{"id":4179,"date":"2022-03-08T23:15:18","date_gmt":"2022-03-08T23:15:18","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4179"},"modified":"2022-03-09T10:10:00","modified_gmt":"2022-03-09T10:10:00","slug":"ad-vera-myrkur-i-mali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/03\/08\/ad-vera-myrkur-i-mali\/","title":{"rendered":"A\u00f0 vera myrkur \u00ed m\u00e1li"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0asambandi\u00f0 <em>myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em> er gamalt \u00ed m\u00e1linu, a.m.k. s\u00ed\u00f0an \u00e1 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fritmalssafn.arnastofnun.is%2Fdaemi%2F336377%3Ffbclid%3DIwAR3Kqc9F2ZnP-y6Dck_odj3A-5AecU00s8vM94_9abKRduVzrPyVrDTXlco&amp;h=AT2o9C5xgW5IprD8656w8VucWe5lLpZ45qy1rIhNCyjL-HQETTQyEgEfQCE9pfJvYAPuL6Hxf1Rg15FvUzOm9hOMD5hP2cgKL4EthStvyJxWGUEjDxvFSHfG2Uy16nv-3w&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">18. \u00f6ld<\/a>, og var til skamms t\u00edma langoftast nota\u00f0 me\u00f0 neitun \u2013 <em>vera ekki myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em>,<em> vera \u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em>, <em>vera sjaldan myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em>, <em>vera hvergi myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em> o.s.frv. <em>M\u00e1lfarsbankinn<\/em> <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F71325%3Ffbclid%3DIwAR0PTXppYSBCqnN2qOL0qpOrv-H5tpD5mrX76uPvlVHHJgAxA4U3n2U0DnI&amp;h=AT2N_6QpTYEMepZM-_gou8TIpkmN01R_SGj_xTQpljJOdgsMSALJacYTk5Js4mcZScABIlfV0hSRfY8keTqKX5SboECl0_u3wUQMwNFaAzHJEukyUbX3GLrEHt7yEHnSFA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0asambandi\u00f0 <strong>vera ekki myrkur \u00ed m\u00e1li<\/strong> (<strong>vera \u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li<\/strong>) merkir: tala t\u00e6pitungulaust, segja hug sinn sk\u00fdrt og vafningalaust, nota st\u00f3r or\u00f0. L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <strong>myrkur<\/strong> v\u00edsar til \u00feess sem er \u00f3lj\u00f3st e\u00f0a huli\u00f0. \u00dever\u00f6fug merking v\u00e6ri: <strong>vera myrkur \u00ed m\u00e1li.<\/strong>\u201c Or\u00f0ab\u00e6kur eru \u00e1 sama m\u00e1li \u2013 segja \u00feetta merkja 'segja sko\u00f0un s\u00edna fullum h\u00e1lsi, sk\u00fdrum or\u00f0um' e\u00f0a 'segja sko\u00f0un s\u00edna umb\u00fa\u00f0alaust'.<\/p>\n<p>En \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1ratugum hefur sambandi\u00f0 i\u00f0ulega veri\u00f0 nota\u00f0 \u00e1n neitunar og \u00ed annarri merkingu. G\u00edsli J\u00f3nsson <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1752928%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3Od3vgMpm99ZCw7mrxHk3oi1jwJ1lNLCEAtf4v5bY52PzF-POxkXGJVy8%23page%2Fn9%2F&amp;h=AT1PoIu99MPnSG0-lw35l5gvBCrEDjFNeWcTNeuCwBQack4VYMWnMWlQbBWirZq-enyoeAs2VgMxEhUNGHL7KezEX6aV_--5G2MORG8o45fHVT02QrnsCCcS9E6iFFmGAA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">sag\u00f0i<\/a> \u00ed \u00fe\u00e6tti s\u00ednum um \u00edslenskt m\u00e1l \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1991: \u201eUndarlegt m\u00e1 \u00fea\u00f0 kalla, hvernig merking or\u00f0asambandsins a\u00f0 vera <strong>(\u00f3)myrkur<\/strong> \u00ed m\u00e1li hefur hvolfst vi\u00f0 s\u00ed\u00f0ustu dagana. Sk\u00fdrt d\u00e6mi var \u00ed bla\u00f0i fyrir stuttu, en \u00fe\u00e1 var sagt a\u00f0 Einar Oddur [Kristj\u00e1nsson] hef\u00f0i veri\u00f0 \u201emyrkur \u00ed m\u00e1li\u201c. \u00cd lj\u00f3s kom vi\u00f0 lestur fr\u00e9ttarinnar, a\u00f0 hann haf\u00f0i einmitt veri\u00f0 <strong>\u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li<\/strong>, \u00fea\u00f0 er a\u00f0 segja tala\u00f0 sk\u00fdrt og t\u00e6pitungulaust.\u201c<\/p>\n<p>Undir \u00feetta t\u00f3k J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 1992 og <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F1761678%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR042VpzlrMkwKvcmKQ5Hmd_N031umN86BKNGfjKYajwxx_NKnlxuX1kBvM%23page%2Fn7%2F&amp;h=AT044DOfcyeWeUewYvAJN-jZUHJCx6igLaeASGIqqAVddavjMKeuc6KkzzsC-Frs0Bn498rF50O94MCiLLmvRTpl3HgVw2PKFK6aYYyIFAPq_oq3wi_qZRkJyj3E0tTtvg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">benti \u00e1<\/a> \u201e\u00fe\u00e1 h\u00e6ttu, sem m\u00f3\u00f0urm\u00e1l okkar er \u00ed, \u201eef teki\u00f0 er upp \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 sleppa forskeyti\u201c\u201c. \u00cd <em>Morgubla\u00f0inu<\/em> 2007 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F4156507%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR1iVk4zHbFaSF945FPpiBKZQoauUR-jew_sg_tWfl28s1uUcrkGslnCqO8%23page%2Fn33%2F&amp;h=AT2KkXvAHUGy1MRGwARbbNcMBE_xoeptCNyBtWO3DRH8tyy05SMouOOEvXE_7izuzgrSh-275T0fQ0dcvLAjSzYdo7PJ6pYnGKySeudf_VECeV1k6B3E_M_1JIYn4Zvvxw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">talar<\/a> J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson um \u201eendurt\u00falkun lo. <strong>\u00f3hultur<\/strong>\u2018 \u00f6ruggur\u2019 sem ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 <em>hultur<\/em>, sbr. enn fremur or\u00f0atilt\u00e6ki\u00f0 <em>vera <strong>\u00f3myrkur<\/strong> \u00ed m\u00e1li<\/em> [\u2026] sem ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 ranglega <em>vera myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em>\u201c. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2014 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F6088306%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR0vj_0fp-BsnTGPHMyT-CoGbTioh93hlAyai4N8PcF_EKmbFSC64HEZd9Y%23page%2Fn35%2F&amp;h=AT2-mcXShd5z1CjNGFOrlfYCsP-6Es03IxzcdKX5XcFH61mfe2QlvtPnvlXoVzbw2vuTQKUDjy66uATzuYUAXP-LPLnTa0Om-zNgF1nl0mYMo08TkBnkWZnEq_Gk8PLGug&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">talar<\/a> Baldur Hafsta\u00f0 um d\u00e6mi \u00fear sem merkingin hefur \u201esn\u00faist vi\u00f0, l\u00edkt og \u00feegar [\u2026] or\u00f0asambandi\u00f0 \u201emyrkur \u00ed m\u00e1li\u201c [var] nota\u00f0 um \u00feann sem var \u201e\u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li\u201c\u201c.<\/p>\n<p>Ekki ver\u00f0ur betur s\u00e9\u00f0 en allir \u00feessir fr\u00e6\u00f0imenn l\u00edti svo \u00e1 a\u00f0 breytingin felist \u00ed vi\u00f0sn\u00faningi merkingar \u2013 a\u00f0 fari\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 nota <em>myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em> \u00ed s\u00f6mu merkingu og <em>\u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em>. En \u00fea\u00f0 er ekki r\u00e9tt. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2010 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F5345121%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR3Kqc9F2ZnP-y6Dck_odj3A-5AecU00s8vM94_9abKRduVzrPyVrDTXlco%23page%2Fn33%2F&amp;h=AT0tGFHzVA2s_1yBebRz1GEpBrsQ1mj6cE2ZXF5C0yGtjMYw1q5a9_xOVFzCYW5qB7b8OkwVYcO9qdgiRbRQjjLNfZiw9i9pMwbJJwW8JCNhm3nptDMN7jHge6yipEDsCg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">segist<\/a> V\u00edkverji hafa \u201eteki\u00f0 eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 n\u00fa f\u00e6rist \u00ed v\u00f6xt a\u00f0 nota or\u00f0asambandi\u00f0 myrkur \u00ed m\u00e1li \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 bo\u00f0a v\u00e1leg t\u00ed\u00f0indi\u201c, og \u00ed d\u00e1lknum \u201eM\u00e1li\u00f0\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2013 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Ftimarit.is%2Fpage%2F6057856%3Fiabr%3Don%26fbclid%3DIwAR2Fr8rPfLbSo7s0f3h49YS0prKWij1y1UbS7CdC2r-ytCjBKkYYBS4c59E%23page%2Fn44%2F&amp;h=AT3b4bQbNw4wwYZTFoCR-LBzyjk_guOSRP59ArmajUAGPg0aRfj0GfUy2nSvMsm5N-VkRyxOGnp8Hd691TWlrGx1ElfyFrrGN2Tz2MoJYQ-HbeRm0RndVxOr9ujVk5NwjA&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT1Tl_ji4dnnhsrbSXtHfDSne8kxpTzgNJPW8nYb6nU1MDdpujjUy36h_x6fmQ1DELaS6I0R18N4HBqW3YryfzqmkKrDQtxt_UP5_2GXq5GZoZlOB0-hyck0_HSMlrieN-y1M4Nt9VdUNRDBDINkv2ofoi7R\">segir<\/a> \u201eA\u00f0 e-r s\u00e9 <strong>myrkur \u00ed m\u00e1li<\/strong> er stundum sagt og \u00e1tt vi\u00f0 a\u00f0 <strong>\u00feungt<\/strong> s\u00e9 \u00ed \u00feeim sem talar\u201c. F\u00f3lk er sem s\u00e9 fari\u00f0 a\u00f0 skilja <em>myrkur<\/em> \u00ed \u00feessu sambandi \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 merki 'svarts\u00fdnn, har\u00f0or\u00f0ur, neikv\u00e6\u00f0ur' e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt, frekar en '\u00f3lj\u00f3s, torr\u00e6\u00f0ur'.<\/p>\n<p>\u00deetta s\u00e9st vel \u00e1 d\u00e6mum. \u201eValdimar Gr\u00edmsson, \u00fej\u00e1lfari HK, var myrkur \u00ed m\u00e1li eftir eins marks tapleik sinna manna gegn Haukum s\u00ed\u00f0astli\u00f0i\u00f0 mi\u00f0vikudagskv\u00f6ld\u201c segir \u00ed <em>DV <\/em>2002. \u201e\u201e\u00deessir \u00fatreikningar s\u00fdna hva\u00f0 \u00fer\u00f3unin hefur veri\u00f0 okkur \u00f3hagst\u00e6\u00f0 og l\u00edfskj\u00f6r okkar versna\u00f0,\u201c segir Einar Gr\u00e9tar myrkur \u00ed m\u00e1li\u201c segir \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2002. \u201eAlan Shearer fyrirli\u00f0i li\u00f0sins var myrkur \u00ed m\u00e1li \u00ed gar\u00f0 li\u00f0sf\u00e9laga sinna a\u00f0 leik loknum og sag\u00f0i framkomu \u00feeirra sm\u00e1narlega\u201c segir \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2005. \u201eH\u00fan er myrk \u00ed m\u00e1li \u00ed gar\u00f0 stj\u00f3rnvalda enda \u00feekkir h\u00fan \u00fea\u00f0 af eigin raun hversu har\u00f0skeytt yfirv\u00f6ld geta veri\u00f0\u201c segir \u00ed <em>DV<\/em> 2012. \u00d3tal fleiri d\u00e6mi m\u00e6tti taka.<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g hef fundi\u00f0 um \u00feessa merkingu er \u00ed <em>Sk\u00f3labla\u00f0inu<\/em> 1962: \u201eBj\u00f6rn Bj\u00f6rnsson ed. ritar um Sk\u00f3labla\u00f0i\u00f0 og er myrkur \u00ed m\u00e1li. Leiklistargagnr\u00fdnin er honum \u00feyrnir \u00ed augum, en \u00e1 \u00f6\u00f0rum sta\u00f0 \u00ed greininni segir hann, a\u00f0 efni bla\u00f0sins eigi a\u00f0 vera \"um nemendur\".\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1963 segir: \u201eH\u00fan var myrk \u00ed m\u00e1li og sag\u00f0i a\u00f0 \u201e79\u201c v\u00e6ri si\u00f0spillandi.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi<\/em> 1966 segir: \u201eU Thant hefur r\u00e6tt horfurnar \u00ed \u00e1rssk\u00fdrslu sinni til Allsherjar\u00feingsins og \u00ed r\u00e6\u00f0um og var myrkur \u00ed m\u00e1li.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum<\/em> 1971 segir: \u201eIngvi var myrkur \u00ed m\u00e1li um gr\u00f3\u00f0urfar landsins, er hann r\u00e6ddi \u00ed dag vi\u00f0 bla\u00f0amenn vegna s\u00fdningarinnar, og gat \u00feess, hversu gr\u00f3\u00f0ur landsins v\u00e6ri ofn\u00fdttur, a\u00f0 undanskildu gr\u00f3\u00f0urlendinu \u00e1 Austurlandi.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd \u00f6llum \u00feessum d\u00e6mum s\u00fdnir samhengi\u00f0 a\u00f0 merkingin er 'svarts\u00fdnn, neikv\u00e6\u00f0ur' en ekki 'torr\u00e6\u00f0ur'. \u00deessi n\u00fdja merking fer a\u00f0 brei\u00f0ast \u00fat \u00e1 \u00e1ttunda \u00e1ratugnum og er or\u00f0in nokku\u00f0 \u00e1berandi um 1990 eins og r\u00e1\u00f0a m\u00e1 af skrifum G\u00edsla J\u00f3nssonar og J\u00f3ns A\u00f0alsteins J\u00f3nssonar sem vitna\u00f0 var \u00ed h\u00e9r a\u00f0 framan. Yfirgn\u00e6fandi meirihluti d\u00e6ma um <em>myrkur \u00ed m\u00e1li<\/em> fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 20 \u00e1rum \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> er um n\u00fdju merkinguna. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 h\u00fan er or\u00f0in mj\u00f6g f\u00f6st \u00ed sessi. \u00de\u00f3tt vissulega megi segja a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 n\u00fdjung er h\u00fan komin upp fyrir a.m.k. 60 \u00e1rum eins og \u00e1\u00f0ur segir.<\/p>\n<p>Merking or\u00f0a og or\u00f0asambanda r\u00e6\u00f0st af notkun \u00feeirra. \u00dea\u00f0 er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til annars en vi\u00f0urkenna n\u00fdju merkinguna \u00ed <em>myrkur \u00ed m\u00e1li <\/em>sem r\u00e9tt m\u00e1l \u2013 og raunar enginn annar kostur \u00ed st\u00f6\u00f0unni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0asambandi\u00f0 myrkur \u00ed m\u00e1li er gamalt \u00ed m\u00e1linu, a.m.k. s\u00ed\u00f0an \u00e1 18. \u00f6ld, og var til skamms t\u00edma langoftast nota\u00f0 me\u00f0 neitun \u2013 vera ekki myrkur \u00ed m\u00e1li, vera \u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li, vera sjaldan myrkur \u00ed m\u00e1li, vera hvergi myrkur \u00ed m\u00e1li o.s.frv. M\u00e1lfarsbankinn segir: \u201eOr\u00f0asambandi\u00f0 vera ekki myrkur \u00ed m\u00e1li (vera \u00f3myrkur \u00ed m\u00e1li) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4179"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4184,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4179\/revisions\/4184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}