{"id":4350,"date":"2022-07-04T20:38:13","date_gmt":"2022-07-04T20:38:13","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4350"},"modified":"2023-01-29T22:56:20","modified_gmt":"2023-01-29T22:56:20","slug":"leghafar-og-adrir-hafar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/07\/04\/leghafar-og-adrir-hafar\/","title":{"rendered":"Leghafar og a\u00f0rir -hafar"},"content":{"rendered":"<p>Undanfarna daga hef \u00e9g s\u00e9\u00f0 \u00e1 nokkrum st\u00f6\u00f0um \u00e1 Facebook \u00f3tr\u00falegar umr\u00e6\u00f0ur um or\u00f0i\u00f0 <em>leghafi<\/em>. M\u00f6rgum finnst \u00feetta lj\u00f3tt or\u00f0 og um \u00fea\u00f0 er vitanlega \u00fe\u00fd\u00f0ingarlaust a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti en \u00fev\u00ed a\u00f0 minna \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 tekur yfirleitt alltaf nokkurn t\u00edma a\u00f0 venjast n\u00fdjum or\u00f0um. En \u00feetta or\u00f0 er a.m.k. r\u00e9tt mynda\u00f0 og gagns\u00e6tt \u2013 <em>-hafi<\/em> merkir yfirleitt 'sem hefur eitthva\u00f0' og <em>leghafi<\/em> v\u00edsar \u00fev\u00ed til f\u00f3lks sem hefur leg. Anna\u00f0 or\u00f0 sem stundum er nota\u00f0 er <em>legberi<\/em> og um \u00fea\u00f0 gildir allt hi\u00f0 sama og um <em>leghafi<\/em>.<\/p>\n<p>S\u00e1 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20222230863d\">misskilningur<\/a> er \u00e1berandi \u00ed umr\u00e6\u00f0unni a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>leghafi<\/em> s\u00e9 samheiti vi\u00f0 <em>kona<\/em> og eigi jafnvel a\u00f0 leysa \u00fea\u00f0 or\u00f0 af h\u00f3lmi vegna einhvers p\u00f3lit\u00edsks r\u00e9tttr\u00fana\u00f0ar. En \u00fea\u00f0 er fjarri sanni. \u00dea\u00f0 eru ekki allar konur me\u00f0 leg. Sumar hafa undirgengist legn\u00e1m og a\u00f0rar eru f\u00e6ddar \u00e1n legs, \u00fe. \u00e1 m. transkonur. Hins vegar er til f\u00f3lk sem skilgreinir sig ekki sem konur en er samt me\u00f0 leg. \u00dea\u00f0 getur veri\u00f0 kynsegin f\u00f3lk sem skilgreinir sig hvorki sem karl n\u00e9 konu, og einnig transkarlar sem ekki hafa fari\u00f0 \u00ed legn\u00e1m.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed er lj\u00f3st a\u00f0 <em>leghafar<\/em> geta veri\u00f0 kvenkyns, karlkyns og hvorugt, \u00fe.e. skilgreint sig utan kynjatv\u00edhyggju. Af \u00feeirri \u00e1st\u00e6\u00f0u er fr\u00e1leitt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00feessu or\u00f0i s\u00e9 \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 koma, e\u00f0a geti komi\u00f0, \u00ed sta\u00f0 or\u00f0sins <em>kona<\/em>. Or\u00f0i\u00f0 <em>leghafi<\/em> er \u00ed raun \u00ed\u00f0or\u00f0, einkum \u00e6tla\u00f0 til nota \u00ed l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0ilegu samhengi en ekki \u00ed almennu m\u00e1li. Or\u00f0i\u00f0 var t.d. nota\u00f0 \u00ed vetur \u00ed tengslum vi\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/152\/s\/0593.html\">frumvarp<\/a> heilbrig\u00f0isr\u00e1\u00f0herra um skimunarskr\u00e1. \u00dear er m.a. fjalla\u00f0 um skimanir fyrir legh\u00e1lskrabbameini. \u00dea\u00f0 segir sig sj\u00e1lft a\u00f0 sl\u00edk skimun tekur til f\u00f3lks me\u00f0 leg, \u00f3h\u00e1\u00f0 kyni.<\/p>\n<p>\u00deetta er \u00fev\u00ed gagnlegt or\u00f0, en einungis \u00ed \u00e1kve\u00f0nu og \u00fer\u00f6ngu samhengi og yfirleitt um h\u00f3p, t\u00e6past um einstaklinga. En af einhverjum \u00e1st\u00e6\u00f0um vir\u00f0ist sumt f\u00f3lk ekki skilja \u00feetta, e\u00f0a ekki vilja skilja. \u00deess \u00ed sta\u00f0 ver\u00f0a til langir \u00fer\u00e6\u00f0ir af hneykslun \u00fear sem f\u00f3lk talar um hva\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u00f3\u00fearft og f\u00e1r\u00e1nlegt or\u00f0, og margar konur segja a\u00f0 \u00fe\u00e6r vilji alls ekki nota \u00fea\u00f0 \u2013 e\u00f0a l\u00e1ta nota \u00fea\u00f0 um sig. Vitanlega r\u00e6\u00f0ur f\u00f3lk sj\u00e1lft hva\u00f0a or\u00f0 \u00fea\u00f0 notar en h\u00e6pi\u00f0 er a\u00f0 f\u00f3lk geti hafna\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 um \u00fea\u00f0 s\u00e9u notu\u00f0 tiltekin \u00ed\u00f0or\u00f0 sem ekki eru anna\u00f0 en skilgreining.<\/p>\n<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0unni hefur l\u00edka veri\u00f0 spurt hvers vegna ekki s\u00e9u notu\u00f0 samb\u00e6rileg or\u00f0 um karlmenn \u2013 \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 or\u00f0 eins og <em>punghafi<\/em>, <em>eistnahafi<\/em>, <em>tittlingshafi<\/em>, <em>bl\u00f6\u00f0ruh\u00e1lskirtilshafi<\/em> og fleiri. Vi\u00f0 \u00fev\u00ed er \u00fea\u00f0 a\u00f0 segja a\u00f0 v\u00e6ntanlega hefur ekki veri\u00f0 \u00fe\u00f6rf \u00e1 \u00feessum or\u00f0um hinga\u00f0 til, en au\u00f0vita\u00f0 er ekkert \u00fev\u00ed til fyrirst\u00f6\u00f0u a\u00f0 nota \u00feau ef \u00fe\u00f6rf krefur. \u00deau eiga \u00fea\u00f0 sameiginlegt me\u00f0 <em>leghafi<\/em> a\u00f0 \u00feau geta v\u00edsa\u00f0 til f\u00f3lks af fleiri en einu kyni. Ef teknar v\u00e6ru upp skimanir fyrir eistnakrabbameini e\u00f0a krabbameini \u00ed bl\u00f6\u00f0ruh\u00e1lskirtli v\u00e6ru vi\u00f0komandi or\u00f0 gagnleg.<\/p>\n<p>Or\u00f0in <em>leghafi<\/em> og <em>legberi<\/em> hafa veri\u00f0 notu\u00f0 \u00ed greinum \u00fear sem <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/frettir\/2021\/12\/22\/morgunbladid-birti-arodur-irisar-gegn-trans-folki-mannverur-geta-ekki-skipt-um-kyn\/\">r\u00e1\u00f0ist<\/a> er \u00e1 transf\u00f3lk e\u00f0a <a href=\"https:\/\/jonmagnusson.blog.is\/blog\/jonmagnusson\/entry\/2275147\/\">h\u00e6\u00f0st<\/a> a\u00f0 \u00fev\u00ed, og merking \u00feeirra og notkun \u00fear skrumsk\u00e6ld. \u00c9g \u00e6tla ekki \u00feeim sem amast vi\u00f0 \u00feessum or\u00f0um a\u00f0 vilja taka undir \u00fe\u00e1 afst\u00f6\u00f0u sem fram kemur \u00ed \u00feessum greinum, en me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ford\u00e6ma or\u00f0in er f\u00f3lk samt a\u00f0 leggja l\u00f3\u00f0 \u00e1 vogarsk\u00e1lar \u00feeirrar transf\u00f3b\u00edu sem \u00fev\u00ed mi\u00f0ur vir\u00f0ist fara vaxandi. Gefum \u00feessum or\u00f0um \u00feegnr\u00e9tt \u00ed m\u00e1linu \u2013 \u00feau hvorki spilla \u00edslenskunni n\u00e9 sm\u00e6tta konur eins og stundum er haldi\u00f0 fram.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Undanfarna daga hef \u00e9g s\u00e9\u00f0 \u00e1 nokkrum st\u00f6\u00f0um \u00e1 Facebook \u00f3tr\u00falegar umr\u00e6\u00f0ur um or\u00f0i\u00f0 leghafi. M\u00f6rgum finnst \u00feetta lj\u00f3tt or\u00f0 og um \u00fea\u00f0 er vitanlega \u00fe\u00fd\u00f0ingarlaust a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti en \u00fev\u00ed a\u00f0 minna \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 tekur yfirleitt alltaf nokkurn t\u00edma a\u00f0 venjast n\u00fdjum or\u00f0um. En \u00feetta or\u00f0 er a.m.k. r\u00e9tt mynda\u00f0 og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4350","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4843,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4350\/revisions\/4843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}