{"id":3710,"date":"2021-04-12T17:16:34","date_gmt":"2021-04-12T17:16:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3710"},"modified":"2021-04-12T17:16:34","modified_gmt":"2021-04-12T17:16:34","slug":"enska-sem-hluti-af-islensku-malsamfelagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/04\/12\/enska-sem-hluti-af-islensku-malsamfelagi\/","title":{"rendered":"Enska sem hluti af \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r birtist \u00ed <em>Stundinni<\/em> mj\u00f6g \u00e1hugaver\u00f0 <a href=\"https:\/\/stundin.is\/grein\/13187\/island-er-eftir-a-i-adlogun-innflytjenda\/\">grein<\/a> sem m.a. fjallar um m\u00e1lefni sem vi\u00f0 <strong>ver\u00f0um<\/strong> a\u00f0 sinna betur: \u00cdslenskukennslu og \u00edslenskukunn\u00e1ttu f\u00f3lks sem kemur hinga\u00f0 til a\u00f0 vinna \u2013 f\u00f3lksins sem a\u00f0 verulegu leyti h\u00e9lt uppi g\u00f3\u00f0\u00e6rinu \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum. Ef vi\u00f0 gerum ekki betur \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i er mikil h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 h\u00e9r ver\u00f0i til mj\u00f6g <a href=\"https:\/\/hugras.is\/2019\/09\/islenska-og-utlendingar\/\">lagskipt \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lag<\/a>, me\u00f0 l\u00edtt mennta\u00f0ri l\u00e1gst\u00e9tt sem hefur \u00edslensku ekki almennilega \u00e1 valdi s\u00ednu og er f\u00f6st \u00ed l\u00e1glaunast\u00f6rfum. \u00dea\u00f0 er st\u00f3rh\u00e6ttuleg \u00fer\u00f3un \u2013 au\u00f0vita\u00f0 fyrir f\u00f3lki\u00f0 sj\u00e1lft, en ekki s\u00ed\u00f0ur fyrir \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi\u00f0, fyrir l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0, og fyrir \u00edslenskuna.<\/p>\n<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/groups\/malspjall\/permalink\/578760416851368\/\">umr\u00e6\u00f0u<\/a> sem spratt af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g setti hlekk \u00e1 \u00feessa grein \u00ed h\u00f3pinn M\u00e1lspjall \u00e1 Facebook nefndu tv\u00e6r erlendar konur sem b\u00faa h\u00e9r a\u00f0 \u00feeim fyndist \u00edslenskan oft notu\u00f0 til a\u00f0 mismuna f\u00f3lki og halda \u00fev\u00ed ni\u00f0ri \u2013 ekki bara \u00ed \u00fej\u00f3nustust\u00f6rfum, heldur einnig \u00ed \u00fdmsum s\u00e9rh\u00e6f\u00f0um st\u00f6rfum t.d. \u00e1 svi\u00f0i vi\u00f0skipta og t\u00e6kni. \u00dea\u00f0 skyti sk\u00f6kku vi\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kjast eftir kunn\u00e1ttu f\u00f3lks og s\u00e9rfr\u00e6\u00f0i\u00feekkingu og hreykja s\u00e9r af \u00fev\u00ed a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 og fagna fj\u00f6lbreytileika en \u00fdta f\u00f3lki samt \u00fat \u00e1 ja\u00f0ar umr\u00e6\u00f0unnar og samf\u00e9lagsins vegna skorts \u00e1 \u00edslenskukunn\u00e1ttu. \u00deetta er alveg r\u00e9tt.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 viljum geta nota\u00f0 \u00edslensku \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfsins en \u00fea\u00f0 m\u00e1 ekki bitna \u00e1 f\u00f3lk sem b\u00fdr h\u00e9r og starfar en kann ekki m\u00e1li\u00f0 til fulls. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 s\u00fa krafa a\u00f0 geta nota\u00f0 \u00edslensku alltaf, vi\u00f0 allar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur, er \u00f3samr\u00fdmanleg virkri \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed t\u00e6kniv\u00e6ddu \u00feekkingarsamf\u00e9lagi \u00e1 t\u00edmum al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00e6\u00f0ingar og frj\u00e1ls fl\u00e6\u00f0is vinnuafls og getur leitt til \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 lokum okkur af og ein\u00f6ngrumst. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 \u00e1tta okkur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 enskan er komin til a\u00f0 vera \u00ed samf\u00e9laginu og \u00fea\u00f0 er \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 h\u00fan ver\u00f0i h\u00e9r fyrirfer\u00f0armikil \u00ed framt\u00ed\u00f0inni, samhli\u00f0a \u00edslensku.<\/p>\n<p>\u00deetta er engin uppgj\u00f6f \u2013 \u00feetta er sta\u00f0reynd. \u00dea\u00f0 er ekki \u00edslenskunni til framdr\u00e1ttar a\u00f0 berja hausnum vi\u00f0 steininn og neita a\u00f0 vi\u00f0urkenna \u00feetta. Enskunotkun \u00e1 \u00cdslandi m\u00e1 ekki vera feimnism\u00e1l eins og \u00e9g hef stundum \u00e1 tilfinningunni a\u00f0 h\u00fan s\u00e9. Enskan er al\u00fej\u00f3\u00f0am\u00e1l, g\u00edfurlega mikilv\u00e6gt hj\u00e1lpart\u00e6ki sem gerir okkur kleift a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed margs kyns al\u00fej\u00f3\u00f0legu samstarfi og s\u00e6kja okkur \u00feekkingu og s\u00e9rh\u00e6fingu. H\u00fan er ekki \u00f3vinur e\u00f0a eitthva\u00f0 sem vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 hr\u00e6\u00f0ast \u2013 en vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 hefja \u00f6fluga og markvissa umr\u00e6\u00f0u um \u00fea\u00f0 hva\u00f0a hlutverk og st\u00f6\u00f0u vi\u00f0 \u00e6tlum henni \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 hva\u00f0a a\u00f0st\u00e6\u00f0ur er e\u00f0lilegt e\u00f0a \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 nota ensku? Hvernig tryggjum vi\u00f0 hagsmuni f\u00f3lks sem ekki kann \u00edslensku? Hvernig tryggjum vi\u00f0 hagsmuni f\u00f3lks sem ekki kann ensku? Hvernig au\u00f0veldum vi\u00f0 f\u00f3lki me\u00f0 anna\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1l a\u00f0 taka fullan \u00fe\u00e1tt \u00ed samf\u00e9laginu? Hvernig eflum vi\u00f0 \u00edslenskuna \u00feannig a\u00f0 h\u00fan ver\u00f0i noth\u00e6f \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfsins? Hvernig gerum vi\u00f0 \u00edslenskuna \u00e1hugaver\u00f0ari og eftirs\u00f3knarver\u00f0ara a\u00f0 nota hana? Hvernig geta \u00edslenska og enska \u00e1tt fri\u00f0samlegt og gott samb\u00fdli \u00ed m\u00e1lsamf\u00e9laginu?<\/p>\n<p>\u00deetta eru nokkur d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 sem \u00fearf a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1 n\u00e6stunni \u2013 og byrja strax. \u00c9g kann ekki svari\u00f0 vi\u00f0 neinni af framangreindum spurningum \u2013 og er ekki viss um a\u00f0 nokkurt svar s\u00e9 til, a.m.k. varla svar sem \u00f6llum l\u00edki. En sv\u00f6rin eru ekki a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0, heldur umr\u00e6\u00f0an, umhugsunin og vitundarvakningin um \u00feetta. N\u00fana flj\u00f3tum vi\u00f0 nefnilega sofandi a\u00f0 feig\u00f0ar\u00f3si og v\u00f6knum upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0 einn daginn a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum ekki lengur neina yfirs\u00fdn yfir st\u00f6\u00f0una, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 stj\u00f3rn \u00e1 henni. L\u00e1tum \u00fea\u00f0 ekki gerast<strong>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r birtist \u00ed Stundinni mj\u00f6g \u00e1hugaver\u00f0 grein sem m.a. fjallar um m\u00e1lefni sem vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 sinna betur: \u00cdslenskukennslu og \u00edslenskukunn\u00e1ttu f\u00f3lks sem kemur hinga\u00f0 til a\u00f0 vinna \u2013 f\u00f3lksins sem a\u00f0 verulegu leyti h\u00e9lt uppi g\u00f3\u00f0\u00e6rinu \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum. Ef vi\u00f0 gerum ekki betur \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i er mikil h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 h\u00e9r [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3710","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3711,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3710\/revisions\/3711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}