{"id":3971,"date":"2021-08-03T08:00:41","date_gmt":"2021-08-03T08:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3971"},"modified":"2021-09-06T20:09:27","modified_gmt":"2021-09-06T20:09:27","slug":"fimm-sjonarmid-um-kynjahalla-i-tungumalinu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/08\/03\/fimm-sjonarmid-um-kynjahalla-i-tungumalinu\/","title":{"rendered":"Fimm sj\u00f3narmi\u00f0 um kynjahalla \u00ed tungum\u00e1linu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af umr\u00e6\u00f0u \u00ed g\u00e6r um merkingu og notkun or\u00f0sins <em>ma\u00f0ur<\/em> og samsetninga af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g enn einu sinni a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r (meintri) karll\u00e6gni \u00edslenskunnar. Umr\u00e6\u00f0a um \u00feetta fer \u00fev\u00ed mi\u00f0ur oft flj\u00f3tt \u00ed einhverjar skotgrafir \u00feannig a\u00f0 svo vir\u00f0ist sem \u00fearna s\u00e9u tv\u00e6r andst\u00e6\u00f0ar fylkingar \u2013 \u00f6nnur telji engan kynjahalla \u00ed m\u00e1linu en hin telji nau\u00f0synlegt a\u00f0 gerbylta m\u00e1lkerfinu. En \u00ed raun og veru er \u00feetta miklu fl\u00f3knara og \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i s\u00fdnist m\u00e9r mega greina einar fimm mismunandi afst\u00f6\u00f0ur (j\u00e1, m\u00e9r finnst allt \u00ed lagi a\u00f0 hafa \u00fea\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu) til \u00feessa m\u00e1ls.<\/p>\n<ul>\n<li>\u00dea\u00f0 er enginn kynjahalli \u00ed tungum\u00e1linu \u2013 \u00fea\u00f0 gerir ekki upp \u00e1 milli karla og kvenna \u00e1 nokkurn h\u00e1tt. Allt tal um sl\u00edkt er misskilningur \u00e1 e\u00f0li tungum\u00e1lsins, sprottinn af misskildum kvenr\u00e9ttindahugmyndum.<\/li>\n<li>\u00dea\u00f0 er kynjahalli \u00ed m\u00e1linu \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 karlkyn er hlutlaust (\u00f3marka\u00f0) kyn, meginhluti starfsheita er karlkyns, og nafnor\u00f0i\u00f0 <em>ma\u00f0ur <\/em>er nota\u00f0 \u00ed merkingunni 'karlma\u00f0ur' auk \u00feess a\u00f0 vera tegundarheiti. En \u00feessi kynjahalli er eing\u00f6ngu m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegur og \u00e1 s\u00e9r s\u00f6gulegar sk\u00fdringar, og \u00fev\u00ed e\u00f0lilegur.<\/li>\n<li>\u00dea\u00f0 er kynjahalli \u00ed m\u00e1linu og hann er ekki eing\u00f6ngu m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegs e\u00f0lis. \u00cd huga margra tengjast karlkyns starfsheiti, or\u00f0i\u00f0 <em>-ma\u00f0ur<\/em> og samsetningar af \u00fev\u00ed, og karlkynsform \u00f3\u00e1kve\u00f0inna fornafna og l\u00fdsingaror\u00f0a frekar karlm\u00f6nnum. \u00deetta er \u00f3heppilegt en vi\u00f0 \u00fev\u00ed er ekkert a\u00f0 gera.<\/li>\n<li>\u00dea\u00f0 er kynjahalli \u00ed m\u00e1linu og \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt og mikilv\u00e6gt a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00fev\u00ed innan ramma m\u00e1lkerfisins, t.d. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja <em>Veri\u00f0 \u00f6ll velkomin<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>Allir velkomnir<\/em>, nota <em>f\u00f3lk <\/em>og tilt\u00e6kar samsetningar af \u00fev\u00ed frekar en <em>menn<\/em>, segja <em>bandar\u00edska konan Valari<\/em>e frekar en <em>Bandar\u00edkjama\u00f0urinn Valarie<\/em>, o.s.frv.<\/li>\n<li>\u00dea\u00f0 er kynjahalli \u00ed m\u00e1linu og \u00fea\u00f0 er nau\u00f0synlegt a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 \u00fev\u00ed, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 kosti breytingar \u00e1 m\u00e1lkerfinu, m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegt \u00f3samr\u00e6mi, \u00f3hef\u00f0bundna or\u00f0anotkun og sm\u00ed\u00f0i n\u00fdrra kynhlutlausra or\u00f0a, t.d. \u00feannig a\u00f0 sagt s\u00e9 <em>eitt var handteki\u00f0<\/em>, <em>m\u00f6rg vita \u00feetta<\/em>, <em>l\u00e6knarnir eru \u00fereytt<\/em>, <em>forst\u00f6\u00f0uman <\/em>o.s.frv.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c9g er ekki a\u00f0 setja \u00feetta fram til a\u00f0 koma einhverjum deilum af sta\u00f0, heldur til a\u00f0 gl\u00f6ggva mig \u2013 og hugsanlega fleiri \u2013 \u00e1 \u00fev\u00ed um hva\u00f0 m\u00e1li\u00f0 sn\u00fdst. \u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 megi f\u00e6ra m\u00e1lefnaleg r\u00f6k fyrir flestum \u00feessara afsta\u00f0na og \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 f\u00f3lk \u00e1tti sig \u00e1 \u00fev\u00ed og reyni a\u00f0 skilja afst\u00f6\u00f0u \u00feeirra sem eru \u00e1 \u00f6\u00f0ru m\u00e1li en \u00fea\u00f0 sj\u00e1lft.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd framhaldi af umr\u00e6\u00f0u \u00ed g\u00e6r um merkingu og notkun or\u00f0sins ma\u00f0ur og samsetninga af \u00fev\u00ed f\u00f3r \u00e9g enn einu sinni a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r (meintri) karll\u00e6gni \u00edslenskunnar. Umr\u00e6\u00f0a um \u00feetta fer \u00fev\u00ed mi\u00f0ur oft flj\u00f3tt \u00ed einhverjar skotgrafir \u00feannig a\u00f0 svo vir\u00f0ist sem \u00fearna s\u00e9u tv\u00e6r andst\u00e6\u00f0ar fylkingar \u2013 \u00f6nnur telji engan kynjahalla \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3971","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3971"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3972,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3971\/revisions\/3972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}