{"id":4143,"date":"2022-02-26T16:53:44","date_gmt":"2022-02-26T16:53:44","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4143"},"modified":"2022-02-26T16:53:44","modified_gmt":"2022-02-26T16:53:44","slug":"timabaer-thingsalyktunartillaga-fra-1978","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/02\/26\/timabaer-thingsalyktunartillaga-fra-1978\/","title":{"rendered":"T\u00edmab\u00e6r \u00feings\u00e1lyktunartillaga \u2013 fr\u00e1 1978"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 Facebook og v\u00ed\u00f0ar m\u00e1 i\u00f0ulega sj\u00e1 athugasemdir sem benda til \u00feess a\u00f0 fj\u00f6ldi f\u00f3lks s\u00e9 sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 \u00edslenskan s\u00e9 a\u00f0 fara \u00ed hundana \u2013 frams\u00f6gn s\u00e9 \u00e1b\u00f3tavant, beygingar brengla\u00f0ar, or\u00f0afor\u00f0i fari \u00f6rt minnkandi og hvers kyns slettur og ensk \u00e1hrif va\u00f0i uppi. Vi\u00f0 \u00feessu er brug\u00f0ist \u00ed till\u00f6gu til \u00feings\u00e1lyktunar \u00fear sem lagt er til a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rninni ver\u00f0i fali\u00f0 \u201ea\u00f0 sj\u00e1 svo um a\u00f0 sj\u00f3nvarp og \u00fatvarp annist kennslu og fr\u00e6\u00f0slu \u00ed \u00f6llum greinum m\u00f3\u00f0urm\u00e1lsins\u201c. \u00cd greinarger\u00f0 er l\u00fdst miklum \u00e1hyggjum af st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar:<\/p>\n<p>\u201eEngum dylst, a\u00f0 \u00edslensk tunga \u00e1 n\u00fa \u00ed v\u00f6k a\u00f0 verjast. \u00c1 \u00feetta s\u00e9rstaklega vi\u00f0 um tala\u00f0 m\u00e1l, frambur\u00f0 og frams\u00f6gn. Einnig fer or\u00f0afor\u00f0i \u00feorra f\u00f3lks \u00feverrandi og erlend \u00e1hrif hvers konar vaxandi. Engum or\u00f0um \u00fearf a\u00f0 fara um l\u00edfsnau\u00f0syn \u00feess, a\u00f0 stemma stigu vi\u00f0 sl\u00edkri \u00f3heilla\u00fer\u00f3un, og sn\u00faa vi\u00f0 inn \u00e1 \u00fe\u00e1 braut \u00edslenskrar m\u00e1lhef\u00f0ar, sem ein ver\u00f0ur farin, ef \u00edslensk menning \u00e1 a\u00f0 lifa og dafna.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi tillaga er sannarlega t\u00edmab\u00e6r ef marka m\u00e1 \u00fe\u00e6r athugasemdir sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi. En h\u00fan liggur reyndar ekki fyrir Al\u00feingi n\u00fana. H\u00fan var l\u00f6g\u00f0 fram \u2013 og sam\u00feykkt \u2013 \u00e1ri\u00f0 1978, fyrir 44 \u00e1rum. En h\u00fan hef\u00f0i alveg eins geta\u00f0 veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 fram fyrir hundra\u00f0 \u00e1rum, e\u00f0a 150 \u00e1rum. Allan \u00feann t\u00edma hefur sami s\u00f6ngur glumi\u00f0. Hver kynsl\u00f3\u00f0 er sannf\u00e6r\u00f0 um a\u00f0 kynsl\u00f3\u00f0irnar \u00e1 eftir \u2013 b\u00f6rn og barnab\u00f6rn \u2013 s\u00e9u miklu verr m\u00e1li farnar og miklu k\u00e6rulausari um m\u00e1lfar sitt en h\u00fan sj\u00e1lf.<\/p>\n<p>Karlarnir sem l\u00f6g\u00f0u fram \u00e1\u00f0urnefnda till\u00f6gu 1978 voru v\u00e6ntanlega b\u00fanir a\u00f0 gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 30-40 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur voru foreldrar \u00feeirra, afar og \u00f6mmur \u00f6rugglega alveg jafn hneykslu\u00f0 \u00e1 m\u00e1lfari fimmta \u00e1ratugarins og \u00feeir voru \u00e1 m\u00e1lfari \u00feess \u00e1ttunda. E\u00f0a kannski ekki b\u00fanir a\u00f0 gleyma \u00fev\u00ed \u2013 kannski t\u00f3ku \u00feeir bara ekkert eftir \u00fev\u00ed \u00e1 \u00feeim t\u00edma, voru ekki a\u00f0 hlusta, e\u00f0a l\u00e9tu tu\u00f0i\u00f0 \u00ed fullor\u00f0na f\u00f3lkinu sem vind um eyru \u00fej\u00f3ta eins og ungu f\u00f3lki er gjarnt. \u00deannig hefur \u00fea\u00f0 alltaf veri\u00f0.<\/p>\n<p>Ef vi\u00f0mi\u00f0i\u00f0 um vanda\u00f0 m\u00e1l er \u00edslenskan eins og vi\u00f0 l\u00e6r\u00f0um hana, eins og \u00fea\u00f0 er hj\u00e1 flestum, segir \u00fea\u00f0 sig sj\u00e1lft a\u00f0 liti\u00f0 er \u00e1 \u00f6ll fr\u00e1vik fr\u00e1 \u00fev\u00ed vi\u00f0mi\u00f0i, allar breytingar \u00e1 m\u00e1linu, sem hnignun \u2013 eins og vi\u00f0horf margra sem skrifa hneykslunarp\u00f3sta \u00e1 Facebook vir\u00f0ist vera. En af \u00fev\u00ed vi\u00f0horfi lei\u00f0ir jafnframt a\u00f0 m\u00e1linu hefur alltaf veri\u00f0 a\u00f0 hnigna. Ef \u00fea\u00f0 v\u00e6ri r\u00e9tt m\u00e6tti b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri fyrir l\u00f6ngu h\u00e6tt a\u00f0 \u00fej\u00f3na hlutverki s\u00ednu sem helsta samskiptat\u00e6ki f\u00f3lks. En \u00feannig er \u00fea\u00f0 ekki.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 ver\u00f0um a\u00f0 leyfa m\u00e1linu a\u00f0 leika lausum hala \u2013 leyfa \u00fev\u00ed a\u00f0 breytast me\u00f0 samf\u00e9laginu og \u00fej\u00f3na \u00fev\u00ed. Me\u00f0 \u00fev\u00ed er ekki veri\u00f0 a\u00f0 leggja blessun yfir k\u00e6ruleysi \u00ed me\u00f0fer\u00f0 m\u00e1lsins e\u00f0a hvers kyns fr\u00e1vik fr\u00e1 m\u00e1lhef\u00f0. Alls ekki. En \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 horfa \u00e1 heildarmyndina \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hengja sig \u00ed einst\u00f6k atri\u00f0i sem engu m\u00e1li skipta fyrir framt\u00ed\u00f0 m\u00e1lsins. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 b\u00faa b\u00f6rnum \u00e1 m\u00e1lt\u00f6kuskei\u00f0i sem au\u00f0ugast m\u00e1lumhverfi og sk\u00f3lakerfi\u00f0 \u00fearf a\u00f0 \u00fdta undir frj\u00f3a og skapandi m\u00e1lnotkun. \u00deannig stu\u00f0lum vi\u00f0 a\u00f0 endurn\u00fdjun og endurn\u00e6ringu \u00edslenskunnar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 Facebook og v\u00ed\u00f0ar m\u00e1 i\u00f0ulega sj\u00e1 athugasemdir sem benda til \u00feess a\u00f0 fj\u00f6ldi f\u00f3lks s\u00e9 sannf\u00e6r\u00f0ur um a\u00f0 \u00edslenskan s\u00e9 a\u00f0 fara \u00ed hundana \u2013 frams\u00f6gn s\u00e9 \u00e1b\u00f3tavant, beygingar brengla\u00f0ar, or\u00f0afor\u00f0i fari \u00f6rt minnkandi og hvers kyns slettur og ensk \u00e1hrif va\u00f0i uppi. Vi\u00f0 \u00feessu er brug\u00f0ist \u00ed till\u00f6gu til \u00feings\u00e1lyktunar \u00fear sem lagt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4144,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4143\/revisions\/4144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}