{"id":4239,"date":"2021-10-07T08:00:40","date_gmt":"2021-10-07T08:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4239"},"modified":"2022-03-30T22:24:32","modified_gmt":"2022-03-30T22:24:32","slug":"skyrsla-um-kynhlutlaust-mal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/10\/07\/skyrsla-um-kynhlutlaust-mal\/","title":{"rendered":"Sk\u00fdrsla um kynhlutlaust m\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var a\u00f0 lesa <a href=\"https:\/\/islenskan.is\/images\/skyrslur\/Skyrsla-um-kynhlutlaust-mal.pdf\">sk\u00fdrslu<\/a> \u00cdslenskrar m\u00e1lnefndar um kynhlutlaust m\u00e1l og var\u00f0 \u00f3neitanlega fyrir nokkrum vonbrig\u00f0um. \u00dear segir \u00ed upphafi:<\/p>\n<p>\u201e\u00cd \u00edslenskri m\u00e1lstefnu 2021\u20132030 sem n\u00fa er \u00ed vinnslu er \u00e1hersla l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 gera \u00f6llum sem tala \u00edslensku jafn h\u00e1tt undir h\u00f6f\u00f0i og g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 m\u00e1lnotkun s\u00e9 ekki \u00fatilokandi og a\u00f0 nota or\u00f0 og or\u00f0f\u00e6ri um mismunandi \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsh\u00f3pa sem f\u00f3lk \u00ed \u00feeim h\u00f3pum k\u00fds sj\u00e1lft en \u00fea\u00f0 getur \u00fe\u00fdtt a\u00f0 leggja \u00feurfi af vi\u00f0teki\u00f0 or\u00f0f\u00e6ri sem ekki er lengur vi\u00f0eigandi, e\u00f0a er mei\u00f0andi. Tungum\u00e1li\u00f0 er \u00fe\u00e1ttur \u00ed sj\u00e1lfsmynd einstaklinga og skiptir \u00fev\u00ed miklu m\u00e1li fyrir hvern og einn a\u00f0 vera ekki skilgreindur sem hluti af einhverju sem hann vill ekki vera. \u00c1kve\u00f0nir h\u00f3par, einkum kynsegin f\u00f3lk og fem\u00ednistar, hafa barist fyrir auknu jafnr\u00e9tti \u00ed m\u00e1lnotkun og aukinni notkun kynhlutlausra or\u00f0a. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 kyn pers\u00f3nufornafna getur haft \u00e1hrif \u00e1 sj\u00e1lfsmyndina og \u00fea\u00f0 getur veri\u00f0 s\u00e6randi a\u00f0 vera skilgreindur eftir kyni sem vi\u00f0komandi telur sig ekki tilheyra. Bar\u00e1tta \u00feessara h\u00f3pa fyrir kynhlutlausri m\u00e1lnotkun fellur \u00fev\u00ed a\u00f0 markmi\u00f0i m\u00e1lstefnunnar um a\u00f0 tungum\u00e1li\u00f0 s\u00e9 ekki \u00fatilokandi.\u201c<\/p>\n<p>Undir \u00feetta m\u00e1 taka heils hugar, en \u00fev\u00ed mi\u00f0ur er \u00feessu sj\u00f3narmi\u00f0i ekki fylgt eftir \u00ed sk\u00fdrslunni. \u00dear er slegi\u00f0 \u00far og \u00ed og ekki hvatt til \u00feess a\u00f0 stefna a\u00f0 kynhlutlausu m\u00e1li. Vissulega er r\u00e9tt a\u00f0 \u00fea\u00f0 er fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera einfalt og \u00fev\u00ed fylgja \u00fdmis vandkv\u00e6\u00f0i. En \u00fea\u00f0 er ekki n\u00e6g \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 gefast upp fyrir vandam\u00e1linu. \u00c9g hef \u00e6vinlega teki\u00f0 m\u00e1lsta\u00f0 \u00edslenskunnar og hvatt til \u00feess a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 notu\u00f0 alls sta\u00f0ar \u00fear sem \u00feess er kostur. En \u00fe\u00f3tt \u00edslenskan s\u00e9 mikilv\u00e6g eru m\u00e1lnotendurnir mikilv\u00e6gari. R\u00e9ttur tungum\u00e1lsins er mikill en r\u00e9ttur m\u00e1lnotendanna er meiri. \u00deess vegna hef\u00f0i \u00e9g vona\u00f0 a\u00f0 \u00ed sk\u00fdrslu m\u00e1lnefndarinnar yr\u00f0i tekin eindregnari afsta\u00f0a me\u00f0 r\u00e9tti m\u00e1lnotenda.<\/p>\n<p>En reyndar held \u00e9g a\u00f0 m\u00e1lnotendur s\u00e9u komnir langt \u00e1 undan m\u00e1lfarsyfirv\u00f6ldum a\u00f0 \u00feessu leyti. M\u00e9r fannst t.d. \u00e1berandi \u00ed kosningastefnuskr\u00e1m flokka og \u00ed kosningaaugl\u00fdsingum hversu miki\u00f0 var um a\u00f0 nota\u00f0 v\u00e6ri hvorugkyn \u00ed sta\u00f0 karlkyns, og \u00e9g held a\u00f0 fyrir m\u00f6rgu ungu f\u00f3lki s\u00e9 \u00fea\u00f0 bara sj\u00e1lfsagt m\u00e1l. Vitanlega ver\u00f0ur alls konar \u00f3samr\u00e6mi og \u00f3rei\u00f0a, og hugsanlega einhver misskilningur, \u00e1 me\u00f0an breytingin gengur yfir \u2013 en \u00fea\u00f0 er fr\u00e1leitt a\u00f0 l\u00e1ta eins og \u00fea\u00f0 s\u00e9 einsd\u00e6mi. \u00deannig er \u00fea\u00f0 me\u00f0 allar breytingar og \u00f6ll tilbrig\u00f0i \u00ed m\u00e1linu. \u00dea\u00f0 er l\u00edka sagt: \u201eEf kynhlutlaust m\u00e1l yr\u00f0i regla \u00e1n undantekninga skapast auglj\u00f3slega h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 m\u00e1lfar fyrri kynsl\u00f3\u00f0a og einnig \u00feorra n\u00falifandi manna ver\u00f0i torskildara \u00ed framt\u00ed\u00f0inni.\u201c Sama m\u00e1 segja um allar m\u00e1lbreytingar. Vi\u00f0 misskiljum \u00fdmislegt \u00ed g\u00f6mlum textum vegna \u00feess a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ttum okkur ekki \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig m\u00e1li\u00f0 hefur breyst. En \u00fea\u00f0 er enginn heimsendir<strong>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var a\u00f0 lesa sk\u00fdrslu \u00cdslenskrar m\u00e1lnefndar um kynhlutlaust m\u00e1l og var\u00f0 \u00f3neitanlega fyrir nokkrum vonbrig\u00f0um. \u00dear segir \u00ed upphafi: \u201e\u00cd \u00edslenskri m\u00e1lstefnu 2021\u20132030 sem n\u00fa er \u00ed vinnslu er \u00e1hersla l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 gera \u00f6llum sem tala \u00edslensku jafn h\u00e1tt undir h\u00f6f\u00f0i og g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 m\u00e1lnotkun s\u00e9 ekki \u00fatilokandi og a\u00f0 nota or\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4239","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4239"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4241,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4239\/revisions\/4241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}