{"id":4050,"date":"2021-11-17T08:00:24","date_gmt":"2021-11-17T08:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4050"},"modified":"2021-11-20T23:08:03","modified_gmt":"2021-11-20T23:08:03","slug":"um-sott-og-dauda-islenskunnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/11\/17\/um-sott-og-dauda-islenskunnar\/","title":{"rendered":"Um s\u00f3tt og dau\u00f0a \u00edslenskunnar"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fdbaka\u00f0ur ver\u00f0launahafi J\u00f3nasar Hallgr\u00edmssonar, Arnaldur Indri\u00f0ason, var <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/sjonvarp\/spila\/menningin\/27844\/972eaj\">spur\u00f0ur<\/a> um st\u00f6\u00f0u \u00edslenskrar tungu \u00ed <em>Menningunni <\/em>\u00ed Sj\u00f3nvarpinu \u00ed g\u00e6r. Hann sag\u00f0i a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0i heyrst a\u00f0 h\u00fan myndi lognast \u00fat af \u00e1 hundra\u00f0 \u00e1rum, en haf\u00f0i sem betur fer ekki tr\u00fa \u00e1 \u00fev\u00ed. \u00deetta er sp\u00e1d\u00f3mur sem oft er vitna\u00f0 \u00ed og \u00e9g hef stundum s\u00e9\u00f0 rakinn til m\u00edn.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er alveg r\u00e9tt a\u00f0 \u00e9g <a href=\"https:\/\/mms.is\/namsefni\/ordbragd-2-thattur\">nefndi<\/a> \u00feetta \u00ed <em>Or\u00f0brag\u00f0i <\/em>\u00e1ri\u00f0 2013 en \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 \u00feetta var sagt \u00ed umr\u00e6\u00f0u um st\u00f6\u00f0u m\u00e1lsins \u00ed stafr\u00e6num heimi. \u00c9g sag\u00f0i: \u201eOg \u00fea\u00f0 er alveg lj\u00f3st a\u00f0 vi\u00f0 munum aldrei geta komi\u00f0 okkur upp \u00f6llum \u00feessum gagnas\u00f6fnum e\u00f0a \u00feeim hugb\u00fana\u00f0i sem er til fyrir st\u00f3ru tungum\u00e1lin. En \u00e9g held a\u00f0 ef vi\u00f0 gerum ekki eitthvert \u00e1tak, e\u00f0a a\u00f0 minnsta kosti reynum ekki a\u00f0 n\u00e1 \u00ed skotti\u00f0 \u00e1 \u00fer\u00f3uninni \u00fe\u00e1 s\u00e9 ansi mikil h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 \u00edslenska ver\u00f0i ekki til eftir 100 \u00e1r.\u201c<\/p>\n<p>\u00c1 \u00feessum t\u00edma var ekkert a\u00f0 gerast \u00ed \u00edslenskri m\u00e1lt\u00e6kni og full \u00e1st\u00e6\u00f0a til svarts\u00fdni \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i. En a\u00f0 lokum t\u00f3ku stj\u00f3rnv\u00f6ld vi\u00f0 s\u00e9r og n\u00fa er allt \u00e1 fullu eins og kemur vel fram <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20212183967d\/alfur-og-dilja-hefja-upp-raust-sina\">h\u00e9r<\/a>. \u00dear a\u00f0 auki hefur umr\u00e6\u00f0a um \u00edslenskuna aukist miki\u00f0 og or\u00f0i\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0ari \u2013 enda er \u00fea\u00f0 frumforsenda fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e1li\u00f0 lifi.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 f\u00e1um ekki ungu kynsl\u00f3\u00f0ina me\u00f0 okkur nema tveimur skilyr\u00f0um s\u00e9 fulln\u00e6gt. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 gera henni kleift a\u00f0 nota \u00edslensku \u00e1 \u00feeim svi\u00f0um og um \u00feau efni sem h\u00fan hefur \u00e1huga \u00e1, og vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 leyfa henni a\u00f0 nota m\u00e1li\u00f0 eins og h\u00fan vill, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vera alltaf a\u00f0 gagnr\u00fdna m\u00e1lnotkun hennar og \u00e6tlast til \u00feess a\u00f0 h\u00fan noti \u00fea\u00f0 \u00e1 sama h\u00e1tt og vi\u00f0 \u00feessi eldri.<\/p>\n<p>Ef stj\u00f3rnv\u00f6ld halda \u00e1fram a\u00f0 sty\u00f0ja \u00fer\u00f3un \u00e1 svi\u00f0i m\u00e1lt\u00e6kni, ef \u00edslenskan f\u00e6r a\u00f0 \u00fer\u00f3ast \u00ed takt vi\u00f0 samf\u00e9lagi\u00f0, og ef vi\u00f0 hl\u00faum a\u00f0 henni og notum hana \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 \u00e6tla anna\u00f0 en h\u00fan geti lifa\u00f0 \u00ed hundra\u00f0 \u00e1r \u00ed vi\u00f0b\u00f3t \u2013 og miklu lengur. En \u00fea\u00f0 gerist ekki af sj\u00e1lfu s\u00e9r. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 hafa metna\u00f0 fyrir hennar h\u00f6nd og s\u00e9rstaklega sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 b\u00f6rnin okkar geti nota\u00f0 hana og vilji gera \u00fea\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fdbaka\u00f0ur ver\u00f0launahafi J\u00f3nasar Hallgr\u00edmssonar, Arnaldur Indri\u00f0ason, var spur\u00f0ur um st\u00f6\u00f0u \u00edslenskrar tungu \u00ed Menningunni \u00ed Sj\u00f3nvarpinu \u00ed g\u00e6r. Hann sag\u00f0i a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0i heyrst a\u00f0 h\u00fan myndi lognast \u00fat af \u00e1 hundra\u00f0 \u00e1rum, en haf\u00f0i sem betur fer ekki tr\u00fa \u00e1 \u00fev\u00ed. \u00deetta er sp\u00e1d\u00f3mur sem oft er vitna\u00f0 \u00ed og \u00e9g hef stundum s\u00e9\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4050","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4051,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4050\/revisions\/4051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}