{"id":4114,"date":"2022-02-08T08:00:17","date_gmt":"2022-02-08T08:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4114"},"modified":"2022-02-07T21:10:43","modified_gmt":"2022-02-07T21:10:43","slug":"skjaumst","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/02\/08\/skjaumst\/","title":{"rendered":"Skj\u00e1umst!"},"content":{"rendered":"<p>Hausti\u00f0 2020 birti <em>DV <\/em>stuttan pistil eftir ritstj\u00f3rann, Tobbu Marin\u00f3s, undir fyrirs\u00f6gninni \u201eN\u00fdyr\u00f0in sem veiran hefur ali\u00f0 af s\u00e9r \u2013 Smitbit og fa\u00f0mfl\u00f3tti\u201c. \u00dear voru talin upp \u201ealls kyns undarleg n\u00fdyr\u00f0i eins og smitbit (samviskubit yfir a\u00f0 hafa smitast), smitsk\u00f6mm, s\u00f3ttkv\u00ed\u00f0i, margmennissk\u00f6mm, faraldurs\u00fereyta, fa\u00f0mfl\u00f3tti, samkomus\u00fdki, S\u00f3tt\u00f3lfur, bannbugun, skj\u00e1umst og k\u00f3fi\u00f0\u201c. Klykkt var \u00fat me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja: \u201eSpurning hva\u00f0 landsmenn \u00feurfa a\u00f0 muna \u00feessi or\u00f0skr\u00edpi lengi\u201c. M\u00f6rg \u00feessara or\u00f0a hafa vissulega or\u00f0i\u00f0 til \u00e1 t\u00edma covid-19 en ekki \u00f6ll \u2013 a.m.k. ekki <em>skj\u00e1umst<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>st\u00f3\u00f0 nefnilega 16 \u00e1rum fyrr, hausti\u00f0 2004: \u201e\u201eSkj\u00e1umst\u201c er kve\u00f0ja sem er a\u00f0 skj\u00f3ta upp kollinum h\u00e9r \u00e1 landi vegna mikillar aukningar \u00ed rafr\u00e6num samskiptum. F\u00f3lk segir \u00fe\u00e1 ekki \u201esj\u00e1umst\u201c heldur \u201eskj\u00e1umst\u201c og v\u00edsar til \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 muni hittast fyrir framan sitthvorn t\u00f6lvuskj\u00e1inn. \u00deetta er hrikalega \u00f3pers\u00f3nuleg og lei\u00f0inleg kve\u00f0ja sem \u00e1 vonandi ekki eftir a\u00f0 s\u00edast inn \u00ed hi\u00f0 fallega tungum\u00e1l okkar.\u201c En jafnvel \u00fe\u00e1 var or\u00f0i\u00f0 ekki n\u00fdtt. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef fundi\u00f0 er \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu<\/em> 1995, \u00fear sem segir: \u201eVi\u00f0 skj\u00e1umst \u00fe\u00f3tt s\u00ed\u00f0ar ver\u00f0i \u2026\u201c Or\u00f0i\u00f0 er n\u00fa <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fnyyrdi.arnastofnun.is%2Fleit%2Fskj%25C3%25A1umst%3Ffbclid%3DIwAR12YuETn9rEF3_4XGIhK2ahciLfLVpPmW-vp7GInBWUFxRmudEuyLtohEQ&amp;h=AT0uxbJLFOLsxZQ-BjihvH7vaPK0AQRHBThk0PRAwI6ZfIR79WjdEao2UcRnq4SjIH_9f30yBsrMMf8QrkhIzfmiYeUXMn3lVkNF91ZX5R-oIH0jiaYC4xgZj9yJf05Eyg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0wweKc-LXwgOcJBeFf361g08ceyGVY7dVY1Wk7swd_06VCZngi53vACxXYy6DYSIJJdzlqMQIUlCijMqTjT5mAvT7wtUuSP-V7nZwobsdP70RwDotE86vCvBlkC9UIZzn1CU3IdMlCLSYTWB-irARxIpaL\">skr\u00e1\u00f0<\/a> \u00e1 <em>N\u00fdyr\u00f0avef<\/em> \u00c1rnastofnunar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er hins vegar lj\u00f3st a\u00f0 a\u00f0st\u00e6\u00f0ur undanfarin \u00e1r hafa valdi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 notkun or\u00f0sins hefur margfaldast. Hvers kyns fundir og kennsla hefur fari\u00f0 fram gegnum neti\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vera augliti til auglitis. Or\u00f0i\u00f0 <em>skj\u00e1umst<\/em> er au\u00f0vita\u00f0 eins konar aflei\u00f0sla e\u00f0a \u00fat\u00farsn\u00faningur \u00far kve\u00f0junni <em>sj\u00e1umst <\/em>vegna hlj\u00f3\u00f0l\u00edkingar vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>skj\u00e1r<\/em>. F\u00f3lki finnst ekki h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>sj\u00e1umst <\/em>\u00feegar \u00fea\u00f0 s\u00e9r ekki hvert anna\u00f0 nema \u00e1 skj\u00e1 og \u00fe\u00e1 hefur einhver dotti\u00f0 ni\u00f0ur \u00e1 \u00feennan auglj\u00f3sa blending \u00far <em>skj\u00e1r<\/em> og <em>sj\u00e1umst<\/em>. E.t.v. liggur \u00feetta l\u00edka svo beint vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 g\u00e6ti hafa komi\u00f0 upp hj\u00e1 fleiri en einum, \u00e1n beinna tengsla.<\/p>\n<p>Svo geta au\u00f0vita\u00f0 veri\u00f0 skiptar sko\u00f0anir um hversu gott \u00feetta or\u00f0 s\u00e9. \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2004 var \u00fea\u00f0 tali\u00f0 \u201ehrikalega \u00f3pers\u00f3nuleg og lei\u00f0inleg kve\u00f0ja\u201c og \u00ed <em>DV <\/em>2020 var \u00fea\u00f0 flokka\u00f0 sem \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c. Or\u00f0 af \u00feessu tagi \u00fear sem tv\u00f6 or\u00f0 eru br\u00e6dd saman eru stundum k\u00f6llu\u00f0 <em>sambreiskingar<\/em> og sl\u00edk or\u00f0myndun \u00e1 s\u00e9r vissulega ekki mikla hef\u00f0 \u00ed \u00edslensku. Um hana eru hins vegar \u00feekkt d\u00e6mi \u00ed \u00fdmsum m\u00e1lum, t.d. ensku \u2013 me\u00f0al \u00feeirra \u00feekktustu eru l\u00edklega <em>brunch<\/em> sem er sambreiskingur \u00far <em>breakfast <\/em>og <em>lunch<\/em> og <em>smog<\/em> sem er sambreiskingur \u00far <em>smoke <\/em>og <em>fog<\/em>.<\/p>\n<p>Kve\u00f0jan <em>sj\u00e1umst <\/em>sem liggur a\u00f0 baki <em>skj\u00e1umst<\/em> er vitanlega beygingarmynd (fyrsta pers\u00f3na fleirt\u00f6lu \u00ed mi\u00f0mynd) af s\u00f6gninni <em>sj\u00e1<\/em>. Kve\u00f0jan <em>skj\u00e1umst<\/em> er hins vegar ekki leidd af neinni s\u00f6gn, heldur myndu\u00f0 me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af <em>sj\u00e1umst<\/em>. En \u00ed sl\u00edkum tilvikum m\u00e1 oft b\u00faast vi\u00f0 \u201e\u00f6fugri or\u00f0myndun\u201c \u2013 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 a\u00f0rar beygingarmyndir s\u00e9u leiddar af stofni eru \u00fe\u00e6r b\u00fanar til \u00fat fr\u00e1 einni beygingarmynd, me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00f6\u00f0rum or\u00f0um. Um \u00feetta m\u00e1 finna einst\u00f6ku d\u00e6mi \u00e1 netinu: \u201e\u00deurfum a\u00f0 heyrast\/skj\u00e1st flj\u00f3tlega\u201c og \u201e\u00deegar \u00fei\u00f0 eru\u00f0 komin inn \u00e1 fundinn skulu\u00f0 \u00fei\u00f0 endilega pr\u00f3fa a\u00f0 tala og kveikja \u00e1 myndav\u00e9linni ykkar, skj\u00e1 a\u00f0ra og skj\u00e1st!\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er alveg hugsanlegt a\u00f0 <em>skj\u00e1 <\/em>\u00fer\u00f3ist upp \u00ed a\u00f0 ver\u00f0a fullbur\u00f0a \u00edslensk s\u00f6gn sem beygist \u00ed pers\u00f3num, t\u00f6lum, h\u00e1ttum, t\u00ed\u00f0um og myndum. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>vi\u00f0 skj\u00e1\u00f0umst lengi \u00ed g\u00e6r<\/em>, <em>\u00fei\u00f0 skj\u00e1ist kannski \u00e1 morgun<\/em>, <em>\u00feau hafa skj\u00e1\u00f0st \u00e1 hverjum degi \u00ed vikunni<\/em>, o.s.frv. En \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 <em>skj\u00e1umst <\/em>er a\u00f0allega nota\u00f0 sem kve\u00f0ja er \u00feetta kannski ekki mj\u00f6g l\u00edklegt. A\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 <em>skj\u00e1umst <\/em>er smelli\u00f0 or\u00f0 sem fellur a\u00f0 m\u00e1linu, mynda\u00f0 \u00far \u00edslensku hr\u00e1efni, og myndun \u00feess er skemmtilegur leikur me\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0. \u00dea\u00f0 er ekkert vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 athuga a\u00f0 segja <em>skj\u00e1umst<\/em>!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hausti\u00f0 2020 birti DV stuttan pistil eftir ritstj\u00f3rann, Tobbu Marin\u00f3s, undir fyrirs\u00f6gninni \u201eN\u00fdyr\u00f0in sem veiran hefur ali\u00f0 af s\u00e9r \u2013 Smitbit og fa\u00f0mfl\u00f3tti\u201c. \u00dear voru talin upp \u201ealls kyns undarleg n\u00fdyr\u00f0i eins og smitbit (samviskubit yfir a\u00f0 hafa smitast), smitsk\u00f6mm, s\u00f3ttkv\u00ed\u00f0i, margmennissk\u00f6mm, faraldurs\u00fereyta, fa\u00f0mfl\u00f3tti, samkomus\u00fdki, S\u00f3tt\u00f3lfur, bannbugun, skj\u00e1umst og k\u00f3fi\u00f0\u201c. Klykkt var \u00fat me\u00f0 \u00fev\u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4114","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4114"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4115,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4114\/revisions\/4115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}