{"id":4348,"date":"2022-06-30T12:00:24","date_gmt":"2022-06-30T12:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4348"},"modified":"2022-07-03T14:26:30","modified_gmt":"2022-07-03T14:26:30","slug":"enska-i-islensku-malsamfelagi-akall-um-stefnu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/06\/30\/enska-i-islensku-malsamfelagi-akall-um-stefnu\/","title":{"rendered":"Enska \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi - \u00e1kall um stefnu"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g \u00edmynda m\u00e9r a\u00f0 einhverjum kunni a\u00f0 \u00feykja vera \u00feversagnir \u00ed \u00fev\u00ed sem \u00e9g hef skrifa\u00f0 h\u00e9r undanfari\u00f0 um \u00edslensku og \u00fatlendinga. Annars vegar hef \u00e9g hvatt til umbur\u00f0arlyndis gagnvart \u201e\u00f3fullkominni\u201c \u00edslensku og predika\u00f0 \u00feolinm\u00e6\u00f0i \u00ed gar\u00f0 \u00feeirra sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0, en hins vegar hef \u00e9g gagnr\u00fdnt a\u00f0 r\u00e1\u00f0uneyti augl\u00fdsti starf \u00fear sem ekki var krafist \u00edslenskukunn\u00e1ttu. \u00c9g get skili\u00f0 a\u00f0 f\u00f3lki finnist \u00f3samr\u00e6mi \u00ed \u00feessu, en \u00ed s\u00ed\u00f0arnefnda tilvikinu bygg\u00f0ist gagnr\u00fdnin reyndar \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g taldi a\u00f0 augl\u00fdsingin samr\u00e6mdist ekki l\u00f6gum \u2013 ekki \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g teldi \u00f3h\u00e6fu a\u00f0 r\u00e1\u00f0a starfsf\u00f3lk \u00e1n \u00edslenskukunn\u00e1ttu.<\/p>\n<p>En \u00feetta er samt m\u00e1l sem \u00e9g er \u00ed miklum vandr\u00e6\u00f0um me\u00f0 og \u00e1 erfitt me\u00f0 a\u00f0 mynda m\u00e9r sko\u00f0un \u00e1. \u00c9g get alveg fallist \u00e1 a\u00f0 kr\u00f6fur um kunn\u00e1ttu \u00ed tungum\u00e1li sem a\u00f0eins 370 \u00fe\u00fasund manns \u00ed \u00f6llum heiminum tala geti veri\u00f0 \u00f3raunh\u00e6far \u00ed t\u00e6kniv\u00e6ddu al\u00fej\u00f3\u00f0legu umhverfi, komi\u00f0 \u00ed veg fyrir a\u00f0 vi\u00f0 getum r\u00e1\u00f0i\u00f0 h\u00e6fasta f\u00f3lki\u00f0 til starfa og skert samkeppnish\u00e6fni landsins. Auk \u00feess m\u00e1 alveg halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 mismunun \u00e1 grundvelli tungum\u00e1ls s\u00e9 e\u00f0a geti veri\u00f0 \u00f3m\u00e1lefnaleg og \u00f3sanngj\u00f6rn, og hugsanlega andst\u00e6\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1 eins og r\u00e1\u00f0herra nefndi \u00ed bla\u00f0i \u00ed dag.<\/p>\n<p>\u00c1 hinn b\u00f3ginn ver\u00f0ur a\u00f0 l\u00edta til \u00feess a\u00f0 \u00edslenskan er \u00ed st\u00f6\u00f0ugri varnarbar\u00e1ttu. Ef vi\u00f0 gerum engar kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00ed neinum st\u00f6rfum ver\u00f0ur \u00edslenskan \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega alltaf undir vegna \u00feess a\u00f0 enskan ver\u00f0ur vinnum\u00e1l a\u00f0 meira e\u00f0a minna leyti \u00e1 \u00f6llum vinnust\u00f6\u00f0um \u00fear sem eitthvert starfsf\u00f3lk kann ekki \u00edslensku. Til lengri t\u00edma er h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 myndi veikja \u00edslenskuna til mikilla muna, sker\u00f0a umd\u00e6mi hennar og jafnvel lei\u00f0a til \u00feess a\u00f0 h\u00fan yr\u00f0i fyrst og fremst notu\u00f0 \u00ed einf\u00f6ldum samskiptum og inni \u00e1 heimilum.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 finna lei\u00f0 sem tekur tillit til f\u00f3lks sem ekki \u00e1 \u00edslensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li og hefur oft litla sem enga kunn\u00e1ttu \u00ed m\u00e1linu \u2013 lei\u00f0 sem gerir \u00fev\u00ed kleift a\u00f0 bjarga s\u00e9r \u00ed samf\u00e9laginu og sinna \u00fdmsum st\u00f6rfum, \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00eds\u00adlenskan ver\u00f0i \u00e6vinlega v\u00edkjandi. \u00dea\u00f0 er ekki einfalt m\u00e1l a\u00f0 halda \u00edslenskunni \u00e1 lofti, halda \u00fev\u00ed til streitu a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 not\u00adh\u00e6f og notu\u00f0 \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um, en jafnframt g\u00e6ta \u00feess a\u00f0 \u00eds\u00adlenskukunn\u00e1tta og -f\u00e6rni s\u00e9 aldrei notu\u00f0 til a\u00f0 mismuna f\u00f3lki. \u00c9g kann engar t\u00f6fralausn \u00e1 \u00feessu, en \u00fe\u00f3 m\u00e1 benda \u00e1 eitt og anna\u00f0 sem v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 gera.<\/p>\n<p>\u00cd fyrsta lagi er r\u00e9tt a\u00f0 athuga a\u00f0 \u00fea\u00f0 er mikill munur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 kunna \u00edslensku til hl\u00edtar og kunna enga \u00edslensku. \u00cd m\u00f6rgum tilvikum er n\u00f3g a\u00f0 \u00e6tlast til \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk skilji m\u00e1li\u00f0 s\u00e6milega og geti bjarga\u00f0 s\u00e9r \u00ed hversdagslegum samr\u00e6\u00f0um. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi er h\u00e6gt a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 starfsbundinn or\u00f0afor\u00f0a \u2013 t.d. a\u00f0 starfsf\u00f3lk \u00ed verslunum og veitingah\u00fasum l\u00e6ri \u00feann grundvallaror\u00f0afor\u00f0a sem \u00fearf til a\u00f0 eiga einf\u00f6ld samskipti vi\u00f0 vi\u00f0skiptavini. \u00cd \u00feri\u00f0ja lagi er h\u00e6gt a\u00f0 gefa a\u00f0l\u00f6gunart\u00edma \u2013 r\u00e1\u00f0a f\u00f3lk t\u00edmabundi\u00f0 \u00ed st\u00f6rf \u00e1n \u00edslenskukunn\u00e1ttu me\u00f0 \u00fev\u00ed skilyr\u00f0i a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00fdni fram \u00e1 n\u00e6gilega kunn\u00e1ttu \u00ed m\u00e1linu a\u00f0 tilteknum t\u00edma li\u00f0num.<\/p>\n<p>\u00deetta leysir au\u00f0vita\u00f0 ekki \u00f6ll m\u00e1l. En \u00fea\u00f0 er ekki gott ef fari\u00f0 er \u00e1 svig vi\u00f0 l\u00f6g \u00ed \u00feessu efni vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 b\u00fd\u00f0ur \u00feeirri h\u00e6ttu heim a\u00f0 enskan gangi \u00e1 lagi\u00f0, ef svo m\u00e1 segja. \u00dea\u00f0 er miklu betra a\u00f0 draga \u00far kr\u00f6fum um \u00edslenskukunn\u00e1ttu, ef \u00fea\u00f0 er tali\u00f0 r\u00e9tt e\u00f0a nau\u00f0synlegt, og hafa \u00fe\u00e1 l\u00f6g og reglur sem h\u00e6gt er a\u00f0 standa vi\u00f0. En \u00fea\u00f0 \u00feolir enga bi\u00f0 a\u00f0 taka st\u00f6\u00f0u ensku \u00ed \u00edslensku m\u00e1lsamf\u00e9lagi til umr\u00e6\u00f0u og m\u00f3ta um hana stefnu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g \u00edmynda m\u00e9r a\u00f0 einhverjum kunni a\u00f0 \u00feykja vera \u00feversagnir \u00ed \u00fev\u00ed sem \u00e9g hef skrifa\u00f0 h\u00e9r undanfari\u00f0 um \u00edslensku og \u00fatlendinga. Annars vegar hef \u00e9g hvatt til umbur\u00f0arlyndis gagnvart \u201e\u00f3fullkominni\u201c \u00edslensku og predika\u00f0 \u00feolinm\u00e6\u00f0i \u00ed gar\u00f0 \u00feeirra sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0, en hins vegar hef \u00e9g gagnr\u00fdnt a\u00f0 r\u00e1\u00f0uneyti augl\u00fdsti starf \u00fear sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4348","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4348"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4349,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4348\/revisions\/4349"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}