{"id":3686,"date":"2021-04-05T08:00:38","date_gmt":"2021-04-05T08:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3686"},"modified":"2021-04-04T17:01:40","modified_gmt":"2021-04-04T17:01:40","slug":"ja-vid-fjolbreytni-nei-vid-nyjungum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/04\/05\/ja-vid-fjolbreytni-nei-vid-nyjungum\/","title":{"rendered":"J\u00e1 vi\u00f0 fj\u00f6lbreytni - nei vi\u00f0 n\u00fdjungum?"},"content":{"rendered":"<p>Oft er l\u00f6g\u00f0 \u00e1hersla \u00e1 gildi og mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 hafa g\u00f3\u00f0an or\u00f0afor\u00f0a og tala og skrifa au\u00f0ugt og bl\u00e6brig\u00f0ar\u00edkt m\u00e1l \u2013 t\u00f6nnlast ekki alltaf \u00e1 s\u00f6mu or\u00f0unum og sama or\u00f0alaginu, heldur breyta til og or\u00f0a s\u00f6mu merkingu \u00e1 mismunandi h\u00e1tt. \u00deessu er \u00e9g hjartanlega samm\u00e1la, og til a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 \u00feessu er mikilv\u00e6gt a\u00f0 f\u00f3lk \u00e6fist \u00ed a\u00f0 nota m\u00e1li\u00f0 \u00e1 fj\u00f6lbreyttan h\u00e1tt \u2013 tali saman og tali vi\u00f0 b\u00f6rn, og lesi og skrifi margs konar texta.<\/p>\n<p>En svo er l\u00edka oft amast vi\u00f0 hvers kyns n\u00fdsk\u00f6pun \u00ed m\u00e1li \u2013 n\u00fdyr\u00f0um sm\u00ed\u00f0u\u00f0um \u00far \u00edslensku hr\u00e1efni, t\u00f6kuor\u00f0um sem l\u00f6gu\u00f0 eru a\u00f0 \u00edslensku, fleirt\u00f6lu or\u00f0a sem a\u00f0allega e\u00f0a eing\u00f6ngu hafa veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu, n\u00fdjum or\u00f0asamb\u00f6ndum og or\u00f0atilt\u00e6kjum, n\u00fdjum merkingartilbrig\u00f0um \u00feekktra or\u00f0a og svo framvegis. Sl\u00edkar n\u00fdjungar eru i\u00f0ulega sag\u00f0ar \u201eekki til\u201c, afb\u00f6kun, lj\u00f3tar, hr\u00e1 enska, barnam\u00e1l, rangt m\u00e1l, \u00f3\u00fearfar og \u00e9g veit ekki hva\u00f0 og hva\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 undarlega er a\u00f0 \u00fea\u00f0 vir\u00f0ist a\u00f0 verulegu leyti vera sama f\u00f3lki\u00f0 sem leggur \u00e1herslu \u00e1 g\u00f3\u00f0an or\u00f0afor\u00f0a og bl\u00e6brig\u00f0ar\u00edkt m\u00e1l og \u00fea\u00f0 sem amast vi\u00f0 n\u00fdjungum \u00ed m\u00e1li. \u00deetta er f\u00f3lki\u00f0 sem telur sig eiga tungum\u00e1li\u00f0, f\u00f3lki\u00f0 sem vill a\u00f0 m\u00e1li\u00f0 s\u00e9 eins og \u00fev\u00ed var kennt \u00ed uppvextinum a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 vera. \u00de\u00f3tt margt af \u00feessu f\u00f3lki vilji vel og athugasemdir \u00feess eigi r\u00e6tur \u00ed umhyggju fyrir \u00edslenskunni er alltof algengt a\u00f0 athugasemdirnar s\u00e9u settar fram af hroka og yfirl\u00e6ti \u00feeirra sem \u00feykjast hafa h\u00f6ndla\u00f0 sannleikann.<\/p>\n<p>Vitanlega er ekki \u00f6ll n\u00fdsk\u00f6pun jafnvel heppnu\u00f0. Sumar n\u00fdjungar sl\u00e1 strax \u00ed gegn, a\u00f0rar eru andvana f\u00e6ddar, en flestar einhvers sta\u00f0ar \u00fear \u00e1 milli. En \u00fea\u00f0 er eing\u00f6ngu m\u00e1lsamf\u00e9lagi\u00f0 sem getur skori\u00f0 \u00fear \u00far. Ef \u00fea\u00f0 tekur n\u00fdjungina upp \u00e1 s\u00edna arma lifir h\u00fan, annars ekki. \u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekki a\u00f0 vi\u00f0 sem almennir m\u00e1lnotendur getum ekki haft sko\u00f0un \u00e1 n\u00fdjungum, og l\u00e1ti\u00f0 \u00fe\u00e1 sko\u00f0un \u00ed lj\u00f3si. En \u00fe\u00e1 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 vi\u00f0 sty\u00f0jum hana m\u00e1lefnalegum r\u00f6kum en h\u00f6fnum n\u00fdjungum ekki umsvifalaust \u00e1 \u00feeim forsendum einum a\u00f0 vi\u00f0 \u00f3lumst ekki upp vi\u00f0 \u00fe\u00e6r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oft er l\u00f6g\u00f0 \u00e1hersla \u00e1 gildi og mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 hafa g\u00f3\u00f0an or\u00f0afor\u00f0a og tala og skrifa au\u00f0ugt og bl\u00e6brig\u00f0ar\u00edkt m\u00e1l \u2013 t\u00f6nnlast ekki alltaf \u00e1 s\u00f6mu or\u00f0unum og sama or\u00f0alaginu, heldur breyta til og or\u00f0a s\u00f6mu merkingu \u00e1 mismunandi h\u00e1tt. \u00deessu er \u00e9g hjartanlega samm\u00e1la, og til a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 \u00feessu er mikilv\u00e6gt a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3686","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3686"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3687,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3686\/revisions\/3687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}