00feess a\u00f0 fullor\u00f0na f\u00f3lki\u00f0 \u2013 sem \u00e1vallt er hinn sj\u00e1lfskipa\u00f0i d\u00f3mari og \u00e1kve\u00f0ur vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 \u2013 telur a\u00f0 m\u00e1linu s\u00e9 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/11\/19\/spa-rasks-og-samtiminn\/\">alltaf a\u00f0 hraka<\/a>, or\u00f0afor\u00f0i skreppi saman og beygingar brenglist. \u00dea\u00f0 hneykslast \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 unglingarnir kunni ekki \u00fdmis or\u00f0 og or\u00f0t\u00f6k sem tengjast <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6667599#page\/n43\/mode\/2up\">\u00fareltum atvinnuh\u00e1ttum<\/a> \u00ed land\u00adb\u00fan\u00ada\u00f0i og sj\u00e1var\u00fatvegi en \u00e1ttar sig ekki \u00e1 \u2013 e\u00f0a telur l\u00edtilsvert \u2013 a\u00f0 unglingarnir kunna \u00ed sta\u00f0inn \u00f3tal or\u00f0 og or\u00f0asamb\u00f6nd sem tengjast \u00feeirra reynsluheimi.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 erum alltaf a\u00f0 segja unglingunum a\u00f0 nota \u00edslensku, a\u00f0 \u00feau beri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 a\u00f0 vernda hana og var\u00f0veita \u2013 en vi\u00f0 gefum \u00feeim enga <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/08\/26\/veitum-unglingum-hlutdeild-i-islenskunni\/\">hlutdeild<\/a> \u00ed henni. \u00deau eiga a\u00f0 nota \u00edslenskuna eins og vi\u00f0 viljum hafa hana, ekki eins og \u00feeim er eiginlegt. \u00deau eiga a\u00f0 tileinka s\u00e9r reglur sem samr\u00fdmast ekki m\u00e1lkennd \u00feeirra. \u00deau eiga a\u00f0 tala eins og vi\u00f0 en ekki eins og \u00feau sj\u00e1lf. En vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 \u00e1tta okkur \u00e1 \u00fev\u00ed og vi\u00f0urkenna a\u00f0 vi\u00f0 eigum \u00edslenskuna <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20202036294d\">\u00f6ll saman<\/a> \u2013 unga f\u00f3lki\u00f0 l\u00edka. \u00deess vegna m\u00e1 ungt f\u00f3lk nota \u00edslenskuna \u00e1 sinn h\u00e1tt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 kemur ekki \u00ed veg fyrir a\u00f0 vi\u00f0 br\u00fdnum \u00fea\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 fara vel me\u00f0 hana. En ef vi\u00f0 l\u00e1tum alltaf eins og unga f\u00f3lki\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 skemma \u00edslenskuna fyrir okkur hinum er ekki von til \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 f\u00e1i j\u00e1kv\u00e6tt <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2018\/03\/09\/yngra_folkid_kys_ensku_umfram_islensku\/\">vi\u00f0horf<\/a> til hennar og r\u00e6kti me\u00f0 s\u00e9r \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 skila henni \u00e1fram til sinna barna. Forsenda \u00feess a\u00f0 \u00edslenskan lifi \u00e1fram er au\u00f0vita\u00f0 s\u00fa a\u00f0 n\u00fdjar og n\u00fdjar kynsl\u00f3\u00f0ir <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2019\/11\/16\/islenskan_er_alltaf_i_haettu\/\">vilji nota hana<\/a>. En \u00fe\u00e1 \u00fearf h\u00fan a\u00f0 \u00fej\u00f3na \u00fe\u00f6rfum \u00feeirra \u2013 gera \u00feeim kleift a\u00f0 tala um <a href=\"https:\/\/kjarninn.is\/skyring\/2018-09-18-solin-skin-islenskuna\/\">vi\u00f0fangsefni s\u00edn og hug\u00f0ar\u00adefni<\/a> \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/raeda\/149\/rad20190606T212245.html\">\u00feeim er eiginlegt<\/a>, me\u00f0 \u00feeim or\u00f0um og \u00fev\u00ed m\u00e1lfari sem \u00fe\u00e6r kj\u00f3sa.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 gerir h\u00fan ekki ef vi\u00f0 leggjum \u00e1herslu \u00e1 \u00feekkingu \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/2018180929584\/orettlaet-samraemd-prof\">or\u00f0um og or\u00f0asamb\u00f6ndum fr\u00e1 fyrri t\u00ed\u00f0<\/a> og reglur sem eru \u00ed <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frett\/segir-samraemt-prof-adfor-ad-islensku-mali\">\u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1lkennd f\u00f3lks<\/a>, t.d. um beygingar og fallstj\u00f3rn. \u00deess \u00ed sta\u00f0 \u00fearf a\u00f0 \u00fej\u00e1lfa nemendur \u00e1 \u00f6llum sk\u00f3lastigum \u00ed a\u00f0 leika s\u00e9r me\u00f0 m\u00e1li\u00f0, \u00e1tta sig \u00e1 fj\u00f6lbreytileik \u00feess, og reyna \u00e1 sk\u00f6punarm\u00e1tt \u00feess. \u00c9g efast ekki um a\u00f0 margir kennarar geri einmitt \u00feetta. En hendur \u00feeirra eru ansi bundnar me\u00f0an enn er veri\u00f0 a\u00f0 <a href=\"https:\/\/skemman.is\/bitstream\/1946\/25912\/2\/B.Ed%20ritger%C3%B0%20-%20V%C3%A9d%C3%ADs%20Hr%C3%B6nn.pdf\">pr\u00f3fa<\/a> \u00ed \u201er\u00e9ttu\u201c m\u00e1li og \u201er\u00f6ngu\u201c. H\u00e6ttum \u00fev\u00ed \u2013 og r\u00e6ktum m\u00e1li\u00f0 \u00feess \u00ed sta\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leyfa \u00fev\u00ed a\u00f0 leika lausum hala. \u00dea\u00f0 margborgar sig.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>23. \u00cdslensk m\u00e1lr\u00e6kt felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 veita ungu kynsl\u00f3\u00f0inni hlutdeild \u00ed m\u00e1linu \u2013 l\u00e1ta hana finna a\u00f0 h\u00fan hafi eitthva\u00f0 um \u00edslenskuna a\u00f0 segja. \u00cd meira en \u00fe\u00fasund \u00e1r var \u00edslenskt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag tilt\u00f6lulega st\u00f6\u00f0ugt. \u00deetta var b\u00e6ndasamf\u00e9lag \u00fear sem kynsl\u00f3\u00f0irnar bjuggu undir sama \u00feaki og fengust \u00ed sameiningu vi\u00f0 \u00feau verk sem \u00feurfti a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635,158636],"tags":[],"class_list":["post-3333","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar","category-malraekt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3333"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3801,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333\/revisions\/3801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}