{"id":4224,"date":"2022-03-27T15:36:09","date_gmt":"2022-03-27T15:36:09","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4224"},"modified":"2022-03-27T22:29:16","modified_gmt":"2022-03-27T22:29:16","slug":"hringlott-og-kossott","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/03\/27\/hringlott-og-kossott\/","title":{"rendered":"Hringl\u00f3tt og k\u00f6ss\u00f3tt"},"content":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>hringl\u00f3tt <\/em>s\u00e9st stundum og heyrist \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. M\u00f6rgum finnst \u00fea\u00f0 rangt og telja \u00fea\u00f0 \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c og \u201ebarnam\u00e1l\u201c. Vissulega er <em>kringl\u00f3tt <\/em>venjulega myndin og um hana er fj\u00f6ldi d\u00e6ma \u00feegar \u00ed fornm\u00e1li. En <em>hringl\u00f3tt<\/em> er samt a.m.k. 200 \u00e1ra g\u00f6mul mynd \u2013 elsta (og raunar eina) <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fritmalssafn.arnastofnun.is%2Fdaemi%2F208704%3Ffbclid%3DIwAR0d64QvPZmY8cQa3j7m8jo5YonLScYQvKbla5ocCPVUsOJ6gF8KpQwmV8s&amp;h=AT3frAGITx0KoCM1YI44lmOYIDxrh2XB3b-WvuYgOfVeDrBV7CYyqApInDj2GiWLY8yqIWQlLWr-8N4At3ko1Soyp8IOvxh7qeCA4iPz0JYi4ljufOQU7-ACS2N0VU5Kqw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2SZw-vkOfmQhacIuqopqkyJeaW1CmBsHxpDzwHNrdKvrVAFAwsLHLM6o2g_KqgtkYUE0RIIhawmgQP7_Lfw_hHFKdrW_pZu_vVXd07sdYYKe0-d5uDwJcT0SwKk_cVTFVjbdHaBvJvhfZwzVPjkOc72_UQ\">d\u00e6m<\/a>i <em>Ritm\u00e1lssafns<\/em> \u00c1rnastofnunar um hana er \u00far kv\u00e6\u00f0i eftir Bjarna Thorarensen. Or\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fblondal.arnastofnun.is%2Ffaersla%2F234129%3Ffbclid%3DIwAR2hbkp1WKnds36YO_r4lyIHDj-RxT9phk2nOKggEH7baA6OOX6BRaoZHzo&amp;h=AT3wjicHonvJ7-dGSH-nfAbIQeL_LaLLj9ety3XByys5a0ghe6aoHGt_15bLiYkqTWlevqoJCFBWCTS9pA1IlfA5XjH8ErBjIKSrNroGt6KfmyHxebkB-dJSy6DOm-mt6g&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT2SZw-vkOfmQhacIuqopqkyJeaW1CmBsHxpDzwHNrdKvrVAFAwsLHLM6o2g_KqgtkYUE0RIIhawmgQP7_Lfw_hHFKdrW_pZu_vVXd07sdYYKe0-d5uDwJcT0SwKk_cVTFVjbdHaBvJvhfZwzVPjkOc72_UQ\">finna<\/a> \u00ed <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>Sigf\u00fasar Bl\u00f6ndal fr\u00e1 1920-1924, sk\u00fdringalaust en me\u00f0 v\u00edsun \u00ed <em>kringl\u00f3tt<\/em>, en elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum<\/em> 1951: \u201ema\u00f0ur um fimmtugt, stuttur, \u00ferekinn me\u00f0 str\u00edtt h\u00e1r sem st\u00f3\u00f0 fram undan hringl\u00f3ttum, sv\u00f6rtum fl\u00f3kahatti.\u201c A\u00f0eins \u00ferj\u00fa d\u00e6mi b\u00e6tast vi\u00f0 fram til 1980, en \u00fe\u00e1 fj\u00f6lgar \u00feeim skyndilega og eru h\u00e1tt \u00e1 anna\u00f0 hundra\u00f0 fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 40 \u00e1rum. \u00deetta or\u00f0 vir\u00f0ist \u00fev\u00ed vera komi\u00f0 inn \u00ed m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 leikur varla vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 er einhvers konar samsl\u00e1ttur \u00far <em>kringl\u00f3tt<\/em> og <em>hringlaga<\/em>. \u00cd sj\u00e1lfu s\u00e9r m\u00e1 segja a\u00f0 <em>hringl\u00f3tt<\/em> s\u00e9 gagns\u00e6rra en <em>kringl\u00f3tt <\/em>\u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>hringur<\/em> er margfalt algengara en <em>kringla<\/em> og l\u00edkingin auglj\u00f3sari. Hins vegar m\u00e1 spyrja hva\u00f0an <em>l<\/em>-i\u00f0 s\u00e9 komi\u00f0 \u2013 \u00fea\u00f0 er ekkert <em>l<\/em> \u00ed <em>hringur <\/em>\u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed <em>kringla<\/em>. \u00deess vegna m\u00e6tti halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 \u00e6tti frekar a\u00f0 vera *<em>hring\u00f3tt<\/em>. En samkv\u00e6mt <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em> er <em>kringla<\/em> eiginlega sm\u00e6kkunaror\u00f0 af <em>kringur<\/em> sem merkir 'hringur' (sbr. <em>hringinn \u00ed kring<\/em>, <em>allt um kring<\/em>) og \u00fev\u00ed \u00e6tti a\u00f0 mega l\u00edta \u00e1 <em>l<\/em>-i\u00f0 \u00ed <em>hringl\u00f3tt<\/em> \u00e1 sama h\u00e1tt. \u00c9g f\u00e6 \u00fev\u00ed ekki s\u00e9\u00f0 anna\u00f0 en <em>hringl\u00f3tt<\/em> s\u00e9 fullkomlega r\u00e9tt mynda\u00f0 og e\u00f0lilegt or\u00f0 en alls ekkert \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c. \u00dear me\u00f0 er ekki sagt a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 koma \u00ed sta\u00f0 <em>kringl\u00f3tt <\/em>\u2013 or\u00f0in geta alveg lifa\u00f0 hli\u00f0 vi\u00f0 hli\u00f0.<\/p>\n<p>Anna\u00f0 skylt or\u00f0 er <em>k\u00f6ss\u00f3tt<\/em> sem merkir 'kanta\u00f0' e\u00f0a 'kassalaga'. \u00deetta or\u00f0 er miklu n\u00fdrra og sjaldg\u00e6fara en <em>hringl\u00f3tt <\/em>\u2013 elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>\u00e1ri\u00f0 2000: \u201eGraf\u00edk leiksins er mj\u00f6g flott, allar hreyfingar eru mj\u00f6g vel ger\u00f0ar og \u00fe\u00f3 umhverfi s\u00e9 allt \u00f6rl\u00edti\u00f0 k\u00f6ss\u00f3tt er leikurinn svo st\u00f3r og flj\u00f3tur a\u00f0 hla\u00f0a sig a\u00f0 au\u00f0velt er a\u00f0 fyrirgefa a\u00f0eins minni upplausn.\u201c Anna\u00f0 d\u00e6mi m\u00e1 nefna \u00far <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2015: \u201ehvort sem p\u00edtsan var kringl\u00f3tt e\u00f0a \u201ek\u00f6ss\u00f3tt\u201c f\u00falsa\u00f0i afi vi\u00f0 henni.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi<\/em> 2016 segir: \u201eAugun \u00e1 \u00feeim eru or\u00f0in k\u00f6ss\u00f3tt, \u00feeir eru sj\u00f3nvarpssj\u00fakir, \u00feeir ganga veginn til gl\u00f6tunar!\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttat\u00edmanum<\/em> 2016 segir: \u201eSvo langar mig ekki a\u00f0 hafa sk\u00f3lann hv\u00edtan og k\u00f6ss\u00f3ttan.\u201c En or\u00f0i\u00f0 er sjaldg\u00e6ft \u2013 \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> eru d\u00e6min ekki nema fimm, og sex til vi\u00f0b\u00f3tar \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>.<\/p>\n<p>L\u00fdsingaror\u00f0 me\u00f0 vi\u00f0skeytinu <em>-\u00f3tt- <\/em>v\u00edsa oftast til \u00fatlits og v\u00e6ntanlega er <em>k\u00f6ss\u00f3tt<\/em> mynda\u00f0 me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00f6\u00f0rum or\u00f0um sem v\u00edsa til l\u00f6gunar, t.d. <em>kringl\u00f3tt<\/em>\/<em>hringl\u00f3tt<\/em>, <em>horn\u00f3tt<\/em>, <em>hn\u00f6tt\u00f3tt<\/em>\u00a0o.fl. \u00deegar <em>-\u00f3tt- <\/em>er skeytt vi\u00f0 or\u00f0 sem hefur <em>a<\/em> \u00ed stofni er <em>a<\/em>-inu venjulega skipt \u00fat fyrir <em>\u00f6 <\/em>\u2013 <em>skalli <\/em>\u2013 <em>sk\u00f6ll\u00f3tt<\/em>, <em>gat<\/em> \u2013 <em>g\u00f6t\u00f3tt<\/em>, <em>fjall<\/em> \u2013 <em>fj\u00f6ll\u00f3tt<\/em> o.s.frv. S\u00f6gulega s\u00e9\u00f0 er \u00feetta <em>u<\/em>-hlj\u00f3\u00f0varp sem stafar af \u00fev\u00ed a\u00f0 forn mynd vi\u00f0skeytisins var *<em>uhta-<\/em> og <em>u<\/em>-i\u00f0 dr\u00f3 s\u00e9rhlj\u00f3\u00f0i\u00f0 \u00ed n\u00e6sta atkv\u00e6\u00f0i \u00e1 undan \u00ed \u00e1tt til s\u00edn. \u00deessar hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegu a\u00f0st\u00e6\u00f0ur eru l\u00f6ngu horfnar en vi\u00f0skeyti\u00f0 hefur samt oftast \u00feessi \u00e1hrif enn, l\u00edka \u00ed or\u00f0um sem eru myndu\u00f0 l\u00f6ngu eftir a\u00f0 hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegar forsendur v\u00edxlanna hurfu. \u00deess vegna er venjuleg mynd \u00feessa or\u00f0s <em>k\u00f6ss\u00f3tt<\/em>, \u00fe\u00f3tt nokkur d\u00e6mi um <em>kass\u00f3tt <\/em>megi a\u00f0 v\u00edsu finna \u00e1 netinu. Myndin <em>k\u00f6ss\u00f3tt <\/em>s\u00fdnir a\u00f0 \u00feessi or\u00f0myndun lifir enn g\u00f3\u00f0u l\u00edfi.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>hringl\u00f3tt <\/em>er mun gagns\u00e6rra en <em>kringl\u00f3tt<\/em>, og or\u00f0i\u00f0 <em>k\u00f6ss\u00f3tt<\/em> finnst m\u00e9r mun liprara en <em>kassalaga<\/em>. \u00deetta eru engin \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c heldur myndu\u00f0 \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00edslenskar or\u00f0myndunarreglur, a\u00f0 \u00fev\u00ed tilskildu a\u00f0 myndin <em>k\u00f6ss\u00f3tt<\/em> s\u00e9 notu\u00f0 en ekki <em>kass\u00f3tt<\/em>. \u00dea\u00f0 eina sem er a\u00f0 \u00feessum or\u00f0um er a\u00f0 vi\u00f0 erum ekki v\u00f6n \u00feeim. N\u00fd or\u00f0 au\u00f0ga or\u00f0afor\u00f0ann, og s\u00e9u \u00feau myndu\u00f0 samkv\u00e6mt \u00edslenskum or\u00f0myndunarreglum er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til annars en fagna \u00feeim, \u00fe\u00f3tt ekki s\u00e9 heldur nein \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 l\u00e1ta \u00feau \u00fatr\u00fdma or\u00f0um sem fyrir eru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 hringl\u00f3tt s\u00e9st stundum og heyrist \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. M\u00f6rgum finnst \u00fea\u00f0 rangt og telja \u00fea\u00f0 \u201eor\u00f0skr\u00edpi\u201c og \u201ebarnam\u00e1l\u201c. Vissulega er kringl\u00f3tt venjulega myndin og um hana er fj\u00f6ldi d\u00e6ma \u00feegar \u00ed fornm\u00e1li. En hringl\u00f3tt er samt a.m.k. 200 \u00e1ra g\u00f6mul mynd \u2013 elsta (og raunar eina) d\u00e6mi Ritm\u00e1lssafns \u00c1rnastofnunar um hana er \u00far kv\u00e6\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4224"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4228,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4224\/revisions\/4228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}