{"id":3996,"date":"2021-09-27T10:17:45","date_gmt":"2021-09-27T10:17:45","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=3996"},"modified":"2021-09-27T10:17:45","modified_gmt":"2021-09-27T10:17:45","slug":"rettilega-svo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/09\/27\/rettilega-svo\/","title":{"rendered":"R\u00e9ttilega svo"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdlega heyr\u00f0i \u00e9g setningu sem f\u00e9kk mig til a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r hvort n\u00fd setningager\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0. Setningin var einhvern veginn svona: \u201e\u00deetta var bjarts\u00fdnt plan, eiginlega heimskulega svo.\u201c \u00dea\u00f0 sem m\u00e9r fannst athyglisvert voru s\u00ed\u00f0ustu tv\u00f6 or\u00f0in, <em>heimskulega svo<\/em>, \u00fear sem enda\u00f0 er \u00e1 h\u00e1ttaratviksor\u00f0i (sem oftast endar \u00e1 -<em>lega<\/em>) og <em>svo<\/em>. \u00deetta er algengt \u00ed ensku, \u00fear sem setningar enda oft \u00e1 <em>and rightly so<\/em>, <em>and rightfully so<\/em>, <em>and thankfully so<\/em> o.s.frv., en m\u00e9r fannst \u00feetta hlj\u00f3ma frekar \u00f3kunnuglega \u00ed \u00edslensku.<\/p>\n<p>\u00c9g f\u00f3r \u00feess vegna a\u00f0 sko\u00f0a \u00feetta en \u00fea\u00f0 er er ekki au\u00f0velt a\u00f0 leita a\u00f0 sl\u00edkum d\u00e6mum \u00ed ritu\u00f0um textum svo a\u00f0 tr\u00falegt er a\u00f0 \u00fdmislegt hafi fari\u00f0 fram hj\u00e1 m\u00e9r. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>hef \u00e9g \u00fe\u00f3 fundi\u00f0 sl\u00e6\u00f0ing af d\u00e6mum, einkum fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld. Atviksor\u00f0 sem \u00e9g hef fundi\u00f0 \u00ed \u00feessum d\u00e6mum eru <em>au\u00f0veldlega<\/em>, <em>heimskulega<\/em>, <em>langsamlega<\/em>, <em>maklega<\/em>, <em>\u00f3b\u00e6rilega<\/em>, <em>\u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega<\/em>, <em>r\u00e9ttilega<\/em>, <em>skemmtilega<\/em>, <em>skiljanlega <\/em>og <em>syndsamlega<\/em>. Langflest d\u00e6min, l\u00edklega helmingur af heildinni, eru um <em>r\u00e9ttilega<\/em>.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g fann um \u00feessa setningager\u00f0 \u00ed \u00edslensku er h\u00e1lfrar aldar gamalt, \u00ed <em>Munin <\/em>1971, \u00fear sem segir \u201eHinsvegar lifir Gu\u00f0j\u00f3nsson \u00feetta allt af og r\u00e9ttilega svo\u201c. \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1983 segir \u201e\u00deessi keppnisgrein hefur \u00cdslendingum lengi veri\u00f0 hjartf\u00f3lgin og skiljanlega svo\u201c. \u00cd <em>DV <\/em>1986 segir \u201eStj\u00f3rn Su\u00f0ur-Afr\u00edku hefur lengi \u2013 og r\u00e9ttilega svo \u2013 legi\u00f0 undir gagnr\u00fdni\u201c. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2002 segir \u201eOg til a\u00f0 gera langa s\u00f6gu stutta uppfyllir <em>Yoshimi Battles The Pink Robots<\/em> allar \u00fe\u00e6r miklu v\u00e6ntingar, og au\u00f0veldlega svo\u201c. \u00cd <em>DV <\/em>2009 segir \u201er\u00edkisstj\u00f3rnin ver\u00f0ur afskaplega \u00f3vins\u00e6l, n\u00e6stum \u00f3b\u00e6rilega svo\u201c.<\/p>\n<p>\u00c9g f\u00f3r a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r hvernig v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 or\u00f0a \u00feessi d\u00e6mi \u00e1 annan h\u00e1tt og komst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri ekki alltaf alveg einfalt. D\u00e6mi\u00f0 sem \u00e9g nefndi \u00ed upphafi m\u00e6tti umor\u00f0a sem <em>\u00deetta var bjarts\u00fdnt plan, eiginlega heimskulega bjarts\u00fdnt<\/em>; d\u00e6mi\u00f0 \u00far <em>T\u00edmanum <\/em>1983 g\u00e6ti veri\u00f0 <em>\u00deessi keppnisgrein hefur \u00cdslendingum lengi veri\u00f0 hjartf\u00f3lgin, og \u00fea\u00f0 er skiljanlegt<\/em>; d\u00e6mi\u00f0 \u00far <em>DV <\/em>1986 g\u00e6ti veri\u00f0 <em>Stj\u00f3rn Su\u00f0ur-Afr\u00edku hefur lengi legi\u00f0 undir gagnr\u00fdni, og \u00e1 \u00fea\u00f0 skili\u00f0<\/em>; d\u00e6mi\u00f0 \u00far <em>DV<\/em> 2009 g\u00e6ti veri\u00f0 <em>r\u00edkisstj\u00f3rnin ver\u00f0ur afskaplega \u00f3vins\u00e6l, n\u00e6stum \u00f3b\u00e6rilega \u00f3vins\u00e6l<\/em>; o.s.frv.<\/p>\n<p>M\u00e9r finnst l\u00edtill vafi leika \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feessi setningager\u00f0 s\u00e9 tilkomin fyrir ensk \u00e1hrif. En eins og d\u00e6min h\u00e9r \u00e1 undan s\u00fdna hefur \u00edslenska ekki neina eina a\u00f0fer\u00f0 til a\u00f0 umor\u00f0a hana, og \u00fea\u00f0 er v\u00e6ntanlega ein \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk gr\u00edpur til hennar \u2013 h\u00fan er \u00fe\u00e6gileg og einf\u00f6ld og umor\u00f0unin ver\u00f0ur oft lengri og fl\u00f3knari. Spurningin er hins vegar hvort okkur finnst enskur uppruni n\u00e6g \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 henni, e\u00f0a hvort vi\u00f0 teljum hana e\u00f0lilega og gagnlega vi\u00f0b\u00f3t sem au\u00f0gi m\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur hvert og eitt ykkar a\u00f0 meta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdlega heyr\u00f0i \u00e9g setningu sem f\u00e9kk mig til a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r hvort n\u00fd setningager\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 koma inn \u00ed m\u00e1li\u00f0. Setningin var einhvern veginn svona: \u201e\u00deetta var bjarts\u00fdnt plan, eiginlega heimskulega svo.\u201c \u00dea\u00f0 sem m\u00e9r fannst athyglisvert voru s\u00ed\u00f0ustu tv\u00f6 or\u00f0in, heimskulega svo, \u00fear sem enda\u00f0 er \u00e1 h\u00e1ttaratviksor\u00f0i (sem oftast endar \u00e1 -lega) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-3996","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3996","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3996"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3997,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3996\/revisions\/3997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}