{"id":4128,"date":"2022-02-18T15:12:07","date_gmt":"2022-02-18T15:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4128"},"modified":"2022-02-22T15:38:23","modified_gmt":"2022-02-22T15:38:23","slug":"eg-thakka-theim-sem-hlyddu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/02\/18\/eg-thakka-theim-sem-hlyddu\/","title":{"rendered":"\u00c9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu"},"content":{"rendered":"<p>S\u00ed\u00f0asta \u00fe\u00e6tti <em>Verb\u00fa\u00f0arinnar <\/em>lauk me\u00f0 kve\u00f0ju J\u00f3ns Hjaltal\u00edn, \u201e\u00c9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu\u201c. \u00deessi kve\u00f0juor\u00f0 heyr\u00f0ust oft \u00e1\u00f0ur fyrr, ekki s\u00edst \u00ed \u00fe\u00e1ttunum <em>Um daginn og veginn<\/em> sem voru \u00e1 dagskr\u00e1 \u00fatvarpsins um \u00e1ratuga skei\u00f0 og \u00ed \u00fatvarpsumr\u00e6\u00f0um fr\u00e1 Al\u00feingi. F\u00f3lk vir\u00f0ist reyndar hafa tengt \u00feau s\u00e9rstaklega vi\u00f0 \u00fatvarpi\u00f0 eins og s\u00e9st \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1947 segir: \u201eOg \u00fe\u00f6kkum \u00feeim sem hl\u00fdddu, eins og menn segja, sem tala \u00ed \u00fatvarpi\u00f0.\u201c \u00cd sama bla\u00f0i segir 1951: \u201eSvo \u00feakka jeg \u00feeim, sem hl\u00fdddu, eins og \u00fatvarpslesararnir segja, og kve\u00f0 me\u00f0 kurt og p\u00ed.\u201c \u00cd <em>Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins<\/em> 1965 segir: \u201e\u00c9g segi eins og kallarnir \u00ed \u00fatvarpinu: \u00c9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi kve\u00f0juor\u00f0 voru sem s\u00e9 mj\u00f6g kunnugleg \u00ed eyrum m\u00ednum og minnar kynsl\u00f3\u00f0ar en \u00e9g veit ekki hversu vel ungt f\u00f3lk \u00feekkir \u00feau, enda hefur <em>Um daginn og veginn <\/em>ekki veri\u00f0 \u00e1 dagskr\u00e1 s\u00ed\u00f0an 1999, og \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru n\u00e1nast engin d\u00e6mi fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld um <em>\u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu<\/em>. Notkun al\u00feingismanna \u00e1 \u00feessum kve\u00f0juor\u00f0um \u00ed \u00fatvarpsumr\u00e6\u00f0um vir\u00f0ist l\u00edka hafa dregist mj\u00f6g saman. \u00c9g held samt a\u00f0 s\u00fa tv\u00edr\u00e6\u00f0ni sem kve\u00f0juor\u00f0in h\u00f6f\u00f0u \u00ed samhengi <em>Verb\u00fa\u00f0arinnar <\/em>hafi n\u00e1\u00f0 til f\u00f3lks \u00e1 \u00f6llum aldri. \u00dea\u00f0 haf\u00f0i reyndar aldrei hvarfla\u00f0 a\u00f0 m\u00e9r a\u00f0 s\u00f6gnin <em>hl\u00fd\u00f0a <\/em>hef\u00f0i a\u00f0ra merkingu en 'hlusta \u00e1' \u00ed \u00feessari kve\u00f0ju, en \u00fearna f\u00f3r ekki hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 hin merking sagnarinnar, 'gera \u00fea\u00f0 sem manni er sagt a\u00f0 gera', k\u00e6mi einnig upp \u00ed hugann.<\/p>\n<p>En \u00ed umr\u00e6\u00f0um um \u00feetta kom fram a\u00f0 sumum fannst eitthva\u00f0 vanta \u00e1 kve\u00f0juor\u00f0in \u2013 t\u00f6ldu a\u00f0 <em>\u00feeim sem hl\u00fdddu<\/em> hlyti a\u00f0 vera stytting \u00e1 <em>\u00feeim sem hl\u00fdddu <strong>\u00e1<\/strong><\/em>. \u00deetta er skiljanlegt \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed merkingunni 'hlusta \u00e1' tekur <em>hl\u00fd\u00f0a<\/em> alltaf me\u00f0 s\u00e9r forsetninguna <em>\u00e1<\/em>. Vi\u00f0 getum ekki sagt *<em>\u00e9g hl\u00fdddi r\u00e6\u00f0unni<\/em> heldur ver\u00f0um a\u00f0 segja <em>\u00e9g hl\u00fdddi \u00e1 r\u00e6\u00f0una<\/em>. \u00dea\u00f0 m\u00e1 l\u00edka finna nokkur d\u00e6mi \u00ed \u00feingr\u00e6\u00f0um og \u00e1 netinu um a\u00f0 sagt s\u00e9 <em>\u00e9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu \u00e1<\/em> og \u00fe\u00f3 frekar <em>\u00e9g \u00feakka \u00feeim sem \u00e1 hl\u00fdddu<\/em>. Vitanlega er ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed, en hins vegar er r\u00e9tt a\u00f0 athuga a\u00f0 \u00e1\u00f0ur var h\u00e6gt a\u00f0 nota <em>hl\u00fd\u00f0a <\/em>\u00e1n forsetningar \u00ed merkingunni 'hlusta \u00e1'. \u00dea\u00f0 eru t.d. um 300 d\u00e6mi um sambandi\u00f0 <em>hl\u00fd\u00f0a messu<\/em> \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, og r\u00fam 30 um a\u00f0 <em>hl\u00fd\u00f0a m\u00e1li <\/em>einhvers.<\/p>\n<p>Um \u00feetta eru \u00fe\u00f3 s\u00e1raf\u00e1 d\u00e6mi fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 30-40 \u00e1rum \u00feannig a\u00f0 s\u00e1 m\u00f6guleiki a\u00f0 nota <em>hl\u00fd\u00f0a <\/em>\u00ed merkingunni 'hlusta \u00e1' \u00e1n forsetningar vir\u00f0ist vera horfinn \u00far m\u00e1linu. En \u00feetta \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 kve\u00f0juor\u00f0in <em>\u00e9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu<\/em> eru ekki stytting, heldur er s\u00f6gnin <em>hl\u00fd\u00f0a<\/em> \u00fear notu\u00f0 eins og h\u00e6gt var a\u00f0 gera \u00feegar \u00feessi kve\u00f0ja m\u00f3ta\u00f0ist, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 varla h\u00e6gt lengur. Eins og i\u00f0ulega gerist me\u00f0 f\u00f6st or\u00f0asamb\u00f6nd heldur kve\u00f0jan s\u00ednu formi \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 ekki lengur \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 venjulega m\u00e1lnotkun. Sem betur fer \u2013 annars hef\u00f0i s\u00fa st\u00f3rkostlega tv\u00edr\u00e6\u00f0ni sem h\u00fan haf\u00f0i \u00ed <em>Verb\u00fa\u00f0inni<\/em> ekki skila\u00f0 s\u00e9r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00ed\u00f0asta \u00fe\u00e6tti Verb\u00fa\u00f0arinnar lauk me\u00f0 kve\u00f0ju J\u00f3ns Hjaltal\u00edn, \u201e\u00c9g \u00feakka \u00feeim sem hl\u00fdddu\u201c. \u00deessi kve\u00f0juor\u00f0 heyr\u00f0ust oft \u00e1\u00f0ur fyrr, ekki s\u00edst \u00ed \u00fe\u00e1ttunum Um daginn og veginn sem voru \u00e1 dagskr\u00e1 \u00fatvarpsins um \u00e1ratuga skei\u00f0 og \u00ed \u00fatvarpsumr\u00e6\u00f0um fr\u00e1 Al\u00feingi. F\u00f3lk vir\u00f0ist reyndar hafa tengt \u00feau s\u00e9rstaklega vi\u00f0 \u00fatvarpi\u00f0 eins og s\u00e9st \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4128","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4128"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4142,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4128\/revisions\/4142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}