{"id":3525,"date":"2021-01-17T18:26:50","date_gmt":"2021-01-17T18:26:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3525"},"modified":"2021-06-04T16:27:01","modified_gmt":"2021-06-04T16:27:01","slug":"mikid-af-folki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/01\/17\/mikid-af-folki\/","title":{"rendered":"Miki\u00f0 af f\u00f3lki"},"content":{"rendered":"<p>I\u00f0ulega er amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala\u00f0 s\u00e9 um <em>miki\u00f0 af f\u00f3lki<\/em> og sagt a\u00f0 \u00feess \u00ed sta\u00f0 eigi a\u00f0 tala um <em>margt f\u00f3lk<\/em>. \u00deetta kom t.d. margoft til umr\u00e6\u00f0u \u00ed \u00fe\u00e1ttum G\u00edsla J\u00f3nssonar um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em>, og svipa\u00f0ar athugasemdir m\u00e1 finna \u00ed \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfars\u00fe\u00e1ttum. \u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"http:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/70772\">segir<\/a>: \u201eIlla getur fari\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota or\u00f0asambandi\u00f0 <em>miki\u00f0 af einhverju<\/em> um \u00fea\u00f0 sem er teljanlegt og e\u00f0lilegra v\u00e6ri a\u00f0 nota l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <strong>margur<\/strong>: <em>Margir b\u00edlar<\/em> (s\u00ed\u00f0ur: \u201emiki\u00f0 af b\u00edlum\u201c), <em>margar flugv\u00e9lar<\/em> (s\u00ed\u00f0ur: \u201emiki\u00f0 af flugv\u00e9lum\u201c). Einnig \u00feykir m\u00f6rgum sem l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>margur<\/em> fari betur me\u00f0 or\u00f0inu <em>f\u00f3lk<\/em>: <em>Margt f\u00f3lk<\/em> (s\u00ed\u00f0ur: \u201emiki\u00f0 af f\u00f3lki\u201c).\u201c<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em> er safnheiti og ekki til \u00ed fleirt\u00f6lu frekar en t.d. <em>sykur<\/em>, <em>mj\u00f3lk<\/em>, <em>mj\u00f6l<\/em>. Venjulega getur l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>margur<\/em> ekki sta\u00f0i\u00f0 me\u00f0 sl\u00edkum or\u00f0um \u2013 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>*margur sykur<\/em>, <em>*m\u00f6rg mj\u00f3lk<\/em>, <em>*margt mj\u00f6l<\/em> e\u00f0a sl\u00edkt. \u00deess \u00ed sta\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 segja <em>miki\u00f0 af <\/em>\u2013 <em>miki\u00f0 af sykri<\/em>, <em>miki\u00f0 af mj\u00f3lk<\/em>, <em>miki\u00f0 af mj\u00f6li<\/em>. \u00dev\u00ed m\u00e6tti vir\u00f0ast sem <em>miki\u00f0 af f\u00f3lki<\/em> v\u00e6ri hli\u00f0st\u00e6tt vi\u00f0 \u00feetta, en \u00ed athugasemdum vi\u00f0 \u00fea\u00f0 samband er <a href=\"https:\/\/timarit.is\/files\/43713714\">stundum<\/a> sagt a\u00f0 um \u00fea\u00f0 gegni \u00f6\u00f0ru m\u00e1li vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00f3tt <em>f\u00f3lk<\/em> s\u00e9 safnheiti s\u00e9 \u00fea\u00f0 teljanlegt, sbr. tilvitnun \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankann<\/em> h\u00e9r a\u00f0 framan. En fr\u00e1 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i er \u00fea\u00f0 ekki r\u00e9tt. \u00de\u00f3tt <strong>fyrirb\u00e6ri\u00f0<\/strong> <em>f\u00f3lk<\/em> s\u00e9 vitanlega teljanlegt er <strong>or\u00f0i\u00f0<\/strong> <em>f\u00f3lk<\/em> \u00fea\u00f0 nefnilega ekki.<\/p>\n<p>Vissulega er h\u00e6gt a\u00f0 afmarka h\u00f3p menna, kalla h\u00f3pinn <em>f\u00f3lk<\/em> og telja einstaklingana \u00ed h\u00f3pnum, sem ekki er h\u00e6gt \u00ed sykri, mj\u00f3lk og mj\u00f6li. En hins vegar er <em>f\u00f3lk<\/em> ekki teljanlegt or\u00f0 \u00ed \u00feeirri merkingu a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 hafa t\u00f6luor\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed \u2013 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>*eitt f\u00f3lk<\/em>, <em>*tv\u00f6<\/em>\/<em>tvennt f\u00f3lk<\/em> o.s.frv. (\u00fe\u00f3tt hugsanlega s\u00e9 \u00fea\u00f0 a\u00f0 <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/08\/19\/eitt-folk\/\">breytast<\/a>).\u00a0 H\u00e9r m\u00e1 l\u00edka benda \u00e1 or\u00f0i\u00f0 <em>grj\u00f3t<\/em> sem er safnheiti \u00fear sem einingarnar, steinarnir, eru s\u00e6milega st\u00f3rar og vel a\u00f0greindar \u2013 eins og er me\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em>. \u00dea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 safna steinum \u00ed hr\u00fagu, kalla hr\u00faguna <em>grj\u00f3t <\/em>og telja einstaklingana \u00ed henni. \u00dea\u00f0 er samt ekki h\u00e6gt a\u00f0 tala um *<em>eitt grj\u00f3t<\/em>, *<em>tv\u00f6<\/em>\/<em>tvennt grj\u00f3t<\/em>, frekar en <em>f\u00f3lk<\/em> \u2013 en \u00f6fugt vi\u00f0 <em>f\u00f3lk <\/em>er ekki h\u00e6gt a\u00f0 tala um *<em>margt grj\u00f3t<\/em>, heldur ver\u00f0ur a\u00f0 segja <em>miki\u00f0 af grj\u00f3ti<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>margt f\u00f3lk<\/em> er mun eldra en <em>miki\u00f0 af f\u00f3lki<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 fyrrnefnda kemur fyrir \u00ed fornu m\u00e1li en elstu d\u00e6min um hi\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda eru fr\u00e1 lokum 19. aldar, og notkun \u00feess vir\u00f0ist hafa aukist verulega \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>margt f\u00f3lk<\/em> kemur upp er s\u00fa a\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em> s\u00e9 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ileg eintala er \u00fea\u00f0 merkingarleg fleirtala, og vi\u00f0 hugsum um f\u00f3lk sem mismunandi einstaklinga \u2013 sem vi\u00f0 gerum ekki um steina \u00ed grj\u00f3thr\u00fagu. \u00deess vegna finnst okkur e\u00f0lilegt a\u00f0 tala um <em>margt f\u00f3lk<\/em>, og \u00feetta er \u00fea\u00f0 sem raunverulega er v\u00edsa\u00f0 til \u00feegar sagt er a\u00f0 <em>f\u00f3lk<\/em> s\u00e9 teljanlegt. En ef horft er \u00e1 \u00feetta fr\u00e1 hreinu m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i er \u00ed raun <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/11\/04\/hin-nordurlondin\/\">\u00f3r\u00f6kr\u00e9tt<\/a> m\u00e1lnotkun a\u00f0 tala um <em>margt f\u00f3lk<\/em>.<\/p>\n<p>Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 e\u00f0li or\u00f0sins <em>f\u00f3lk<\/em> og heg\u00f0un samb\u00e6rilegra or\u00f0a er <em>miki\u00f0 af f\u00f3lki <\/em>\u00ed raun \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 b\u00faast. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri \u00fev\u00ed fr\u00e1leitt a\u00f0 kalla \u00fea\u00f0 samband rangt \u2013 enda er \u00fea\u00f0 svo sem yfirleitt ekki gert, heldur tali\u00f0 \u201es\u00ed\u00f0ra\u201c en <em>margt f\u00f3lk<\/em>. En \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 samband s\u00e9 strangt teki\u00f0 \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt v\u00e6ri au\u00f0vita\u00f0 jafnfr\u00e1leitt a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed vegna \u00feess hva\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1 s\u00e9r langa hef\u00f0. \u00deetta eru tv\u00e6r a\u00f0fer\u00f0ir til a\u00f0 or\u00f0a s\u00f6mu merkingu, og engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 gera upp \u00e1 milli \u00feeirra. M\u00e1li\u00f0 er ekki alltaf <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2020\/09\/01\/af-rokrettu-mali\/\">r\u00f6kr\u00e9tt<\/a> \u2013 og \u00e1 ekki a\u00f0 vera \u00fea\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I\u00f0ulega er amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala\u00f0 s\u00e9 um miki\u00f0 af f\u00f3lki og sagt a\u00f0 \u00feess \u00ed sta\u00f0 eigi a\u00f0 tala um margt f\u00f3lk. \u00deetta kom t.d. margoft til umr\u00e6\u00f0u \u00ed \u00fe\u00e1ttum G\u00edsla J\u00f3nssonar um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed Morgunbla\u00f0inu, og svipa\u00f0ar athugasemdir m\u00e1 finna \u00ed \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum m\u00e1lfars\u00fe\u00e1ttum. \u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201eIlla getur fari\u00f0 \u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635,158638],"tags":[],"class_list":["post-3525","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar","category-malvillur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3525"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3923,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3525\/revisions\/3923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}