{"id":4278,"date":"2022-04-24T12:44:06","date_gmt":"2022-04-24T12:44:06","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4278"},"modified":"2022-04-24T12:44:39","modified_gmt":"2022-04-24T12:44:39","slug":"21-fyrir-island-eda-islandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/04\/24\/21-fyrir-island-eda-islandi\/","title":{"rendered":"2:1 fyrir \u00cdsland e\u00f0a \u00cdslandi?"},"content":{"rendered":"<p>Forsetningin <em>fyrir <\/em>tekur \u00fdmist me\u00f0 s\u00e9r \u00feolfall e\u00f0a \u00fe\u00e1gufall \u00ed d\u00e6mum eins og <em>sta\u00f0an er 2:1 fyrir \u00cdsland<\/em>\/<em>\u00cdslandi<\/em>. \u00deetta samband me\u00f0 \u00feolfalli var a.m.k. komi\u00f0 til fyrir 1940, og \u00feolfalli\u00f0 hefur veri\u00f0 yfirgn\u00e6fandi til skamms t\u00edma. Elstu d\u00e6mi um \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 sem \u00e9g hef fundi\u00f0 vi\u00f0 sn\u00f6gga leit eru fr\u00e1 1981 en notkun \u00feess vir\u00f0ist hafa aukist mj\u00f6g \u00e1 allra s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum. Samkv\u00e6mt lauslegri athugun \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> g\u00e6ti hlutfall \u00feolfalls og \u00fe\u00e1gufalls \u00ed textum fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 20 \u00e1rum veri\u00f0 3:1, en mj\u00f6g misjafnt eftir mi\u00f0lum. Hlutfall \u00fe\u00e1gufallsins er mun h\u00e6rra \u00ed textum sem \u00e6tla m\u00e1 a\u00f0 yngra f\u00f3lk skrifi og \u00fev\u00ed tr\u00falegt a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi enn eftir a\u00f0 h\u00e6kka \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum.<\/p>\n<p>Svo m\u00e1 spyrja hvort h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 finna einhverja \u00e1st\u00e6\u00f0u fyrir \u00feessum tilbrig\u00f0um. Forsetningin <em>fyrir<\/em> stj\u00f3rnar fr\u00e1 fornu fari \u00fdmist \u00feolfalli e\u00f0a \u00fe\u00e1gufalli og ekki er alltaf au\u00f0velt a\u00f0 finna merkingarlegar \u00e1st\u00e6\u00f0ur fyrir fallstj\u00f3rninni hverju sinni. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em> eru tilgreind <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fislenskordabok.arnastofnun.is%2Ford%2F14320%3Ffbclid%3DIwAR2CtyZVcUDORgm3rVTOYYjwKSipyCaKWxSlTM7miwsW7i55BgpSMP3eJPQ&amp;h=AT0mF1yOWw7KRXG0iaGTd-zaNSmFWTp_FGgSmeif8uloEDHwZBA3RCfYjMVfyF1R4wC5eiebu0b9_04smsF7_rB5NupypBDX_4sUxlJe3LA3Y6uj8RFPpQiI6opl8UFyow&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT338DsFrlvG0ZdHGfvWjk-c5T9ptdeKfLLjKofKGL5dfMhoR_Bfb3zor13Hh8nld73xWpf8Kryqrs9isccY0Xle-sAGlmiHE-9vfi3JBHHFKVYZqJfaY0lnIvwH660FWNucRPiRUx-RLA2-cs54N9udadGx\">12 merkingartilbrig\u00f0i<\/a> forsetningarinnar, sj\u00f6 sem taka me\u00f0 s\u00e9r \u00feolfall og fimm sem taka me\u00f0 s\u00e9r \u00fe\u00e1gufall. Ekki er alveg lj\u00f3st undir hvert \u00feeirra sambandi\u00f0 sem h\u00e9r um r\u00e6\u00f0ir g\u00e6ti falli\u00f0 \u2013 \u00feolfalli\u00f0 e.t.v. helst undir \u00fea\u00f0 \u00e1ttunda, 'me\u00f0 tilliti til, gagnvart'. \u00de\u00e1gufalli\u00f0 \u00e1 s\u00e9r aftur \u00e1 m\u00f3ti hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F73657%3Ffbclid%3DIwAR0lZmf6KI7uzZ9izv4DuRxtD1NG0a90JzS4IgpDXw9CXe2T7Puv7qMKrBE&amp;h=AT1VBbRS9zHu00tVhyls1kui-KrEE9P2CW1q8LUlKGcwKv2iMADclssggH3XnRhDWp8AlvQ7MjIBNW-YiIMf08Htr1x8_I2n75xq2XumFDIuFrWGMERU6i7YSi4Vj9FQew&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT338DsFrlvG0ZdHGfvWjk-c5T9ptdeKfLLjKofKGL5dfMhoR_Bfb3zor13Hh8nld73xWpf8Kryqrs9isccY0Xle-sAGlmiHE-9vfi3JBHHFKVYZqJfaY0lnIvwH660FWNucRPiRUx-RLA2-cs54N9udadGx\">d\u00e6mum<\/a> eins og <em>ganga<\/em>\/<em>fara vel<\/em>\/<em>illa fyrir einhverjum<\/em>, <em>bl\u00e1sa byrlega fyrir einhverjum<\/em>, <em>hlaupa \u00e1 sn\u00e6ri\u00f0 fyrir einhverjum<\/em>, <em>syrta \u00ed \u00e1linn fyrir einhverjum<\/em>.<\/p>\n<p><em>M\u00e1lfarsbankinn<\/em> <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=http%3A%2F%2Fmalfar.arnastofnun.is%2Fgrein%2F72389%3Ffbclid%3DIwAR2OFl9tYIKIrkLL4tVoIhFUIH0SLsKBHNMVCVyAucV--BdpafcHKe2IdK4&amp;h=AT1n3tbNbFU7iZ8gXfrqHjb-a-xzKshgwzzyFywNTOn0ZV_WeZXea7QYTfwNgq1_wLgLnpGeC1cvoIiA9cglgLnCSeumhvpiwosruO6uKk9iTLyrY3TEAG19-sMmvaL4Yg&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT338DsFrlvG0ZdHGfvWjk-c5T9ptdeKfLLjKofKGL5dfMhoR_Bfb3zor13Hh8nld73xWpf8Kryqrs9isccY0Xle-sAGlmiHE-9vfi3JBHHFKVYZqJfaY0lnIvwH660FWNucRPiRUx-RLA2-cs54N9udadGx\">segir<\/a>: \u201e\u00dea\u00f0 er tali\u00f0 betra m\u00e1l a\u00f0 segja <strong>2 \u2013 0 fyrir mig<\/strong> en \u201e2 \u2013 0 fyrir m\u00e9r\u201c.\u201c \u00deetta er au\u00f0vita\u00f0 smekksatri\u00f0i og getur ekki byggst \u00e1 \u00f6\u00f0ru en \u00fev\u00ed a\u00f0 eldri og r\u00edkari hef\u00f0 er fyrir \u00feolfallinu, en b\u00e6\u00f0i \u00feolfalli\u00f0 og \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 r\u00edma \u00e1g\u00e6tlega vi\u00f0 merkingartilbrig\u00f0i forsetningarinnar <em>fyrir<\/em>. Sj\u00e1lfum finnst m\u00e9r hvort tveggja e\u00f0lilegt \u00fe\u00f3tt \u00e9g myndi frekar nota \u00feolfalli\u00f0 og segja <em>2:1 fyrir \u00cdsland<\/em>. \u00dea\u00f0 er hins vegar lj\u00f3st a\u00f0 \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 er \u00ed s\u00f3kn og or\u00f0i\u00f0 mj\u00f6g \u00fatbreitt \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 er komin hef\u00f0 \u00e1 \u00fea\u00f0 l\u00edka. Vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00e1 s\u00e9r hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00ed annarri notkun forsetningarinnar <em>fyrir<\/em> finnst m\u00e9r engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til annars en vi\u00f0urkenna \u00fea\u00f0 sem r\u00e9tt og vanda\u00f0 m\u00e1l.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Forsetningin fyrir tekur \u00fdmist me\u00f0 s\u00e9r \u00feolfall e\u00f0a \u00fe\u00e1gufall \u00ed d\u00e6mum eins og sta\u00f0an er 2:1 fyrir \u00cdsland\/\u00cdslandi. \u00deetta samband me\u00f0 \u00feolfalli var a.m.k. komi\u00f0 til fyrir 1940, og \u00feolfalli\u00f0 hefur veri\u00f0 yfirgn\u00e6fandi til skamms t\u00edma. Elstu d\u00e6mi um \u00fe\u00e1gufalli\u00f0 sem \u00e9g hef fundi\u00f0 vi\u00f0 sn\u00f6gga leit eru fr\u00e1 1981 en notkun \u00feess vir\u00f0ist hafa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4278"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4280,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278\/revisions\/4280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}