{"id":3603,"date":"2021-02-17T10:12:16","date_gmt":"2021-02-17T10:12:16","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3603"},"modified":"2021-02-17T10:12:16","modified_gmt":"2021-02-17T10:12:16","slug":"hvad-merkir-gamall","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/02\/17\/hvad-merkir-gamall\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir gamall?"},"content":{"rendered":"<p>Einu sinni var \u00e9g kalla\u00f0ur \u201egamall \u00edslenskupr\u00f3fessor\u201c \u00ed <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/mbl.is\/posts\/10157290183644536\/\">fr\u00e9tt<\/a> \u00e1\u00a0<i>mbl.is<\/i>. \u00c9g m\u00f3\u00f0ga\u00f0ist svo sem ekkert yfir \u00fev\u00ed \u2013 fannst \u00fea\u00f0 bara fyndi\u00f0. En \u00ed framhaldi af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r merkingu og notkun l\u00fdsingaror\u00f0sins\u00a0<i>gamall\u00a0<\/i>\u2013 af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r finnst \u00e9g ekkert svo gamall og \u00feykist vita a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 \u00fea\u00f0 sem bla\u00f0ama\u00f0urinn meinti. \u00cd or\u00f0ab\u00f3kum er gamall sk\u00fdrt 'me\u00f0 h\u00e1an aldur a\u00f0 baki, sem hefur lifa\u00f0\/veri\u00f0 til \u00ed m\u00f6rg \u00e1r' e\u00f0a 'aldurhniginn, aldra\u00f0ur', auk \u00feess sem teki\u00f0 er fram a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi l\u00edka \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 standa me\u00f0 m\u00e6lieiningu aldurs \u2013 barn sem er\u00a0<i>tveggja \u00e1ra gamalt\u00a0<\/i>er vitanlega ekki 'aldra\u00f0'.<\/p>\n<p>En svo er l\u00edka h\u00e6gt a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 hli\u00f0st\u00e6tt me\u00f0 nafnor\u00f0i \u00e1n \u00feess a\u00f0 um nokkra v\u00edsun til h\u00e1s aldurs s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, \u00ed samb\u00f6ndum eins og\u00a0<i>g\u00f6mul sk\u00f3lasystir m\u00edn<\/i>,\u00a0<i>gamli vinur<\/i>,\u00a0<i>gamli b\u00edllinn minn<\/i>, o.s.frv. \u00cd fyrsta d\u00e6minu er v\u00edsa\u00f0 til konu sem var sk\u00f3lasystir m\u00edn fyrir l\u00f6ngu, \u00ed \u00fev\u00ed n\u00e6sta er v\u00edsa\u00f0 til \u00feess a\u00f0 vin\u00e1ttan hafi sta\u00f0i\u00f0 lengi, og \u00ed \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0asta er v\u00edsa\u00f0 til b\u00edls sem \u00e9g \u00e1tti \u00e1 undan \u00feeim sem \u00e9g \u00e1 n\u00fana. Vissulega g\u00e6ti\u00a0<i>gamall\u00a0<\/i>v\u00edsa\u00f0 til aldurs \u00ed \u00feessum d\u00e6mum en a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fearf ekki a\u00f0 gera \u00fea\u00f0. \u00dea\u00f0 sem skiptir m\u00e1li er a\u00f0 \u00ed \u00feessum d\u00e6mum koma fram tengsl nafnor\u00f0sins sem\u00a0<i>gamall\u00a0<\/i>stendur me\u00f0 vi\u00f0 m\u00e6landann, e\u00f0a \u00feann sem r\u00e6tt er vi\u00f0 e\u00f0a um.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt\u00a0<i>gamall\u00a0<\/i>standi \u00fearna me\u00f0 nafnor\u00f0i v\u00edsar \u00fea\u00f0 \u00ed raun ekki til eiginleika nafnor\u00f0sins sj\u00e1lfs, heldur til \u00feessara tengsla \u2013 aldurs \u00feeirra e\u00f0a afst\u00f6\u00f0u \u00ed t\u00edma. Komi engin sl\u00edk tengsl fram, eins og \u00ed d\u00e6minu\u00a0<i>gamall \u00edslenskupr\u00f3fessor<\/i>\u00a0\u00ed fr\u00e9ttinni \u00e1\u00a0<i>mbl.is<\/i>, er ekki h\u00e6gt a\u00f0 skilja or\u00f0i\u00f0 \u00f6\u00f0ruv\u00edsi en svo a\u00f0 \u00fea\u00f0 merki 'aldra\u00f0ur'. \u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir ef \u00fearna hef\u00f0i sta\u00f0i\u00f0\u00a0<i>gamli \u00edslenskupr\u00f3fessorinn minn<\/i>, eins og einu sinni var v\u00edsa\u00f0 til m\u00edn \u00e1 prenti \u2013 \u00fear s\u00fdnir eignarfornafni\u00f0\u00a0<i>minn\u00a0<\/i>tengslin, enda er h\u00f6fundur <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/2016160129539\/eg-er-afaeta-\">\u00feess pistils<\/a> gamall (!) nemandi minn sem \u00e9g hef enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 hafi tali\u00f0 mig s\u00e9rstaklega gamlan.<\/p>\n<p>\u00deetta haf\u00f0i \u00e9g aldrei hugsa\u00f0 \u00fat \u00ed \u00e1\u00f0ur, og \u00feessi merking or\u00f0sins\u00a0<i>gamall\u00a0<\/i>er ekki nefnd \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum svo a\u00f0 \u00e9g sj\u00e1i. Svona er ma\u00f0ur alltaf a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 einhverju n\u00fdju \u00ed \u00edslenskunni, jafnvel \u00ed algengustu or\u00f0um.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Einu sinni var \u00e9g kalla\u00f0ur \u201egamall \u00edslenskupr\u00f3fessor\u201c \u00ed fr\u00e9tt \u00e1\u00a0mbl.is. \u00c9g m\u00f3\u00f0ga\u00f0ist svo sem ekkert yfir \u00fev\u00ed \u2013 fannst \u00fea\u00f0 bara fyndi\u00f0. En \u00ed framhaldi af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r merkingu og notkun l\u00fdsingaror\u00f0sins\u00a0gamall\u00a0\u2013 af \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r finnst \u00e9g ekkert svo gamall og \u00feykist vita a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 \u00fea\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3603","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3604,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions\/3604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}