{"id":3988,"date":"2021-09-23T08:45:21","date_gmt":"2021-09-23T08:45:21","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3988"},"modified":"2021-09-23T08:45:21","modified_gmt":"2021-09-23T08:45:21","slug":"ad-fljuga-farthegum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/09\/23\/ad-fljuga-farthegum\/","title":{"rendered":"A\u00f0 flj\u00faga far\u00feegum"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdlega s\u00e1 \u00e9g \u00e1 Facebook heilmikla umr\u00e6\u00f0u um setninguna \u201eTveim konum var flogi\u00f0 til \u00cdslands\u201c sem haf\u00f0i komi\u00f0 fyrir \u00ed fr\u00e9ttum. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0ar setningar hafa margoft veri\u00f0 r\u00e6ddar \u00e1\u00f0ur \u00ed \u00fdmsum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. M\u00f6rgum finnst setningar af \u00feessu tagi \u00f3t\u00e6kar og segja a\u00f0 a\u00f0eins flugv\u00e9lum (e\u00f0a annars konar loftf\u00f6rum) s\u00e9 flogi\u00f0, ekki f\u00f3lki. \u00cd anda hef\u00f0bundinnar \u00edslenskrar m\u00e1lfarsumr\u00e6\u00f0u er t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 svo nota\u00f0 til a\u00f0 sn\u00faa \u00fat \u00far setningunni og segja fimmaurabrandara.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er vel \u00feekkt v\u00ed\u00f0a um land a\u00f0 <em>f\u00f3lki s\u00e9 flogi\u00f0<\/em>, og \u00e1 s\u00e9r langa hef\u00f0. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g fann um \u00fea\u00f0 \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i var \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1954: \u201eUm klukkan h\u00e1lf ellefu \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi kom \u00f6nnur flugv\u00e9l til Keflav\u00edkurflugvallar, s\u00f3tti far\u00feegana og flaug \u00feeim heim til s\u00edn, til Vestmannaeyja.\u201c \u00cd <em>Frj\u00e1lsri \u00fej\u00f3\u00f0<\/em> 1960 segir \u201e\u00deeim var flogi\u00f0 til Washington \u00ed s\u00e9rlegri flugv\u00e9l\u201c. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1972 segir \u201eVar fuglunum \u00fear skipa\u00f0 um bor\u00f0 \u00ed v\u00f6ruflutningaflugv\u00e9l, sem flaug \u00feeim s\u00ed\u00f0an til Englands \u00e1samt n\u00e6r 300 \u00f6\u00f0rum g\u00e6lud\u00fdrum\u201c \u2013 og svo m\u00e6tti lengi telja.<\/p>\n<p>Vitanlega er \u00fea\u00f0 r\u00e9tt a\u00f0 tala\u00f0 er um a\u00f0 <em>flj\u00faga flugv\u00e9l<\/em>. En \u00fea\u00f0 t\u00e1knar ekki a\u00f0 rangt s\u00e9 a\u00f0 tala um a\u00f0 <em>flj\u00faga far\u00feegum<\/em>. Fj\u00f6lm\u00f6rg ford\u00e6mi eru fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 sama s\u00f6gnin taki andl\u00f6g sem hafa mismunandi merkingarvensl vi\u00f0 s\u00f6gnina. \u00cd \u00feessu tilviki er n\u00e6rt\u00e6kt a\u00f0 bera <em>flj\u00faga<\/em> saman vi\u00f0 <em>aka<\/em>. \u00dea\u00f0 er tala\u00f0 um a\u00f0 <em>aka b\u00edl<\/em>, en l\u00edka <em>aka far\u00feegum<\/em> \u00e1n \u00feess a\u00f0 f\u00f3lki \u00feyki \u00fea\u00f0 athugavert. Sama er a\u00f0 segja um <em>keyra<\/em> nema h\u00fan tekur \u00feolfall \u2013 tala\u00f0 er um a\u00f0 <em>keyra b\u00edl<\/em> og <em>keyra far\u00feega<\/em>. \u00cd m\u00e1li sumra, \u00fe. \u00e1 m. m\u00ednu, tekur <em>keyra <\/em>reyndar \u00fe\u00e1gufall \u00ed seinna tilvikinu \u2013 \u00e9g tala um a\u00f0 <em>keyra b\u00edlinn<\/em> en <em>keyra far\u00feegunum<\/em>.<\/p>\n<p>En \u00fea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 f\u00f3lk sem hn\u00fdtir \u00ed setningar eins og <em>flj\u00faga far\u00feegum <\/em>minnist aldrei \u00e1 \u00fea\u00f0 \u2013 og hugsar sennilega ekki \u00fat \u00ed \u00fea\u00f0 e\u00f0a \u00e1ttar sig ekki \u00e1 \u00fev\u00ed \u2013 a\u00f0 til skamms t\u00edma var s\u00f6gnin <em>flj\u00faga<\/em> \u00e1hrifslaus og t\u00f3k ekki me\u00f0 s\u00e9r neitt andlag, a\u00f0eins frumlag. <em>Fuglar flugu<\/em>, og <em>\u00f6rvar flugu<\/em>, en enginn flaug fuglum e\u00f0a \u00f6rvum e\u00f0a neinu \u00f6\u00f0ru. \u00dea\u00f0 var ekki fyrr en eftir tilkomu flugv\u00e9la \u00ed byrjun 20. aldar a\u00f0 \u00fe\u00f6rf skapa\u00f0ist \u00e1 a\u00f0 l\u00e1ta <em>flj\u00faga<\/em> f\u00e1 andlag. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef fundi\u00f0 um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Dagsbr\u00fan <\/em>1917: \u201eV\u00e9linni var flogi\u00f0 \u00ed 1500 til 2000 metra h\u00e6\u00f0.\u201c \u00deessa merkingu sagnarinnar er ekki a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em> fr\u00e1 1920-1924.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 b\u00e1\u00f0ar setningager\u00f0irnar, <em>flj\u00faga flugv\u00e9l<\/em> og <em>flj\u00faga far\u00feegum<\/em>, eru n\u00fdjungar \u00ed m\u00e1linu, b\u00e1\u00f0ar fr\u00e1 20. \u00f6ld, \u00fe\u00f3tt s\u00fa fyrrnefnda eigi s\u00e9r vissulega eitthva\u00f0 lengri s\u00f6gu, s\u00e9 kannski 30 e\u00f0a \u00ed mesta lagi 40 \u00e1rum eldri. En \u00fe\u00f3tt seinni ger\u00f0in s\u00e9 sjaldg\u00e6fari en hin er h\u00fan samt m\u00e1lvenja margra og \u00e1 s\u00e9r \u00e1ratuga s\u00f6gu, \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri fr\u00e1leitt a\u00f0 gera upp \u00e1 milli \u00feessara setningager\u00f0a. B\u00e1\u00f0ar hlj\u00f3ta a\u00f0 teljast r\u00e9tt m\u00e1l.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdlega s\u00e1 \u00e9g \u00e1 Facebook heilmikla umr\u00e6\u00f0u um setninguna \u201eTveim konum var flogi\u00f0 til \u00cdslands\u201c sem haf\u00f0i komi\u00f0 fyrir \u00ed fr\u00e9ttum. Hli\u00f0st\u00e6\u00f0ar setningar hafa margoft veri\u00f0 r\u00e6ddar \u00e1\u00f0ur \u00ed \u00fdmsum m\u00e1lfarsh\u00f3pum. M\u00f6rgum finnst setningar af \u00feessu tagi \u00f3t\u00e6kar og segja a\u00f0 a\u00f0eins flugv\u00e9lum (e\u00f0a annars konar loftf\u00f6rum) s\u00e9 flogi\u00f0, ekki f\u00f3lki. \u00cd anda hef\u00f0bundinnar \u00edslenskrar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3988","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3988"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3989,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988\/revisions\/3989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}