{"id":4361,"date":"2022-07-12T22:20:31","date_gmt":"2022-07-12T22:20:31","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=4361"},"modified":"2022-07-14T22:21:56","modified_gmt":"2022-07-14T22:21:56","slug":"a-faeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/07\/12\/a-faeti\/","title":{"rendered":"\u00c1 f\u00e6ti"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>\u00ed dag er <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.frettabladid.is%2Ffrettir%2Fkeyrdi-olvadur-aftan-a-straeto-og-stakk-af-a-faeti%2F%3Ffbclid%3DIwAR2KLGQcLUe1LCnuJBkLJA3HWPWg9besB6ONlPe3-CB18wF0_OKH9rIV31I&amp;h=AT1ExfR72hQiO0hWPSLUCofgAtPO3uaksrxhdapJ81IlEca1zpudhVj9xO0kNArn0aH1hO-clS5DVSbF9jtzduVgA8to7dM1hpBPeJSAb5ngDcTPWQHoLMoRJjAmMzihXw&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT3It-RllZhkZcKD2Wls4EvWa-PZt0vdPk03y0pLTHNtAquK9I4ePs_27M6HiU-l6McC9pEHm-UkWpg1_o4z2x_3iIifL0lQMPZEciQw9fKJem2qI1DeWHOPtx6pF4ml8XUQ19VunIClyF0mpz3vraBPmQ1t-nqSdeUK3KkFsBtn0DDLua86-45Gt7gXdVf2NU8dpmp_0jRem79ohQ\">fr\u00e9tt<\/a> me\u00f0 fyrirs\u00f6gninni \u201eKeyr\u00f0i \u00f6lva\u00f0ur aftan \u00e1 str\u00e6t\u00f3 og stakk af \u00e1 f\u00e6ti\u201c, og \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar segir \u201eEinstaklingurinn yfirgaf vettvang \u00e1 f\u00e6ti\u201c. \u00deetta er sjaldg\u00e6ft or\u00f0alag \u2013 oftast v\u00e6ri sagt <em>gangandi<\/em>, <em>f\u00f3tgangandi<\/em>, <em>hlaupandi<\/em>, <em>\u00e1 hlaupum<\/em> e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. En \u00feetta er fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera n\u00fdtt. \u00cd <em>T\u00f3mas s\u00f6gu erkibiskups<\/em> fr\u00e1 \u00fev\u00ed um 1400 segir: \u201eGengur hann af skipi me\u00f0 \u00f6llum skunda og s\u00e6kir \u00e1 f\u00e6ti fund erkibiskups\u201c og \u00ed <em>Flateyjarb\u00f3k<\/em> fr\u00e1 svipu\u00f0um t\u00edma segir: \"V\u00e9r munum fara f\u00e6ti nor\u00f0ur \u00e1 Strandir.\u201c \u00deetta er l\u00edka nota\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0ari \u00f6ldum \u2013 \u00ed <em>Sk\u00edrni <\/em>1849 segir: \u201eNokkrir uppreisnarmanna f\u00f3ru \u00e1 f\u00e6ti og h\u00f6f\u00f0u eflt nokkurn flokk.\u201c<\/p>\n<p>N\u00fdlegri d\u00e6mi m\u00e1 einnig nefna. \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1945 segir: \u201eEn hvernig myndi \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 l\u00edtast \u00e1 \u00fea\u00f0 a\u00f0 fara \u00e1 f\u00e6ti upp \u00e1 sj\u00f6tugustu h\u00e6\u00f0?\u201c \u00cd <em>Sj\u00f3mannabla\u00f0inu V\u00edkingi<\/em> 1948 segir: \u201eHann \u00f3ska\u00f0i s\u00e9r \u00feess a\u00f0 geta vari\u00f0 nokkrum d\u00f6gum til \u00feess a\u00f0 fara \u00e1 f\u00e6ti og b\u00e1tum me\u00f0al eyjanna og um \u00fe\u00e6r.\u201c \u00cd <em>Kirkjuritinu<\/em> 1963 segir: \u201eHann f\u00f3r \u00e1 f\u00e6ti, gekk fyrir og valdi veginn.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum<\/em> 1980 segir: \u201evorkunnarlaust a\u00f0 breg\u00f0a s\u00e9r b\u00e6jarlei\u00f0 f\u00f3tgangandi, ef svo vildi verkast, \u00fe\u00f3tt f\u00f3lk ver\u00f0i a\u00f0 hafa t\u00edmann fyrir s\u00e9r, \u00feegar langar lei\u00f0ir \u00e1 a\u00f0 fara \u00e1 f\u00e6ti.\u201c \u00cd <em>V\u00edkurfr\u00e9ttum<\/em> 2008 segir: \u201eKlessti \u00e1 og fl\u00fa\u00f0i \u00e1 f\u00e6ti.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 2018 segir: \u201e\u00dev\u00ed a\u00f0 okkar gamli veruleiki var eins og veri\u00f0 haf\u00f0i um aldir, menn f\u00f3ru \u00e1 f\u00e6ti e\u00f0a r\u00ed\u00f0andi e\u00f0a \u00e1 sj\u00f3.\u201c<\/p>\n<p>Or\u00f0alagi\u00f0 \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>er sem s\u00e9 g\u00f6mul, g\u00f3\u00f0 og gild \u2013 en vissulega sjalds\u00e9\u00f0 \u2013 \u00edslenska, og \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hr\u00f3sa bla\u00f0inu fyrir a\u00f0 nota \u00fea\u00f0, hvort sem \u00fea\u00f0 er komi\u00f0 fr\u00e1 bla\u00f0amanni e\u00f0a \u00far dagb\u00f3k l\u00f6greglunnar sem fr\u00e9ttin byggist \u00e1. En \u00fe\u00e1 ber svo vi\u00f0 a\u00f0 f\u00f3lk hefur allt \u00e1 hornum s\u00e9r. \u00c9g var a\u00f0 lesa langan \u00fer\u00e1\u00f0 \u00fear sem f\u00f3lk \u00f3skapast yfir \u00feessu or\u00f0alagi \u2013 \u00fdmist vegna \u00feess a\u00f0 \u00fearna er notu\u00f0 eintalan <em>f\u00e6ti<\/em> (Var ma\u00f0urinn einf\u00e6ttur? Hoppa\u00f0i hann \u00e1 \u00f6\u00f0rum f\u00e6ti? \u00c1 hvorum f\u00e6tinum? T\u00f3k hann f\u00f3t af einhverjum?) e\u00f0a vegna \u00feess a\u00f0 \u00fearna s\u00e9 \u201ehrein enskusletta\u201c, <em>on foot<\/em>, sem ver\u00f0i \u201e\u00feessi hro\u00f0bj\u00f3\u00f0ur, \u201e\u00e1 f\u00e6ti\u201c\u201c. \u00deetta \u00e9tur hver upp eftir \u00f6\u00f0rum og skiptir engu \u00fe\u00f3tt bent s\u00e9 \u00e1 a\u00f0 h\u00e9r s\u00e9 um gamalgr\u00f3i\u00f0 or\u00f0alag a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 ekkert einsd\u00e6mi a\u00f0 nota eint\u00f6lu or\u00f0sins <em>f\u00f3tur<\/em> \u00ed \u00fdmsum samb\u00f6ndum \u00fe\u00f3tt \u00ed raun s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 til beggja f\u00f3ta. Fyrir utan \u00fea\u00f0 a\u00f0 <em>fara \u00e1 f\u00e6ti <\/em>er tala\u00f0 um a\u00f0 vera <em>fimur<\/em> \/ <em>flj\u00f3tur<\/em> \/ <em>fr\u00e1r<\/em> \/ <em>kvikur<\/em> \/ <em>l\u00e9ttur<\/em> \/ <em>lipur<\/em> \/ <em>r\u00f6skur<\/em> \/ <em>snar \u00e1 f\u00e6ti<\/em>. Einnig er til sambandi\u00f0 <em>eiga einhvern \u00e1 f\u00e6ti<\/em>, sagt er a\u00f0 <em>gangan s\u00e9 \u00e1 f\u00f3tinn<\/em>, og \u00fdmislegt fleira. En \u00fea\u00f0 er merkilegt hva\u00f0 f\u00f3lk er flj\u00f3tt a\u00f0 \u00e1lykta a\u00f0 eitthva\u00f0 s\u00e9 enskusletta \u2013 og ford\u00e6ma \u00fea\u00f0 \u00feess vegna \u2013 bara ef \u00fea\u00f0 \u00e1 s\u00e9r hli\u00f0st\u00e6\u00f0u \u00ed ensku. \u00dea\u00f0 m\u00e1 ekki gleyma \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00edslenska og enska eru skyld m\u00e1l, b\u00e6\u00f0i germ\u00f6nsk, og eiga margt sameiginlegt \u00e1n \u00feess a\u00f0 anna\u00f0 hafi \u00feegi\u00f0 fr\u00e1 hinu. Eins og \u00e1\u00f0ur segir er \u00fea\u00f0 mj\u00f6g gamalt or\u00f0alag a\u00f0 nota <em>\u00e1 f\u00e6ti<\/em> \u00ed merkingunni 'f\u00f3tgangandi' og alls ekki komi\u00f0 \u00far ensku.<\/p>\n<div class=\"bi6gxh9e\"><span class=\"d2edcug0 hpfvmrgz qv66sw1b c1et5uql lr9zc1uh jq4qci2q a3bd9o3v b1v8xokw oo9gr5id\">\u00c9g legg \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 \u00e9g er <strong>ekki <\/strong>a\u00f0 gagnr\u00fdna a\u00f0 f\u00f3lk skyldi ekki \u00feekkja \u00feetta samband. \u00dea\u00f0 er ekki algengt og ekki vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00faast a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00f6llum kunnugt.\u00a0<\/span><span class=\"d2edcug0 hpfvmrgz qv66sw1b c1et5uql lr9zc1uh jq4qci2q a3bd9o3v b1v8xokw oo9gr5id\">\u00dea\u00f0 sem \u00e9g er a\u00f0 gagnr\u00fdna var hins vegar s\u00e1 hroki og sj\u00e1lfhverfni sem felst \u00ed vi\u00f0horfi margra: \u201e<b>\u00c9g<\/b>\u00a0\u00feekki \u00feetta ekki, og \u00feess vegna hl\u00fdtur \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera rangt.\u201c \u00deetta eru vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 margra \u2013 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 leita s\u00e9r uppl\u00fdsinga, fletta upp \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum, g\u00fagla, spyrjast fyrir. Upphafsma\u00f0ur umr\u00e6dds \u00fer\u00e1\u00f0ar ger\u00f0i \u00fea\u00f0 reyndar \u2013 setti inn hlekk \u00e1 fr\u00e9ttina me\u00f0 textanum \u201eF\u00e6ti?\u201c. En vi\u00f0br\u00f6g\u00f0in voru a\u00f0 verulegu leyti \u00fat\u00farsn\u00faningur og sleggjud\u00f3mar.<\/span><\/div>\n<p>En viti menn \u2013 me\u00f0an \u00e9g var a\u00f0 skrifa \u00feennan pistil var fr\u00e9ttinni breytt. N\u00fa er fyrirs\u00f6gnin \u201eKeyr\u00f0i \u00f6lva\u00f0ur aftan \u00e1 str\u00e6t\u00f3 og stakk af \u00e1 hlaupum\u201c, og \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar segir \u201eEinstaklingurinn yfirgaf vettvang \u00e1 hlaupum\u201c. \u00dearna hafa m\u00e1lvendirnir haft sitt fram \u2013 tekist a\u00f0 losna vi\u00f0 gott og gilt og svipmiki\u00f0 \u00edslenskt or\u00f0alag og fengi\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn hversdagslega flatneskju. Er \u00fea\u00f0 \u00edslenskunni til framdr\u00e1ttar?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd Fr\u00e9ttabla\u00f0inu \u00ed dag er fr\u00e9tt me\u00f0 fyrirs\u00f6gninni \u201eKeyr\u00f0i \u00f6lva\u00f0ur aftan \u00e1 str\u00e6t\u00f3 og stakk af \u00e1 f\u00e6ti\u201c, og \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar segir \u201eEinstaklingurinn yfirgaf vettvang \u00e1 f\u00e6ti\u201c. \u00deetta er sjaldg\u00e6ft or\u00f0alag \u2013 oftast v\u00e6ri sagt gangandi, f\u00f3tgangandi, hlaupandi, \u00e1 hlaupum e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. En \u00feetta er fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera n\u00fdtt. \u00cd T\u00f3mas s\u00f6gu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-4361","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4361","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4361"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4370,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4361\/revisions\/4370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}