{"id":4111,"date":"2022-02-07T13:42:35","date_gmt":"2022-02-07T13:42:35","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4111"},"modified":"2022-02-07T14:05:28","modified_gmt":"2022-02-07T14:05:28","slug":"enginn-dagur-eins","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/02\/07\/enginn-dagur-eins\/","title":{"rendered":"Enginn dagur eins"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u00e1bendingunum <em>G\u00e6tum tungunnar<\/em> sem birtust upphaflega \u00ed dagbl\u00f6\u00f0um 1982 segir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sagt var:<\/strong> \u00cd \u00feessari vinnu er enginn dagur eins.<\/li>\n<li><strong>R\u00e9tt v\u00e6ri:<\/strong> \u00cd \u00feessari vinnu eru engir tveir dagar eins.<\/li>\n<li><strong>E\u00f0a: <\/strong>\u00cd \u00feessari vinnu er enginn dagur sem annar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00deetta s\u00fdnir a\u00f0 or\u00f0alag af \u00feessu tagi, \u00fe.e. <em>enginn dagur er eins<\/em>, hefur veri\u00f0 fari\u00f0 a\u00f0 l\u00e1ta \u00e1 s\u00e9r kr\u00e6la fyrir 40 \u00e1rum \u2013 annars hef\u00f0i ekki \u00fe\u00f3tt \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 vara vi\u00f0 \u00fev\u00ed. Athugun s\u00fdnir a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag er a.m.k. 70 \u00e1ra gamalt \u00ed m\u00e1linu og vir\u00f0ist hafa fari\u00f0 a\u00f0 brei\u00f0ast nokku\u00f0 \u00fat \u00e1 \u00e1ttunda \u00e1ratug s\u00ed\u00f0ustu aldar, en \u00fe\u00f3 einkum \u00e1 s\u00ed\u00f0asta aldarfj\u00f3r\u00f0ungi.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Heimilisritinu <\/em>1951 segir: \u201e\u00c9g hef sagt, a\u00f0 fer\u00f0al\u00f6g okkar hafi veri\u00f0 vi\u00f0bur\u00f0asnau\u00f0, og \u00fe\u00f3 var enginn dagur eins.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi<\/em> 1969 segir: \u201eM\u00e9r finnst \u00feetta tilbreytingarr\u00edkt og enginn dagur er eins.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1971 segir: \u201eEn enginn er eins.\u201c \u00cd <em>Kirkjuritinu <\/em>1977 segir: \u201eOg svo au\u00f0ug er sk\u00f6pun Gu\u00f0s a\u00f0 enginn dagur er eins.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 1983 segir: \u201eSt\u00edllinn er hi\u00f0 dj\u00fapa ego \u00fear sem enginn er eins.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1996 segir: \u201e\u00dea\u00f0 er enginn eins.\u201c \u00cd <em>DV<\/em> 1996 segir: \u201ehver \u00feeirra hefur sinn pers\u00f3nuleika og \u00fea\u00f0 er enginn eins.\u201c Eftir \u00feetta fer d\u00e6mum \u00f6rt fj\u00f6lgandi.<\/p>\n<p>M\u00f6rgum finnst setningar af \u00feessu tagi \u00f3fullkomnar vegna \u00feess a\u00f0 <em>eins<\/em> hlj\u00f3ti a\u00f0 kalla \u00e1 samanbur\u00f0 sem vanti \u00ed setninguna \u2013 <em>eins og hva\u00f0<\/em>? En \u00fea\u00f0 eru \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki n\u00e6gileg r\u00f6k til a\u00f0 hafna \u00feessu or\u00f0alagi vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed m\u00e1linu m\u00e1 finna \u00fdmislegt samb\u00e6rilegt sem \u00feykir gott og gilt. \u00cd setningu eins og <em>\u00fea\u00f0 eru allir jafnir<\/em> m\u00e1 spyrja <em>jafnir hverju<\/em>? Svipa\u00f0 m\u00e1 segja um d\u00e6mi eins og <em>allir eru l\u00edkir<\/em> og <em>systurnar eru \u00f3l\u00edkar<\/em>. Stundum er <em>innbyr\u00f0is<\/em> b\u00e6tt vi\u00f0 til a\u00f0 gera setningarnar \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0ar, <em>allir eru l\u00edkir inbyr\u00f0is<\/em>, <em>systurnar eru innbyr\u00f0is \u00f3l\u00edkar<\/em>, en \u00fea\u00f0 er ekki nau\u00f0synlegt \u2013 setningarnar skiljast yfirleitt \u00e1n \u00feess.<\/p>\n<p>Setningar \u00e1 vi\u00f0 <em>enginn er eins<\/em> merkja \u00e6vinlega 'enginn er eins og annar sl\u00edkur' \u2013 enginn dagur er eins og annar dagur, enginn ma\u00f0ur er eins og annar ma\u00f0ur o.s.frv. Vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 er \u00ed raun innbyggt \u00ed <em>eins<\/em>, alveg \u00e1 sama h\u00e1tt og \u00fea\u00f0 er innbygt \u00ed <em>\u00f3l\u00edkar <\/em>\u00ed <em>systurnar eru \u00f3l\u00edkar<\/em> sem merkir 'systurnar eru \u00f3l\u00edkar hvor\/hver annarri'. \u00cd b\u00e1\u00f0um tilvikum er h\u00e6gt a\u00f0 breyta samanbur\u00f0inum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nefna vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 s\u00e9rstaklega \u2013 <em>enginn dagur er eins og br\u00fa\u00f0kaupsdagurinn<\/em>, <em>systurnar eru \u00f3l\u00edkar m\u00f6mmu sinni<\/em> (sem segir ekkert um hvort systurnar s\u00e9u l\u00edkar e\u00f0a \u00f3l\u00edkar hvor\/hver annarri). En s\u00e9 vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 ekki nefnt eru setningarnar t\u00falka\u00f0ar \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 innbyggt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 ekki h\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00fea\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti setningum \u00e1 vi\u00f0 <em>enginn dagur er eins<\/em> a\u00f0 \u00fe\u00e6r s\u00e9u \u201e\u00f3r\u00f6kr\u00e9ttar\u201c e\u00f0a eigi s\u00e9r ekki hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed m\u00e1linu. Hins vegar er ekki langt s\u00ed\u00f0an \u00feetta or\u00f0alag f\u00f3r a\u00f0 brei\u00f0ast \u00fat og \u00feess vegna hlj\u00f3mar \u00fea\u00f0 ankannanlega \u00ed eyrum margra sem ekki hafa alist upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00c9g l\u00e9t \u00feetta lengi vel fara \u00ed taugarnar \u00e1 m\u00e9r og skil vel f\u00f3lk sem sama gildir um. En h\u00e9r gildir a\u00f0 s\u00fdna umbur\u00f0arlyndi gagnvart mismunandi m\u00e1lvenjum \u00fe\u00f3tt \u00fe\u00e6r falli ekki a\u00f0 manns eigin m\u00e1lkennd. \u00deetta or\u00f0alag er or\u00f0i\u00f0 fast og \u00fatbreitt \u00ed m\u00e1linu og ekki \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 berjast gegn \u00fev\u00ed. H\u00e9r finnst m\u00e9r eiga vi\u00f0 a\u00f0 vitna \u00ed sj\u00e1lfan mig:<\/p>\n<p>\u201eEf tiltekin n\u00fdjung hefur komi\u00f0 upp fyrir 20 \u00e1rum e\u00f0a meira, er farin a\u00f0 sj\u00e1st \u00ed ritu\u00f0u m\u00e1li, nokkur fj\u00f6ldi f\u00f3lks hefur hana \u00ed m\u00e1li s\u00ednu, og b\u00f6rn sem tileinka s\u00e9r hana \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i halda henni \u00e1 fullor\u00f0ins\u00e1rum, finnst m\u00e9r m\u00e1l til komi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna hana sem m\u00e1lvenju og \u00fear me\u00f0 \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c. \u00dea\u00f0 \u00fearf ekki endilega a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 talin \u00e6skileg \u00ed hva\u00f0a m\u00e1lsni\u00f0i sem er, en \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 h\u00fan er ekki ford\u00e6md og f\u00f3lk sem hefur hana \u00ed m\u00e1li s\u00ednu er ekki liti\u00f0 hornauga e\u00f0a hneykslast \u00e1 \u00fev\u00ed.\u201c \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag uppfyllir \u00f6ll framangreind skilyr\u00f0i og vel \u00fea\u00f0. M\u00e1lfarsbankinn <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F70949%3Ffbclid%3DIwAR27oyCl6uae0cQJObcIWdlnSB3XbO90ZnARCfrCMGs_syjm1bzDzVdJ-yQ&amp;h=AT1JmVDk5eYEE31CnLZDk7TGBLqx_SIgkXFj6vC7y74DeRnu9QbjAFrIE7CHM5r-qk4yn3JrEMpzpCYG4K7zFJiN2Tb9kSCxW6ri8OVLKrxSrtbSUyc2yYSWo7x-9vsh8A&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2MqoyLIdAyJgoByVKY6EDVh2tiGd3dNPsQQjTNQNFtrcZ2sx6POVoFcw-iWL7aPo2fCoI-w2_A391tVityWpERC4Ni2JTxmBac7-bwKDkO7GnaXoHnuIFnhisshYWU6qxdQyaRPiTNVZvDjvz09l-4yUjz\">segir<\/a> l\u00edka: \u201eVel gengur a\u00f0 segja <strong>engir dagar eru eins<\/strong>.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00e1bendingunum G\u00e6tum tungunnar sem birtust upphaflega \u00ed dagbl\u00f6\u00f0um 1982 segir: Sagt var: \u00cd \u00feessari vinnu er enginn dagur eins. R\u00e9tt v\u00e6ri: \u00cd \u00feessari vinnu eru engir tveir dagar eins. E\u00f0a: \u00cd \u00feessari vinnu er enginn dagur sem annar. \u00deetta s\u00fdnir a\u00f0 or\u00f0alag af \u00feessu tagi, \u00fe.e. enginn dagur er eins, hefur veri\u00f0 fari\u00f0 a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4111"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4113,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4111\/revisions\/4113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}