{"id":3849,"date":"2021-05-14T08:00:11","date_gmt":"2021-05-14T08:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3849"},"modified":"2021-05-13T17:05:40","modified_gmt":"2021-05-13T17:05:40","slug":"ad-breyta-mali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/05\/14\/ad-breyta-mali\/","title":{"rendered":"A\u00f0 breyta m\u00e1li"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g hef <strong>ekki<\/strong> tala\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk breyti m\u00e1li s\u00ednu og \u00e9g hef ekki gert \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfur, \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 \u00e9g segi e\u00f0a skrifi eitthva\u00f0 sem str\u00ed\u00f0ir gegn m\u00e1ltilfinningu minni. En \u00fea\u00f0 er oft h\u00e6gt a\u00f0 hagr\u00e6\u00f0a m\u00e1li s\u00ednu \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 komi betur til m\u00f3ts vi\u00f0 kynhlutleysi. Me\u00f0 \u00f3\u00e1kve\u00f0num forn\u00f6fnum nota \u00e9g t.d. oft sagnir sem taka \u00fe\u00e1gufallsfrumlag ef h\u00e6gt er a\u00f0 koma \u00fev\u00ed vi\u00f0 \u2013 segi <em>\u00f6llum \u00feykir<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>allir telja<\/em> e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. \u00c1st\u00e6\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 \u00ed \u00fe\u00e1gufalli og eignarfalli fleirt\u00f6lu eru \u00f6ll kyn fornafna (og l\u00fdsingaror\u00f0a) eins. Einnig nota \u00e9g oft <em>f\u00f3lk<\/em> \u00fear sem \u00e9g hef\u00f0i \u00e1\u00f0ur nota\u00f0 <em>menn<\/em>, og m\u00e9r finnst ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 tala um <em>bj\u00f6rgunarf\u00f3lk <\/em>og <em>hestaf\u00f3lk<\/em> \u2013 \u00feetta eru ekki n\u00fd or\u00f0.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt \u00e9g tali ekki fyrir breytingum skil \u00e9g vel a\u00f0 m\u00f6rgum konum og kynsegin f\u00f3lki finnist karlkynsmyndir fornafna og l\u00fdsingaror\u00f0a, sem og or\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur<\/em> og samsetningar af \u00fev\u00ed, ekki h\u00f6f\u00f0a til s\u00edn og vilji breyta m\u00e1lnotkun sinni. \u00dea\u00f0 er hins vegar ekki einfalt \u2013 b\u00e6\u00f0i af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er erfitt a\u00f0 breyta m\u00e1lnotkun sinni almennt s\u00e9\u00f0, og einnig vegna \u00feess a\u00f0 \u00edslenskan er svo gegns\u00fdr\u00f0 af m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegu kyni. \u00deegar f\u00f3lk reynir a\u00f0 breyta m\u00e1lnotkun sinni er \u00fev\u00ed h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 \u00fdmiss konar \u00f3samr\u00e6mi og \u00f3vissa komi upp. En f\u00f3lk \u00e1 a\u00f0 vera frj\u00e1lst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 gera sl\u00edkar tilraunir me\u00f0 eigin m\u00e1lnotkun \u00e1n \u00feess a\u00f0 amast s\u00e9 vi\u00f0 \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p>\u00c9g legg hins vegar \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 er alveg \u00f3t\u00e6kt a\u00f0 gagnr\u00fdna f\u00f3lk fyrir a\u00f0 breyta <strong>ekki<\/strong> m\u00e1li s\u00ednu \u2013 fyrir a\u00f0 tala \u00fea\u00f0 m\u00e1l sem \u00fea\u00f0 er ali\u00f0 upp vi\u00f0 og hefur tileinka\u00f0 s\u00e9r \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i. \u00deetta \u00e1 vi\u00f0 um \u00fdmis tilbrig\u00f0i sem oft eru k\u00f6llu\u00f0 \u201em\u00e1lvillur\u201c, en einnig um \u00fea\u00f0 a\u00f0 nota karlkyn sem hlutlaust (\u00f3marka\u00f0) kyn, og nota or\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur<\/em> og samsetningar af \u00fev\u00ed \u00ed v\u00edsun til b\u00e6\u00f0i karla og kvenna. \u00deetta er \u00fea\u00f0 m\u00e1l sem vi\u00f0 erum flest alin upp vi\u00f0, og \u00fea\u00f0 er ekki sanngjarnt a\u00f0 \u00e6tlast til a\u00f0 f\u00f3lk sem er ali\u00f0 upp vi\u00f0 a\u00f0 segja <em>allir velkomnir<\/em> breyti \u00fev\u00ed, frekar en sanngjarnt er a\u00f0 \u00e6tlast til a\u00f0 f\u00f3lk sem er ali\u00f0 upp vi\u00f0 a\u00f0 segja <em>m\u00e9r langar <\/em>breyti \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p>Framansagt \u00e1 vi\u00f0 m\u00e1lfar og m\u00e1lnotkun einstakra m\u00e1lnotenda. M\u00e1lnotkun hj\u00e1 opinberum stofnunum, svo sem R\u00edkis\u00fatvarpinu og Al\u00feingi, er svo anna\u00f0 m\u00e1l sem mj\u00f6g skiptar sko\u00f0anir eru um. \u00dea\u00f0 hefur <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/raeda\/151\/rad20201118T164741.html\">komi\u00f0 fram<\/a> a\u00f0 unni\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e6ra lagam\u00e1l \u00ed \u00e1tt til kynhlutleysis, og miki\u00f0 hefur veri\u00f0 skrifa\u00f0 um \u00fe\u00e1 \u201etilraunastarfsemi\u201c me\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 sem \u00fdmsum finnst R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0 stunda \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 raunar fjarri sanni a\u00f0 \u00fear s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 \u00fatr\u00fdma kynhlutlausu karlkyni e\u00f0a or\u00f0inu <em>ma\u00f0ur<\/em>. M\u00f6rgum finnst a\u00f0 R\u00daV eigi a\u00f0 vir\u00f0a r\u00e9tt \u00feeirra sem vilja halda \u00ed \u201ehef\u00f0bundna\u201c \u00edslensku \u2013 en \u00e1 m\u00f3ti m\u00e1 spyrja hvort r\u00e9ttur \u00feeirra sem finnst karlkyni\u00f0 ekki h\u00f6f\u00f0a til s\u00edn s\u00e9 \u00fe\u00e1 enginn.<\/p>\n<p>\u00deetta er sn\u00fai\u00f0 m\u00e1l, en a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00feessu er umbur\u00f0arlyndi og vir\u00f0ing fyrir \u00f6\u00f0ru f\u00f3lki og m\u00e1lnotkun \u00feess. F\u00f3lk sem vill hafna karlkyni sem hlutlausu kyni \u00fearf a\u00f0 hafa \u00ed huga og s\u00fdna \u00fev\u00ed skilning a\u00f0 vi\u00f0 erum flest alin upp vi\u00f0 a\u00f0 karlkyni\u00f0 hafi \u00feetta hlutverk, og f\u00f3lk sem vill halda \u00ed karlkyni\u00f0 sem hlutlaust kyn \u00fearf a\u00f0 hafa \u00ed huga og s\u00fdna \u00fev\u00ed skilning a\u00f0 \u00fdmsum finnst karlkyni\u00f0 eing\u00f6ngu v\u00edsa til karlmanna og \u00fear me\u00f0 vera \u00fatilokandi. \u00dea\u00f0 m\u00e1 ekki gerast a\u00f0 f\u00f3lk ver\u00f0i flokka\u00f0 eftir m\u00e1lnotkun hva\u00f0 \u00feetta var\u00f0ar og anna\u00f0 hvort tilbrig\u00f0i\u00f0 ver\u00f0i tali\u00f0 villa e\u00f0a \u00f3vi\u00f0eigandi m\u00e1lnotkun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g hef ekki tala\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk breyti m\u00e1li s\u00ednu og \u00e9g hef ekki gert \u00fea\u00f0 sj\u00e1lfur, \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 \u00e9g segi e\u00f0a skrifi eitthva\u00f0 sem str\u00ed\u00f0ir gegn m\u00e1ltilfinningu minni. En \u00fea\u00f0 er oft h\u00e6gt a\u00f0 hagr\u00e6\u00f0a m\u00e1li s\u00ednu \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 komi betur til m\u00f3ts vi\u00f0 kynhlutleysi. Me\u00f0 \u00f3\u00e1kve\u00f0num forn\u00f6fnum nota \u00e9g [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3849","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3849"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3850,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3849\/revisions\/3850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}