{"id":4221,"date":"2022-03-22T14:59:29","date_gmt":"2022-03-22T14:59:29","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4221"},"modified":"2022-03-24T14:59:38","modified_gmt":"2022-03-24T14:59:38","slug":"islenska-sem-oryggismal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/03\/22\/islenska-sem-oryggismal\/","title":{"rendered":"\u00cdslenska sem \u00f6ryggism\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g kom vi\u00f0 \u00e1 \u00c1rnagar\u00f0i n\u00fdlega. \u00c1 lei\u00f0inni \u00fat rak \u00e9g augun \u00ed \u00fea\u00f0 a\u00f0 b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 koma fyrir hjartastu\u00f0t\u00e6ki \u00ed anddyrinu. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 mj\u00f6g gle\u00f0ilegt en \u00e1n\u00e6gja m\u00edn yfir \u00fev\u00ed dofna\u00f0i samt verulega \u00feegar \u00e9g kom n\u00e6r og s\u00e1 a\u00f0 me\u00f0fylgjandi lei\u00f0beiningar um hjartahno\u00f0 og beitingu t\u00e6kisins voru <strong>eing\u00f6ngu \u00e1 ensku<\/strong>. \u00cd <strong>\u00c1rnagar\u00f0i<\/strong> af \u00f6llum h\u00fasum. Ef einhvers sta\u00f0ar \u00ed ver\u00f6ldinni \u00e1 a\u00f0 hafa \u00edslensku \u00ed hei\u00f0ri er \u00fea\u00f0 \u00fearna, beint \u00e1 m\u00f3ti dyrunum inn \u00e1 \u00c1rnastofnun. M\u00e9r skilst reyndar a\u00f0 \u00feessi t\u00e6ki tali vi\u00f0 notandann, og tali meira a\u00f0 segja \u00edslensku sem er a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u \u00e1n\u00e6gjulegt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 breytir \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 sl\u00edkum t\u00e6kjum eiga skilyr\u00f0islaust og undantekningarlaust a\u00f0 fylgja prenta\u00f0ar lei\u00f0beiningar \u00e1 \u00edslensku en ekki bara ensku. Einhverjum finnst \u00feetta kannski \u00f3\u00fearfa tu\u00f0 enda er s\u00fa sko\u00f0un \u00fatbreidd \u00e1 \u00cdslandi a\u00f0 \u201e\u00fea\u00f0 skilji allir ensku\u201c. En \u00feetta er ekki tu\u00f0 heldur dau\u00f0ans alvara. Ekki vegna \u00feess a\u00f0 \u00edslenska er opinbert m\u00e1l \u00e1 \u00cdslandi \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 skipti au\u00f0vita\u00f0 m\u00e1li, heldur vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 er fr\u00e1leitt og \u00f3vi\u00f0unandi a\u00f0 \u00f6ryggist\u00e6ki fylgi einungis lei\u00f0beiningar \u00e1 ensku.<\/p>\n<p>\u00cd \u00fev\u00ed sambandi m\u00e1 minna \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 setja lyf \u00e1 marka\u00f0 \u00e1 \u00cdslandi nema \u00fev\u00ed fylgi \u00edslenskar lei\u00f0beiningar. Fyrir \u00fev\u00ed eru gildar \u00e1st\u00e6\u00f0ur og vitanlega \u00e1 a\u00f0 gilda \u00fea\u00f0 sama um \u00f6ryggist\u00e6ki eins og \u00feetta. \u00c9g geri r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki lagaskylda a\u00f0 l\u00e1ta lei\u00f0beiningar \u00e1 \u00edslensku fylgja, og stj\u00f3rnv\u00f6ld \u00e6ttu \u00fe\u00e1 a\u00f0 breyta \u00fev\u00ed hi\u00f0 snarasta. En \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki skylda \u00e6ttu framlei\u00f0endur e\u00f0a innflytjendur hvers kyns \u00f6ryggist\u00e6kja a\u00f0 sj\u00e1 s\u00f3ma sinn \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fatb\u00faa vanda\u00f0ar lei\u00f0beiningar \u00e1 \u00edslensku.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt enskukunn\u00e1tta s\u00e9 vissulega \u00fatbreidd \u00e1 \u00cdslandi fer \u00fev\u00ed fjarri a\u00f0 enskan s\u00e9 \u00f6llum t\u00f6m. \u00c1 \u00f6gurstund \u00fear sem sek\u00fandur geta skili\u00f0 milli l\u00edfs og dau\u00f0a skiptir \u00f6llu m\u00e1li a\u00f0 lei\u00f0beiningar s\u00e9u \u00e1 \u00fev\u00ed m\u00e1li sem f\u00f3lk kann og skilur best. Fyrir flesta \u00cdslendinga er \u00fea\u00f0 \u00edslenska. Hins vegar er au\u00f0vita\u00f0 jafnsj\u00e1lfsagt a\u00f0 enskar lei\u00f0beiningar fylgi l\u00edka, enda b\u00fdr h\u00e9r fj\u00f6ldi f\u00f3lks sem ekki skilur \u00edslensku. Vitanlega er ekki h\u00e6gt a\u00f0 hafa lei\u00f0beiningar \u00e1 \u00f6llum tungum\u00e1lum en me\u00f0 tilliti til fj\u00f6lda P\u00f3lverja sem h\u00e9r b\u00fdr v\u00e6ri l\u00edka \u00e6skilegt a\u00f0 hafa lei\u00f0beiningar \u00e1 p\u00f3lsku. Ef \u00fei\u00f0 rekist \u00e1 einhvern \u00f6ryggisb\u00fana\u00f0 sem ekki fylgja lei\u00f0beiningar \u00e1 \u00edslensku skulu\u00f0 \u00fei\u00f0 endilega kvarta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g kom vi\u00f0 \u00e1 \u00c1rnagar\u00f0i n\u00fdlega. \u00c1 lei\u00f0inni \u00fat rak \u00e9g augun \u00ed \u00fea\u00f0 a\u00f0 b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 koma fyrir hjartastu\u00f0t\u00e6ki \u00ed anddyrinu. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 mj\u00f6g gle\u00f0ilegt en \u00e1n\u00e6gja m\u00edn yfir \u00fev\u00ed dofna\u00f0i samt verulega \u00feegar \u00e9g kom n\u00e6r og s\u00e1 a\u00f0 me\u00f0fylgjandi lei\u00f0beiningar um hjartahno\u00f0 og beitingu t\u00e6kisins voru eing\u00f6ngu \u00e1 ensku. \u00cd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4221","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4221"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4222,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4221\/revisions\/4222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}