{"id":3729,"date":"2021-04-20T10:18:23","date_gmt":"2021-04-20T10:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3729"},"modified":"2021-04-20T10:37:08","modified_gmt":"2021-04-20T10:37:08","slug":"edlileg-throun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/04\/20\/edlileg-throun\/","title":{"rendered":"E\u00f0lileg \u00fer\u00f3un"},"content":{"rendered":"<p>I\u00f0ulega les \u00e9g \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum a\u00f0 \u00fdmsir m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar, \u00fe. \u00e1 m. \u00e9g, telji allar m\u00e1lbreytingar \u201ee\u00f0lilega \u00fer\u00f3un\u201c og vilji \u00feess vegna ekki gera neitt til a\u00f0 sporna vi\u00f0 \u00feeim \u2013 fagni \u00feeim jafnvel. \u00deetta er oft sagt \u00ed h\u00e6\u00f0nis- e\u00f0a hneykslunart\u00f3n og haft til marks um a\u00f0 \u00e1lit umr\u00e6ddra m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga s\u00e9 a\u00f0 engu hafandi, \u00feeir hafi gefist upp \u00ed bar\u00e1ttunni vi\u00f0 \u201em\u00e1lvillur\u201c og hvers kyns hro\u00f0virkni og skj\u00f3ti s\u00e9r \u00feess vegna \u00e1 bak vi\u00f0 einhverjar fr\u00e6\u00f0ikenningar. L\u00e1tum svo vera \u00ed bili en komum a\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0ar. En hva\u00f0 merkir \u00fea\u00f0 a\u00f0 einhver m\u00e1lbreyting s\u00e9 \u201ee\u00f0lileg \u00fer\u00f3un\u201c?<\/p>\n<p>Margar m\u00e1lbreytingar \u2013 kannski flestar \u2013 eiga r\u00e6tur \u00ed m\u00e1lt\u00f6ku barna. B\u00f6rn tileinka s\u00e9r ekki m\u00e1li\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e6ra reglur sem a\u00f0rir hafa sett fram. \u00deau b\u00faa s\u00e9r til s\u00ednar eigin reglur me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 greina \u2013 \u00f3sj\u00e1lfr\u00e1tt og \u00f3me\u00f0vita\u00f0 \u2013 m\u00e1li\u00f0 sem \u00feau heyra \u00ed kringum sig. \u00deessar reglur nota \u00feau s\u00ed\u00f0an til a\u00f0 mynda eigin or\u00f0 og setningar. En \u00fe\u00f3tt b\u00f6rnin s\u00e9u \u00f3tr\u00falega gl\u00farnir greinendur hafa \u00feau ekki miki\u00f0 a\u00f0 byggja \u00e1 \u00ed upphafi, og \u00feess vegna ver\u00f0a reglur \u00feeirra \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega oft rangar \u00feannig a\u00f0 \u00fatkoman ver\u00f0ur \u00f6nnur en \u00ed m\u00e1li fullor\u00f0inna.<\/p>\n<p>En b\u00f6rnin festa sig ekki \u00ed upphaflegum reglum, heldur endursko\u00f0a \u00fe\u00e6r aftur og aftur, eftir \u00fev\u00ed sem \u00feau f\u00e1 meiri g\u00f6gn til a\u00f0 byggja \u00e1. Sm\u00e1tt og sm\u00e1tt l\u00e6ra \u00feau l\u00edka undantekningar fr\u00e1 reglunum \u2013 beygingu or\u00f0a sem fylgja ekki venjulegum mynstrum, sjaldg\u00e6far setningager\u00f0ir o.s.frv. \u00dea\u00f0 kemur samt alltaf fyrir a\u00f0 endanlegar reglur barnanna skila ekki n\u00e1kv\u00e6mlega s\u00f6mu \u00fatkomu og reglur foreldranna, e\u00f0a \u00feau tileinka s\u00e9r ekki allar undantekningar fr\u00e1 reglunum. \u00dea\u00f0 lei\u00f0ir af e\u00f0li m\u00e1lt\u00f6kunnar og gerist \u00ed \u00f6llum tungum\u00e1lum. \u00dea\u00f0 er e\u00f0lileg \u00fer\u00f3un.<\/p>\n<p>B\u00f6rnin vaxa svo upp og skila m\u00e1linu \u00feannig breyttu til n\u00e6stu kynsl\u00f3\u00f0ar \u00feannig a\u00f0 breytingin brei\u00f0ist \u00fat. En \u00fe\u00f3tt sl\u00edk \u00fer\u00f3un s\u00e9 e\u00f0lileg og \u00f3hj\u00e1kv\u00e6mileg geta mj\u00f6g miklar e\u00f0a hra\u00f0ar breytingar dregi\u00f0 \u00far h\u00e6fi m\u00e1lsins til a\u00f0 sinna hlutverki s\u00ednu sem samskiptat\u00e6ki milli f\u00f3lks og menningarmi\u00f0lari milli kynsl\u00f3\u00f0a. \u00deess vegna er almennt s\u00e9\u00f0 \u00e6skilegt a\u00f0 grundvallaratri\u00f0i m\u00e1lkerfisins s\u00e9u s\u00e6milega st\u00f6\u00f0ug. En \u00fea\u00f0 er nau\u00f0synlegt a\u00f0 leggja mat \u00e1 m\u00e1lbreytingar \u00fat fr\u00e1 \u00feessu \u2013 \u00e1tta sig \u00e1 hva\u00f0a breytingar g\u00e6tu hugsanlega raska\u00f0 m\u00e1lkerfinu og gert m\u00e1li\u00f0 a\u00f0 verra t\u00e6ki og l\u00e1ta hinar \u00ed fri\u00f0i.<\/p>\n<p>M\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar hafa \u2013 e\u00f0a \u00e6ttu a\u00f0 hafa \u2013 betri forsendur en a\u00f0rir til a\u00f0 leggja sl\u00edkt mat \u00e1 m\u00e1lbreytingar, og afst\u00f6\u00f0u m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga til m\u00e1lbreytinga hefur stundum veri\u00f0 l\u00edkt vi\u00f0 afst\u00f6\u00f0u jar\u00f0fr\u00e6\u00f0inga til eldgosa. \u00deeir fagna \u00feeim ekki endilega en \u00feau ver\u00f0a \u00feeim \u00f3metanleg uppspretta \u00feekkingar og s\u00fa \u00feekking gerir \u00feeim m.a. kleift a\u00f0 sp\u00e1 betur fyrir um gos og auka \u00feannig \u00f6ryggi f\u00f3lks. \u00de\u00f3tt m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar fagni ekki endilega m\u00e1lbreytingum e\u00f0a telji \u00fe\u00e6r \u00e6skilegar \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r gera \u00fe\u00e6r \u00feeim kleift a\u00f0 \u00e1tta sig betur \u00e1 e\u00f0li tungum\u00e1lsins.<\/p>\n<p>\u00deessi aukna \u00feekking \u00e1 e\u00f0li tungum\u00e1lsins skilar s\u00e9r m.a. \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 unnt er meta betur hvers konar breytingar g\u00e6tu raska\u00f0 grundvelli m\u00e1lkerfisins og hvort einhver merki sj\u00e1ist um sl\u00edkar breytingar. \u00c1 \u00feeim grundvelli er s\u00ed\u00f0an h\u00e6gt a\u00f0 meta hvort og hvernig \u00e1st\u00e6\u00f0a s\u00e9 til a\u00f0 reyna a\u00f0 h\u00e6gja \u00e1 einhverjum breytingum e\u00f0a st\u00f6\u00f0va \u00fe\u00e6r. E\u00f0lileg \u00fer\u00f3un \u00fearf nefnilega ekki alltaf a\u00f0 vera \u00e6skileg<strong>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I\u00f0ulega les \u00e9g \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum a\u00f0 \u00fdmsir m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar, \u00fe. \u00e1 m. \u00e9g, telji allar m\u00e1lbreytingar \u201ee\u00f0lilega \u00fer\u00f3un\u201c og vilji \u00feess vegna ekki gera neitt til a\u00f0 sporna vi\u00f0 \u00feeim \u2013 fagni \u00feeim jafnvel. \u00deetta er oft sagt \u00ed h\u00e6\u00f0nis- e\u00f0a hneykslunart\u00f3n og haft til marks um a\u00f0 \u00e1lit umr\u00e6ddra m\u00e1lfr\u00e6\u00f0inga s\u00e9 a\u00f0 engu hafandi, \u00feeir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3729","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3729"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3733,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3729\/revisions\/3733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}